Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

19 października 2018

NR 200 (Październik 2018)

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w praktyce zarządców

477

Ustawą z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie wprowadzono rewolucyjne zmiany w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi. W praktyce stosowanie nowych regulacji wzbudziło szereg wątpliwości, które eliminowała kształtująca się w kolejnych latach linia orzecznicza sądów.

Charakter opłaty za gospodarowanie odpadami

Na mocy ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 152, poz. 897) wprowadzono zasadnicze zmiany w obowiązującym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi. Polegają one przede wszystkim na obligatoryjnym przejęciu przez gminy obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi i rezygnacji z dotychczasowego systemu umów cywilnoprawnych każdej wspólnoty czy spółdzielni z podmiotem odbierającym odpady na rzecz jednolitych zasad finansowania odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie całego kraju i przejęcie tych obowiązków przez gminy.

Sposób ustalania wysokości opłaty

Sposób ustalania wysokości opłaty przyjęty w ustawie z 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej u.c.p.g.) opiera się na obowiązkowym systemie składania deklaracji, w której zobowiązany do złożenia tej deklaracji samodzielnie dokonuje obliczenia wysokości opłaty. 

Ma ona charakter publicznoprawny, o czym świadczy m.in. to, że obowiązek jej ponoszenia wynika z ustawy oraz to, że organem uprawnionym do jej pobierania jest organ publicznoprawny, czyli gmina. Powyższe przesłanki przemawiają za tym, by opłatę uznać za daninę publiczną. Pojęcie daniny publicznej ma szersze znaczenie niż pojęcie podatku. Charakter opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi został przesądzony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 listopada 2013 r., sygn. akt: K.17/12, w którym TK stwierdził, iż opłata ustanowiona w art. 6h u.c.p.g., do której odnoszą się art. 6k i art. 6l w związku z art. 6j ust. 2a u.c.p.g. jest daniną publiczną w konstytucyjnym rozumieniu.

uwaga!

Zgodnie z art. 8 Ordynacji podatkowej (dalej: o.p.), płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczania i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego jednostronnie ustalonego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu polegające na odbiorze odpadów komunalnych. Jest także świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Podmioty zobowiązane do uiszczania opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. 
Ponadto jest należnością podlegającą egzekucji administracyjnej. Trybunał Konstytucyjny w wymienionym wyroku podkreślił, że taka charakterystyka opłaty przemawia zarazem za uznaniem jej za daninę, która nie ma charakteru podatkowego. Jest ona bowiem świadczeniem pieniężnym, przymusowym bezzwrotnym, jednostronnym, publicznoprawnym, ale odpłatnym i mającym realizować różne cele wynikające z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości. Uznanie, że opłata 
za gospodarowanie odpadami jest daniną publiczna w rozumieniu art. 217 Konstytucji RP wywołuje następstwa w postaci rygorów, jakie towarzyszą wprowadzaniu danin publicznych.

Obowiązki

Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.c.p.g., jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Zarówno przed 1 lutego 2015 r., jak i po tej dacie, w przypadku wyodrębnienia lokali w budynkach wielolokalowych podatnikiem jest spółdzielnia mieszkaniowa (lub wspólnota mieszkaniowa), natomiast osoba sprawująca zarząd nieruchomością wspólną obciążona jest na podstawie powołanego wyżej przepisu obowiązkami podatnika, tj. złożeniem deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zapłata tej opłaty.

uwaga!

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego jednostronnie ustalonego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu polegające na odbiorze odpadów komunalnych.

 Co istotne, Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt: II FSK 2722/14 oraz sygn. akt: II FSK 936/15, wyraźnie wskazał, że sformułowanie „obciążają”, użyte w powołanym wyżej przepisie ustawy nie czyni przy tym z osoby sprawującej zarząd nieruchomością wspólną płatnika opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 8 Ordynacji podatkowej (dalej o.p.), płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczania i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Na gruncie u.c.p.g. konstrukcja płatnika nie ma zastosowania. Taki podmiot jest jednak podatnikiem tej opłaty. Zgodnie z art. 7 § 1 o.p., podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Osoba sprawująca zarząd nieruchomością wspólną obciążona jest zatem, na mocy art. 2 ust. 3 u.c.p.g., obowiązkami podatnika, tj. złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zapłaty tej opłaty. Przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nie daje podstaw do przypisywania osobie sprawującej zarząd nieruchomością wspólną cech płatnika nie tylko dlatego, że nie używa wprost terminu „płatnik”, ale przede wszystkim dlatego, że nie powierza danemu podmiotowi wykonania czynności, o których mowa w art. 8 o.p., tj. obliczenia opłaty, jej poboru od podatnika oraz przekazania pobranej kwoty organowi gminy.

Rola zarządu wspólnoty bądź spółdzielni w realizacji obowiązków wynikających z u.c.p.g.

Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali (dalej: u.w.l.), właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (art. 19 u.w.l.). Jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona (art. 20 ust. 1 u.w.l.). Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 u.w.l.). Stąd też organem zobowiązanym do realizacji obowiązków z ustawy jest zarząd wspólnoty.

uwaga!

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Ponadto jest należnością podlegającą egzekucji administracyjnej. 

W przypadku spółdzielni organem tym jest też zarząd (art. 48 ustawy Prawo spółdzielcze). Złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zapłata tej opłaty mieści się w kategorii czynności zwykłego zarządu i nie wymaga w „dużych” wspólnotach uchwały właścicieli lokali. Natomiast w „małej” wspólnocie, o ile właściciele nie wprowadzili szczególnych, odmiennych od ustawowych, zasad zarządu nieruchomością wspólną, to w takiej wspólnocie nie podejmuje się uchwał i nie głosuje się. Potrzebna jest wtedy tylko zgoda większości członków wspólnoty. Pamiętać należy, że nie chodzi tu o większość w znaczeniu liczby osób, ale o taką grupę członków „małej” wspólnoty, która łącznie posiada ponad 50% udziałów w nieruchomości wspólnej.

Podmioty zobligowane do składania deklaracji i wnoszenia opłat we wspólnotach mieszkaniowych

Dlaczego, analizując zakres podmiotowy ustawy, przywołałem na wstępie datę 1 lutego 2015 roku? 

Otóż w stanie prawnym do 31 stycznia 2015 r. toczyły się spory o to, czy w przypadku budynku wielolokalowego, w którym ustanowiono odrębną własność lokali, deklarację dotyczącą opłaty za gospodarowanie odpadami, o której mowa w art. 6m u.c.p.g., ma złożyć zarząd wspólnoty mieszkaniowej czy też poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali? 

A w konsekwencji, który z podmiotów ma obowiązek wnieść opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi? Na tle tego sporu zrodziła się także kwestia ustalenia podmiotu będącego podatnikiem, a w szczególności ustalenie, czy jest nim wspólnota mieszkaniowa, podmiot sprawujący zarząd nieruchomością wspólną wspólnoty mieszkaniowej, czy też właściciele poszczególnych lokali wchodzących w skład tej wspólnoty. Zagadnienie to było przedmiotem analizy licznych wyroków sądów administracyjnych, a kształtująca się na tym tle linia orzecznicza jest w zasadzie jednolita (np. wyroki NSA: z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2663/15 z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt: II FSK 2722/14 oraz WSA we Wrocławiu z 16 maja 2014 r., sygn. akt: I SA/Wr 300/14; WSA w Krakowie z 29 września 2016 r., sygn. akt: I SA/Kr 93/16).

Podmioty zobligowane do składania deklaracji i wnoszenia opłat w spółdzielniach mieszkaniowych

Odwołać się również można do orzecznictwa dotyczącego tożsamych powinności spoczywających na spółdzielniach mieszkaniowych, do których zastosowanie znajdują te same przepisy (m.in. wyroki NSA: z 23 lutego 2016 r., sygn. akt: II FSK 2889/15; z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt: II FSK 936/15; z 14 lipca 2016 r., sygn. akt: II OSK 2814/14). W stanie prawnym obowiązującym do 31 stycznia 2015 r. przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. stanowił, że jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów u.w.l., lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Właściciel nieruchomości był zatem zobowiązany do złożenia deklaracji tylko wówczas, gdy występuje autonomicznie, sam. Natomiast w przypadku, gdy jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z członkostwem we wspólnocie mieszkaniowej, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie podmiot zarządzający nieruchomością wspólną.

uwaga!

Jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (art. 19 u.w.l.). 

Zmiana art. 2 ust. 3 u.c.p.g., jaka została wprowadzona od 1 lutego 2015 r. ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. poz. 87), wyraźne wymienienia podmioty, które są obciążone obowiązkami właściciela nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym. Zgodnie z jej brzmieniem, nadanym ww. nowelą, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Nowelizacja ustawy, jak wynika z uzasadnienia jej projektu (druk nr 2404 oraz nr 2902 Sejmu VII kadencji), była bowiem skutkiem m.in. tego typu wątpliwości istniejących przed 1 lutym 2015 r. Głównym celem zmian ustawy było dostosowanie przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 listopada 2013 r. sygn. akt: K 17/12. W orzeczeniu tym TK zakwestionował dowolność, jaką dawały gminom przepisy regulujące ustalanie opłaty za gospodarowanie odpadami (nie określały jej górnej granicy). 
Nowelizacja doprecyzowuje również, że w przypadku kilku właścicieli nieruchomości obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami spoczywają na podmiotach faktycznie władających nieruchomością. Podkreślenia (wynikającego także z uzasadnienia projektu) wymaga, że dokonana w ustawie zmiana jest jedynie zmianą doprecyzowującą, a nie normatywną.

Możliwość deklarowania różnych sposobów gromadzenia odpadów dla danej nieruchomości

W praktyce funkcjonowania przepisów ustawy pojawia się problem, czy jest możliwość, dla jednej nieruchomości, gromadzenia odpadów na dwa różne sposoby (w sposób selektywny i nieselektywny). Sytuacja taka może dotyczyć budynku wielolokalowego składającego się z lokali mieszkalnych i lokali użytkowych, gdzie w złożonych deklaracjach podmiot zarządzający wskazuje dwa sposoby gromadzenia odpadów – selektywny dla gospodarstw domowych (lokali mieszkalnych) oraz nieselektywny dla lokali niemieszkalnych (użytkowych). Bądź druga sytuacja, gdzie budynek składa się wyłącznie z lokali mieszkalnych, i część gospodarstw deklaruje selekcję, a część nie.

Uwaga!

Należy zauważyć, że żaden z przepisów u.c.p.g. nie wprowadza zakazu możliwości wprowadzenia dwóch sposobów segregacji odpadów w odniesieniu do nieruchomości wielolokalowej. 

Tę kwestię rozstrzygały zarówno Samorządowe Kolegia Odwoławcze, jak i sądy administracyjne. Należy zauważyć, że żaden z przepisów u.c.p.g. nie wprowadza zakazu możliwości wprowadzenia dwóch sposobów segregacji odpadów w odniesieniu do nieruchomości wielolokalowej. W szczególności takim przepisem nie jest art. 6j ust. 4 u.c.p.g., stanowiący, że w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1, a w części nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1–3. Z przepisu tego wynika jedynie, że istnieje możliwość odrębnego określania wysokości opłaty od części nieruchomości „zamieszkałej” i części nieruchomości „niezamieszkałej”, a w ostatecznym rozliczeniu właściciel takiej nieruchomości powinien uiścić sumę opłat obliczonych zgodnie z tymi odrębnymi zasadami. Przepis ten nie wprowadza zakazu różnicowania stawek opłaty w zakresie lokali mieszkalnych i niemieszkalnych. WSA w Białymstoku w wyroku z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt: I SA/Bk 84/18, wskazał, że przepisy u.c.p.g. należy interpretować pod kątem celu ich wprowadzenia oraz celu różnicowania stawek opłaty.

Zasada selektywnego zbierania odpadów „u źródła”

Nowoczesna gospodarka odpadami komunalnymi skupia się przede wszystkim na minimalizacji wytwarzania odpadów i ich zagospodarowaniu poprzez selektywną zbiórkę odpadów komunalnych oraz zbiórkę i powtórne wykorzystanie surowców wtórnych. Wprowadzenie właściwych i skutecznych mechanizmów wspierających selektywną zbiórkę odpadów i powtórne wykorzystanie produktów uznano za niezbędne do uzyskania założonych celów. Jednym z takich mechanizmów jest selekcja odpadów komunalnych w miejscu ich powstania, a więc już w gospodarstwach domowych. Dlatego też koniecznym stało się wprowadzenie preferencyjnych stawek za selektywne zbieranie odpadów komunalnych, które mają stanowić specjalną zachętę do zmniejszenia ilości produkowanych odpadów już w gospodarstwie domowym.

Uwaga!

Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową.

W celu upowszechnienia selektywnego zbierania odpadów „u źródła” ustawodawca nakazał określić niższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny. Ponadto zauważyć należy, że w uzasadnieniu projektu cytowanej wyżej ustawy zmieniającej u.c.p.g., tj. ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw wskazano, że „przy ustalaniu stawek opłat za gospodarowanie odpadami ma nastąpić odwrócenie podejścia. Dotychczas podstawową stawką była stawka za odpady niepoddane segregacji, w przypadku selektywnego zbierania miała być ustalona niższa stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawa nowelizująca przyjmuje, że stawką wzorcową jest stawka opłaty za odpady zbierane w sposób selektywny. W przypadku nieprzestrzegania tego obowiązku jest stosowana wyższa, sankcyjna stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi”. Powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie w brzmieniu art. 6k ust. 3 u.c.p.g., z którego wynika, że podstawową stawką opłaty jest stawka za zbieranie odpadów w sposób selektywny, natomiast stawkę podwyższoną, niejako „sankcyjną”, można zastosować jedynie w odniesieniu do odpadów nie zbieranych i nieodbieranych w sposób selektywny.

Skoro ustawa przewiduje konieczność różnicowania stawki opłaty w zależności od tego, czy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, promując jednocześnie segregację, wprowadzając niższe opłaty, to nie można zrównywać sytuacji mieszkańców budynków wielolokalowych, którzy deklarują i zbierają odpady w sposób selektywny z najemcami lub właścicielami lokali użytkowych, którzy czynią to w sposób nieselektywny. 

Odmienna interpretacja byłaby niekorzystna dla mieszkańców lokali w budynkach wielolokalowych, gdyż w każdym takim budynku znalazłaby się osoba lub grupa osób, która nie segregowałaby odpadów, co skutkowałoby wyższą stawką opłaty względem tych mieszkańców, którzy zadeklarowali i segregują odpady komunalne. W świetle powyższych rozważań, WSA stwierdził, że skoro żaden z przepisów u.c.p.g. nie zawiera wprost zakazu różnicowania stawek opłaty względem budynku wielolokalowego z uwagi na sposób segregacji odpadów, przyjąć należy, że takie różnicowanie jest dopuszczalne.

uwaga!

Nowoczesna gospodarka odpadami komunalnymi skupia się przede wszystkim na minimalizacji wytwarzania odpadów i ich zagospodarowaniu, poprzez selektywną zbiórkę odpadów komunalnych oraz zbiórkę i powtórne wykorzystanie surowców wtórnych. 

Dopuszczalność różnicowania stawek w świetle orzecznictwa

Tożsame stanowisko zajął WSA w Olsztynie w wyroku z 16 czerwca 2016 r. (sygn. akt: I SA/Ol 231/16), który uznał, że dopuszczalne jest różnicowanie stawek opłat, jeżeli poszczególni mieszkańcy tej samej nieruchomości deklarują zarówno segregację, jak i jej brak. W uzasadnieniu wskazał m.in., „[…] że ustawa nie przewiduje takiej sytuacji, by w przypadku budynków wielolokalowych nie można było różnicować stawek opłaty w zależności od tego, jaką formę zadeklarują poszczególni mieszkańcy. Do składania deklaracji zobowiązani są właściciele nieruchomości, a nie poszczególni mieszkańcy jako wytwórcy odpadów i to niezależnie od tego, czy niektórzy z nich są właścicielami lokali. Ustawa obciąża obowiązkiem złożenia deklaracji właściciela budynku, który w deklaracji oświadcza jednocześnie, że podał w niej dane zgodne z prawdą – nie może on zatem wskazywać, że mieszkańcy nieruchomości nie segregują odpadów, jeżeli posiada informację, że określona liczba mieszkańców odpady segreguje i chce w ten sposób skorzystać z niższej stawki opłat. Przyjęcie, że w przypadku gdy jedynie część mieszkańców chciałaby zbierać odpady w sposób selektywny, konieczne jest uznanie, że w całej nieruchomości odpady zbierane będą nieselektywnie, sąd uznaje za społecznie niesprawiedliwe i sprzeczne z założeniami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach”. 

Ponadto sąd wypowiedział się w często występującej w praktyce sytuacji, tj. braku w ogóle deklaracji/oświadczenia od właściciela lokalu: „w przypadku natomiast braku takiej deklaracji ze strony mieszkańca, wspólnota czy spółdzielnia powinna uznać, że taki mieszkaniec gromadzi odpady w systemie nieselektywnym. 
Podstawową bowiem stawką jest stawka opłat odpowiadająca nieselektywnemu zbieraniu odpadów komunalnych i dopiero zadeklarowanie selektywnego ich gromadzenia skutkuje przyjęciem niższej stawki. Opłata może zostać przykładowo wyliczona jako suma iloczynów: liczby mieszkańców deklarujących selektywne gromadzenie odpadów komunalnych i niższej stawki opłaty oraz pozostałej liczby mieszkańców (nieselekcjonujących odpadów komunalnych i tych, którzy w ogóle nie deklarują sposobu ich gromadzenia) i wyższej stawki opłaty”.

 

uwaga!

Dotychczas podstawową stawką była stawka za odpady niepoddane segregacji, w przypadku selektywnego zbierania miała być ustalona niższa stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawa nowelizująca przyjmuje, że stawką wzorcową jest stawka opłaty za odpady zbierane w sposób selektywny. 

Terminy wnoszenia opłat

Artykuł 6l ust. 1 u.c.p.g. zobowiązuje radę gminy do wydania uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego określającej termin uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, częstość ich uiszczania (np. miesięcznie lub kwartalnie), tryb ich uiszczania oraz czy opłatę uiszcza się z dołu czy z góry. W praktyce, najczęściej opłatę uiszcza się co miesiąc i z góry. Na te terminy należy nałożyć terminy wnoszenia opłat, które wynikają z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (dalej: u.s.m.) i u.w.l. I tak, wymienione w art. 4 ust. 62 u.s.m. opłaty, zgodnie z treścią tego przepisu, wnoszone są miesięcznie z góry, najdalej do 10. dnia każdego miesiąca. Przepis pozwala jednak przesunąć ten termin, umieszczając odpowiednie postanowienia na ten temat w statucie spółdzielni. Jednak inny termin określony w statucie nie może przypadać wcześniej niż 10. dnia każdego miesiąca, lecz później. Z kolei art. 15 ust. 1 u.w.l. nakłada na wszystkich właścicieli lokali obowiązek uiszczania zaliczek na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną w terminie do 10. dnia każdego miesiąca. Terminu tego nie można zmienić umową wszystkich właścicieli lokali, zawartą w formie aktu notarialnego na podstawie art. 18 ust. 1 u.w.l., gdyż zgodnie z art. 18 ust. 3 u.w.l. umowa taka może wyłączyć stosowanie postanowień jedynie rozdziału 4 u.w.l., natomiast postanowienia obowiązku opłacania zaliczek umieszczone są w rozdziale 2 tejże ustawy.

uwaga!

W przypadku zmiany wysokości opłat na pokrycie kosztów niezależnych od spółdzielni, w szczególności energii, gazu, wody oraz odbioru ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych, spółdzielnia jest obowiązana zawiadomić osoby co najmniej na 14 dni przed upływem terminu do wnoszenia opłat, ale nie później niż ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego ten termin. 

Jak wspomniano wyżej, do kompetencji rady gminy należy ustalenie, czy opłatę wnosi się z góry czy z dołu. Ta regulacja obowiązuje od 1 lutego 2015 r. W stanie prawnym obowiązującym do 31 stycznia 2015 r. brak było takiego określenia i część wojewodów sprawujących nadzór nad działalnością uchwałodawczą gmin kwestionowała uchwały, które ustalały płatności za opłatę w formule z góry. Nowelizacja ustawy usunęła te wątpliwości na korzyść jednostek samorządu terytorialnego.

Czy dozwolona jest zmiana stawek w trakcie miesiąca rozliczeniowego?

Niejednokrotnie gminy wprowadzają nowe stawki opłat w trakcie miesiąca rozliczeniowego i na tym tle powstają spory sprowadzające się do ustalenia, do którego miesiąca ma zastosowanie nowa opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi wprowadzona uchwałą. W sprawie, która była przedmiotem wyroku WSA w Gliwicach (z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt: I SA/Gl 1111/17), Rada Miejska 30 czerwca 2017 r. podjęła uchwałę w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W § 4 uchwały wskazano, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym 3 lipca 2017 r., a zatem uzyskał moc obowiązującą z dniem 18 lipca 2017 r. Następnie burmistrz poinformował spółdzielnię o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazując przy tym, że pierwszą opłatę w zmienionej stawce należy uiścić...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy