Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , OBOWIĄZKI ZARZĄDCY

6 września 2019

NR 211 (Wrzesień 2019)

Kontrole obiektów, takich jak place zabaw, boiska oraz inne zewnętrzne kompleksy wypoczynkowe i sportowe po okresie wakacyjnym

0 114

Czas wakacji, czyli odpoczynku dzieci i młodzieży od obowiązków szkolnych, sprzyja spędzaniu czasu wolnego w aktywny sposób. Miejsca rekreacyjne, takie jak place zabaw czy boiska przeznaczone do uprawiania różnego rodzaju dyscyplin sportowych są szczególnie intensywnie eksploatowane właśnie w okresie letnim. Dynamiczne użytkowanie urządzeń zabawowych i sportowych niejednokrotnie jest powodem powstawania większych bądź mniejszych uszkodzeń, a czasem nawet prowadzi do ich trwałego zniszczenia. W tych sytuacjach podmiot odpowiedzialny za taki teren rekreacyjny i bezpieczeństwo osób na nim przebywających musi podjąć odpowiednie kroki w celu usunięcia nieprawidłowości.

Jesień jest idealnym okresem, aby właściwie zdiagnozować ewentualne problemy, oszacować koszty napraw i remontów oraz zlecić konkretne czynności odpowiednim wykonawcom. Działania te mają na celu przygotowanie miejsc rekreacyjnych do bezpiecznej eksploatacji w następnym sezonie letnim.

Zagwarantowanie bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży podczas wakacyjnej zabawy na placu zabaw czy też aktywności na boisku jest możliwe tylko dzięki wprowadzeniu stałego nadzoru i regularnym kontrolom stanu technicznego obiektów budowlanych, sprzętów i urządzeń na terenie rekreacyjnym czy wypoczynkowym. Regularne przeglądy mają podstawowe znaczenie dla zmniejszenia ryzyka wystąpienia wypadku wskutek zużycia poszczególnych elementów. Natomiast posezonowe działania wpisują się w ideę kontroli okresowych, o których mowa w obowiązującym porządku prawnym.

Kontrole wynikające z przepisów i polskich norm

Częstotość i zakres kontroli został bardzo precyzyjnie określony w Polskiej Normie PN-EN 1176-7:2009/Ap1:2013-08 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 7: Wytyczne instalowania, sprawdzania, konserwacji i eksploatacji, dotyczącej właśnie tej tematyki. Stosowanie norm nie jest obligatoryjne, jednakże bardzo ułatwia właścicielom i zarządcom wykonywanie ich obowiązków. Kierując się wytycznymi normy, można stworzyć spójny oraz wystarczająco szczegółowy harmonogram czynności kontrolnych i prowadzić dokumentację techniczną placu zabaw, boiska lub innego obiektu sportowego służącego rozwojowi sprawności fizycznej dzieci i młodzieży. Natomiast dokumentacja pokontrolna będzie bazą i pomocą przy planowaniu napraw i remontów.

Warto podkreślić, że obecne dyspozycje ustawowe zawarte w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1186) w stosunku do placów zabaw i boisk nie przewidują kontroli tych obiektów jako samodzielnych. Oznacza to tyle, że kierując się jedynie dyspozycjami ustawy, właściciel lub zarządca nie jest w stanie zapewnić pełnego bezpieczeństwa dzieciom lub młodzieży użytkującym plac zabaw czy teren sportowy.

Pod kątem obowiązujących regulacji prawnych zespół urządzeń oraz sprzętów stanowiący wyposażenie placu zabaw czy boiska sportowego zaklasyfikować należy jako obiekty małej architektury (art. 3 pkt 4 lit. c ustawy Prawo budowlane). W konsekwencji oznacza to, iż są one zwolnione z obowiązku poddawania ich okresowej kontroli stanu technicznego przynajmniej raz w roku (art. 62 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z art. 29 ust. 1 pkt 22 i 23 ustawy Prawo budowlane) oraz prowadzenia dla nich książki obiektu budowlanego (art. 64 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z art. 29 ust. 1 pkt 22 i 23 ustawy Prawo budowlane). Podmiot odpowiedzialny jest zobligowany jedynie do przeprowadzenia okresowej kontroli użytkowania minimum raz na pięć lat, która swoim zakresem obejmuje sprawdzenie stanu technicznego urządzeń i ich przydatności do użytkowania oraz estetyki całego obiektu i jego otoczenia (art. 62 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Niezwykle istotne jest, aby osoba odpowiedzialna za teren (do obowiązków której należy organizacja właściwych czynności kontrolnych) miała na uwadze kwalifikacje zawodowe specjalisty, który taki przegląd ma prawo przeprowadzić. Kontrolę, potocznie zwaną okresową kontrolą pięcioletnią, w zakresie oceny stanu technicznego i estetycznego, a także przydatności do użytkowania placów rekreacyjno-zabawowych i boisk mogą przeprowadzać jedynie technicy lub inżynierowie posiadający uprawnienia budowlane w zakresie konstrukcyjno-budowlanym, zgodnie z art. 62 ust. 4 ustawy Prawo budowlane: „Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5–6a, przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności”. Na te uprawnienia należy zwrócić uwagę przede wszystkim w sytuacji, gdy kontrolę przeprowadza pracownik firmy, która była wykonawcą placu zabaw i wykonuje tzw. przeglądy gwarancyjne. Przegląd gwarancyjny nie zawsze będzie tożsamy z kontrolą okresową stanu technicznego, szczególnie jeśli pracownik przeprowadzający przegląd nie posiada odpowiednich kwalifikacji określonych w przepisach. Niesie to za sobą zagrożenie, że w razie wypadku właściciel lub zarządca terenu rekreacji i sportu nie będzie dysponował wymaganą przepisami ustawowymi dokumentacją eksploatacyjną, która świadczyłaby o należytym stanie technicznym placu zabaw czy boiska. Jak już wcześniej wspomniano, po przeprowadzeniu kontroli przydatności do użytkowania właściciel lub zarządca ma obowiązek usunąć stwierdzone braki i uchybienia ujęte w zaleceniach wskazanych przez specjalistę. Przeprowadzenie robót, prac konserwacyjnych czy naprawczych mających na celu wypełnienie zaleceń pokontrolnych powinno zostać także pisemnie udokumentowane.

Apel Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego

Dla podkreślenia, jak ważne są kwestie bezpieczeństwa terenów rekreacyjnych dla dzieci i młodzieży, pełniący obowiązki Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w kwietniu 2016 r. zaapelował do właścicieli lub zarządców o utrzymywanie wyposażenia tych miejsc w należytym stanie technicznym, cyt.: „Przypominam właścicielom oraz zarządcom obiektów budowlanych o ciążącym na nich ustawowym obowiązku zapewnienia stałego bezpieczeństwa użytkowania miejsc służących rekreacji, ze szczególnym uwzględnieniem placów zabaw. […]. Zwracam uwagę, że zgodnie z ustawą Prawo budowlane obiektami budowlanym są również obiekty małej architektury umieszczone na placach zabaw i w innych miejscach rekreacji, m. in. piaskownice, huśtawki, drabinki, karuzele, bramki, urządzenia wspinaczkowe, zjeżdżalnie. Właściciele i zarządcy mają zatem obowiązek utrzymywania ich w należytym stanie technicznym, co wiąże się z wykonywaniem napraw i remontów, oraz poddawania ich bieżącej kontroli pod względem bezpieczeństwa użytkowania. […]. Natomiast szczegółowe wymagania stawiane urządzeniom służącym rekreacji na placach zabaw, sposoby montażu zapewniające bezpieczne ich użytkowanie znajdują się w Polskich Normach z grupy PN-EN 1176:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie […].”.

Plan kontroli

Stosowanie się do dyspozycji i warunków zawartych w normach dotyczących tego zagadnienia umożliwia systematyczną i pełną kontrolę stanu technicznego tego rodzaju urządzeń oraz sprzętów. Takie działania pozwalają zmniejszyć nakłady finansowe związane z remontami, ponieważ wszelkie naprawy wykonywane są w fazie, gdy usterka jest jeszcze niewielka i jej usuniecie jest czynnością mniej skomplikowaną oraz daje pewność zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom. Zgodnie z zasadami określonymi w normie PN-EN 1176, właściciel lub zarządca (np. zarząd wspólnoty) powinien uwzględnić w rocznym planie kontroli szereg przeglądów, w tym także kontrole placu zabaw:

Kontrola codzienna

Przeprowadzana powinna być przede wszystkim w przypadku intensywnie użytkowanych i narażonych na wandalizm placów zabaw, np. na dużych osiedlach. W pozostałych przypadkach wystarczy sprawdzenie obiektu minimum raz na kilka dni.

Realizowana jest poprzez oględziny – ma na celu zlokalizowanie zagrożeń wynikających ze zużycia elementów (np. nadmierne zużycie elementów ruchomych), wandalizmu (szkło z potłuczonych butelek, połamane części urządzeń np. z ostrymi krawędziami), niekorzystnych warunków atmosferycznych. Sprawdzający powinien również ocenić stan czystości nawierzchni oraz stwierdzić, czy wszystkie urządzenia są kompletne. Czynności powinny być udokumentowane w formie pisemnej, np. w postaci protokołu, notatki lub wpisu w stosownej książce kontroli.

Kontrola obsługi

Przegląd ten powinien zostać zlecony minimum raz na trzy miesiące (kontrola kwartalna), choć w zależności od potrzeb może być realizowany także jako miesięczny, dwumiesięczny lub według instrukcji producenta sprzętów i urządzeń. Wykonywany jest poprzez oględziny oraz próby i eksperymenty. Cechuje się on większym stopniem dokładności niż kontrola rutynowa i ma za zadanie sprawdzenie poprawności funkcjonowania oraz stabilności urządzeń i stopnia ich zużycia, przy czym należy zwrócić uwagę również na stan techniczny ogrodzenia, nawierzchni oraz połączeń pomiędzy poszczególnymi elementami urządzeń. Dokumentem potwierdzającym jego wykonanie będzie protokół, notatka lub wpis w książce kontroli.

Kontrola coroczna główna

Wykonywana jest przynajmniej raz na rok. Czynności przeprowadza specjalista niezależny od osoby odpowiedzialnej, a zakresem obejmuje ocenę: ogólnego poziomu bezpieczeństwa użytkowania obiektu, stanu technicznego nawierzchni oraz fundamentów (po ich odkopaniu, jeżeli jest to niezbędne do pełnej oceny ich stanu). Osoba ta sprawdza regulamin obiektu, jego ogrodzenie, minimalne przestrzenie między poszczególnymi urządzeniami i sprzętami, ich stabilność oraz stopień ich zużycia (korozji czy butwienia), dokładnie ocenia stan połączeń poszczególnych elementów urządzeń. Istotne jest również stwierdzenie, czy zalecenia pokontrolne zawarte w protokole z poprzedniej kontroli zostały zrealizowane oraz to, czy od ostatniej kontroli przeprowadzone zostały remonty lub naprawy, a jeżeli tak, to jakie zmiany w zakresie bezpieczeństwa powstały w wyniku ich realizacji. Podobnie jak w pozostałych przypadkach, kontrola powinna być udokumentowana w formie protokołu, w którym zwarte będą wyniki kontroli oraz szczegółowe zalecenia.

W celu ustalenia, co powinien zawierać szczegółowy zakres kontrol...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy