Dołącz do czytelników
Brak wyników

Aktualności

6 grudnia 2018

NR 202 (Grudzień 2018)

Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności

426

Dnia 20 lipca 2018 roku przyjęto ostatecznie długo zapowiadaną ustawę o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Dzień przekształcenia został wprost określony w jednym z przepisów ustawy: art. 1 określa, że użytkowanie wieczyste przekształci się w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 roku.

Tytuł ustawy jest dosyć jednoznaczny. Na mocy uchwalonych przepisów, które dostosowują też w tym zakresie pozostałe ustawy – np. ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, przewiduje się przekształcenie z mocy ustawy prawa użytkowania wieczystego niektórych terenów Skarbu Państwa i jednostek samorządów terytorialnego w prawo 
własności.

uwaga!

Nabywca nieruchomości, który nie zgadza się z wysokością opłaty lub okresem spłaty może powtórzyć procedurę jej ustalenia w drodze decyzji i to niezależnie do tego, czy wcześniej procedurę taką przeprowadził sprzedający.

Nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe – definicja

Przekształcenie nie będzie dotyczyło wszystkich terenów Skarbu Państwa i samorządów, a tylko tych zabudowanych na cele mieszkaniowe, a więc i tak znacznej ich liczby. Przez nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe należy rozumieć – jak podkreślono – wyłącznie grunty zabudowane:

  • budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
  • budynkami wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub
  • budynkami jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami, które umożliwiają racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.

Co zrozumiałe – przysługujące kilku osobom prawo użytkowania wieczystego (udział w prawie) przekształcać się będzie w tej samej proporcji w prawo własności (współwłasność). Jeżeli chodzi natomiast o zakres prawa własności, to dotyczyć on będzie jednolicie gruntu oraz znajdujących na nim obiektów budowlanych i urządzeń, z wyłączeniem urządzeń przesyłowych stanowiących część przedsiębiorstwa przesyłowego. Przekształcenie nie wpłynie na ustanowione na prawie użytkowania wieczystego obciążenia, które staną się prawami związanymi z prawem własności.

uwaga!

Dopuszcza się też jednorazową spłatę opłaty przekształceniowej, przy czym wysokość opłaty jednorazowej ustalana jest przez organ. Jeżeli opłata jednorazowa będzie kwestionowana, można wystąpić o jej ustalenie w drodze oddzielnej decyzji.

Konieczność wydzielenia nieruchomości niemieszkalnych

Jeżeli nieruchomość zawierać będzie nie tylko obiekty budowalne wskazane powyżej, przewiduje się konieczność wydzielenia nieruchomości do oddzielnych ksiąg wieczystych, aby umożliwić przekształcenie.

uwaga!

Po spłacie wszystkich opłat organ wydawać będzie kolejne zaświadczenie, które stanowić będzie podstawę do wykreślenia z ksiąg wieczystych roszczenia o opłatę.

Zaświadczenie o przekształceniu w prawo własności

W przypadku przekształcenia w prawo własności z mocy prawa czy wydzielenia części nieruchomości do nowej księgi wieczystej, dla założenia takiej księgi lub ujawnienia nowego stanu prawnego w dotychczas prowadzonej księdze wieczystej konieczne będzie uzyskanie oficjalnego zaświadczenia, które pozwoli zarówno na wpis w księdze, jak również na ujawnienie nowego stanu prawnego w ewidencji gruntów i budynków. W większości przypadków zaświadczenie takie wydawać będzie starosta w odniesieniu do gruntów stanowiących dotychczas własność Skarbu Państwa albo wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa w przypadku gruntów należących do jednostki samorządu terytorialnego. Organ ma obowiązek wydać zaświadczenie w terminie 12 miesięcy od dnia przekształcenia albo w terminie czterech miesięcy od złożenia wniosku przez właściciela. Zaświadczenie zawiera oznaczenie nieruchomości, potwierdza przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej. Roszczenie o zapłatę opłaty przekształceniowej będzie wpisywane w Dziale III księgi wieczystej.

uwaga!

Jednorazowa spłata w pierwszym roku od przekształcenia pozwoli na uzyskanie bonifikaty w wysokości aż 60%. Przez kolejne pięć lat wysokość bonifikaty będzie malała o 10% z każdym rokiem. Bonifikaty w odniesieniu do gruntów samorządów ustalane będą uchwałą właściwej rady albo sejmiku.

Celem zapewnienia wysoce pożądanej zgodności treści ksiąg wieczystych z faktycznym stanem prawnym organ będzie wysyłał zaświadczenia dotychczasowym użytkownikom wieczystym oraz bezpośrednio do sądu, który na podstawie otrzymanego zaświadczenia dokona odpowiednich wpisów w księgach i to działając z urzędu, co stanowić będzie pewną ulgę dla nowych właścicieli, którzy tym samym zostaną zwolnieni z obowiązku wnoszenia i opłacenia wniosku o wpis. Sama ustawa wprost wskazuje na zwolnienie wniosku z opłaty sądowej. Natomiast wniosek do organu o wydanie wspomnianego zaświadczenia będzie już jednak płatny 50 zł.

uwaga!

Należy uwzględniać obowiązek wnoszenia opłat, decydując się na zakup obciążonej nią nieruchomości. Obowiązek jej uiszczania obciąża bowiem każdoczesnego właściciela nieruchomości. 


Ustalenie wysokości lub okresu opłaty przekształceniowej

W przypadku kiedy właściciel nie zgodzi się ze wskazaną w zaświadczeniu wysokością opłaty przekształceniowej lub okresem przez jaki ma być ona wnoszona, ma możliwość w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia złożyć wniosek do odpowiedniego organu o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty. Do czasu zakończenia postępowania obowiązywać będzie opłata wskazana w zaświadczeniu.

Wysokość opłaty ustala się w wysokości równej opłacie rocznej wnoszonej na dzień przekształcenia (w najprostszym wariancie – na 1 stycznia 2019 roku) i może podlegać waloryzacji. Opłatę wnosi się w terminie do 31 marca każdego roku. Na wniosek złożony nie później niż 14 dni przed wskazanym terminem płatności organ może opłatę roczną rozłożyć na mniejsze raty lub ustalić inny termin płatności. Z uzyskanym prawem własności łączy się zatem obowiązek opłacania opłaty przekształceniowej w miejsce opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Perspektywa wnoszenia tej nowej opłaty jest jednak zdecydowanie krótsza, gdyż opłata roczna będzie płatna przez 20...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy