Dołącz do czytelników
Brak wyników

Administrowanie

26 marca 2021

NR 226 (Marzec 2021)

Prawo członka spółdzielni do otrzymania odpisów dokumentów spółdzielni

21

Członek spółdzielni nie ma prawa do roszczeń o wydanie odpisu dokumentów innych niż oznaczone w art. 81 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w szczególności nie można wyprowadzać istnienia takich roszczeń w drodze wykładni innych unormowań. Tym samym spółdzielca nie może skutecznie domagać się przedłożenia mu pełnej dokumentacji dotyczącej jego lokalu*.

*Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 19 września 2019 r. (sygn. akt: IACa 598/28).

W przedmiotowej sprawie członek spółdzielni zażądał od spółdzielni wydania mu dokumentów: odpisów protokołów przeglądów instalacji elektrycznej w lokalu w budynku oraz polis ubezpieczeniowych przywołanego budynku.

POLECAMY

Stanowisko sądu okręgowego

Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w Lublinie nakazał pozwanej spółdzielni wydanie odpisów dokumentów w postaci umów ubezpieczenia obejmujących mienie spółdzielni w postaci budynku, a w pozostałej części powództwo oddalił. Sąd I instancji w orzeczeniu wskazał, że w judykaturze i doktrynie prawa spółdzielczego nie budzi sporu, że przepis art. 81 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (dalej jako: u.s.m.), realizuje normę prawną obejmującą „uprawnienia informacyjne członka spółdzielni mieszkaniowej”, jednak uprawnienia te nie mają charakteru nieograniczonego (przywołany przepis u.s.m. jest przy tym lex specialis wyłączającym możność sięgania do ogólnych norm prawa spółdzielczego dotyczących takich uprawnień członka spółdzielni). Ustawodawca nie zastosował techniki legislacyjnej poprzez posłużenie się formułą „w szczególności”, charakterystyczną dla katalogów otwartych, co oznacza, że katalog dokumentów udostępnianych członkowi spółdzielni jest katalogiem zamkniętym i obejmuje wyłącznie dokumenty enumeratywnie wymienione w przepisie. Według sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że pośród dokumentów wymienionych w omawianym przepisie brak jest jakichkolwiek dokumentów o charakterze technicznym czy techniczno-sprawozdawczym, a takimi są „protokoły przeglądu instalacji elektrycznej lokalu” i żądanie pozwu w tej części, jako nieoparte na żadnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego, podlegało oddaleniu. Odnosząc się z kolei do żądania wydania odpisów „polis ubezpieczeniowych” za lata 2013–2017, sąd rozważył zarzuty pozwanego: braku legitymacji czynnej powoda oraz braku objęcia tych dokumentów dyspozycją u.s.m. Odnosząc się do drugiego z zarzutów, sąd podkreślił, że jest on całkowicie chybiony. W myśl przywołanego przepisu jednym z dokumentów udostępnianych w ramach uprawnień informacyjnych członka spółdzielni jest każda umowa zawierana przez spółdzielnię z osobą trzecią. Nie budzi wątpliwości, że umowy ubezpieczenia pozwana zawierała z ubezpieczycielem, który dla członka spółdzielni jest osobą trzecią i zgodnie z ust. 1 przepisu jej treść musi być członkowi spółdzielni udostępniona. Dla ważności umowy ubezpieczenia nie jest wymagana żadna forma szczególna, a jedynie norma art. 809 § 1 k.c. nakłada na ubezpieczyciela obowiązek potwierdzenia jej zawarcia dokumentem ubezpieczenia. Tym dokumentem, o podstawowym znaczeniu w stosunku obligacyjnym, jest tzw. polisa ubezpieczeniowa, co oznacza, że realizacja przez władze spółdzielni obowiązku z art. 81 u.s.m. w zakresie wydania kopii (odpisu) umowy ubezpieczenia zawartej z podmiotem trzecim musi zawsze polegać co najmniej na wydaniu odpisu (kopii) dokumentu ubezpieczeniowego z art. 809 § 1 k.c. (tzw. polisy), a na żądanie uprawnionego również wniosku stanowiącego ofertę zawarcia umowy (o ile taki dokument był wykreowany) i wykonanie tego obowiązku będzie równoznaczne z wydaniem odpisu „umowy”. Tym samym powód mógł domagać się wydania odpisów „polis ubezpieczeniowych” za podany okres, o ile spełniał warunek członkostwa w pozwanej spółdzielni. Rozważając zarzut niweczący braku legitymacji czynnej powoda, sąd okręgowy zważył, że w toku przywołanych postępowań sądowych powód wygrał wszystkie spory odnoszące się do jego członkostwa w pozwanej spółdzielni i nie utracił statusu członka wskutek uchwal i decyzji podejmowanych przez organy pozwanej.

Apelacja

Apelację od tego wyroku wniósł powód, który zaskarżył wyrok w części oddalającej żądanie o wydanie powodowi przez pozwaną protokołów przeglądu instalacji elektrycznej w lokalu w budynku, zarzucając: naruszenie prawa materialnego – art. 81 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 61 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że spółdzielnia mieszkaniowa nie ma obowiązku udostępnienia swojemu członkowi, któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, dokumentów dotyczących stanu jego lokalu. Z uwagi na powyższy zarzut powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i nakazanie pozwanej wydania powodowi protokołów przeglądu instalacji elektrycznej w lokalu.

Uwaga!

Co do zasady, logiczne są wywody stwierdzające, że osoba posiadająca spółdzielcze prawo do lokalu ma prawo znać stan techniczny swojego lokalu i w konsekwencji winna mieć uprawnienie do zapoznania się z dokumentami dotyczącymi stanu jej lokalu, a nawet uzyskania takich dokumentów, jednakże w obecnym stanie prawnym są to postulaty de lege ferenda, gdyż aktualne unormowania nie gwarantują jej realizacji takiego prawa, w szczególności w postaci podlegającego ochronie roszczenia.


Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną i uznał zarzuty apelacji w zakresie naruszenia prawa materialnego za nieuzasadnione, gdyż z unormowań tych nie wypływa uprawnienie powoda do żądania od pozwanej spółdzielni wydania odpisów protokołów przeglądu instalacji elektrycznej w lokalu. Co ciekawe, sąd zauważył, że – co do zasady – logiczne są wywody apelacji stwierdzające, że osoba posiadająca spółdzielcze prawo do lokalu ma prawo znać stan techniczny swojego lokalu, w tym instalacji i w konsekwencji winna mieć uprawnienie do zapoznania się z dokumentami dotyczącymi stanu jej lokalu, a nawet uzyskania takich dokumentów, jednakże w obecnym stanie prawnym są to postulaty de lege ­ferenda, gdyż aktualne unormowania nie gwarantują jej realizacji takiego prawa, w szczególności w postaci podlegającego ochronie roszczenia. Sąd II instancji wskazał, że trafnie wywodzi skarżący, że członek spółdzielni mieszkaniowej ma prawo ko...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy