Dołącz do czytelników
Brak wyników

Eksploatacja

10 sierpnia 2018

NR 198 (Sierpień 2018)

Terminy kontroli obiektów placów zabaw, boisk oraz innych zewnętrznych kompleksów rekreacyjnych i sportowych

0 387

Miejsca aktywności fizycznej dzieci i młodzieży to punkty, w których zlokalizowane są różnorakie urządzenia o charakterze rekreacyjno-sportowym. Jak często je kontrolować, by mieć pewność, że bezpieczeństwo najmłodszych jest zapewnione, a sprzęty mimo intensywnej eksploatacji sprawne?

W celu zagwarantowania bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży podczas zabawy na placu zabaw czy też zajęć na boisku, konieczne jest zapewnienie stałego nadzoru, a także regularnych kontroli stanu technicznego zlokalizowanych w obrębie samych obiektów, sprzętów i urządzeń. Regularne przeglądy tego typu obiektów wraz z wyposażeniem mają zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia ryzyka wystąpienia wypadku na skutek użytkowania jego poszczególnych elementów 
składowych.

Częstość przeprowadzania kontroli

Nie ulega wątpliwości, że przeprowadzanie kontroli miejsc aktywności fizycznej dzieci i młodzieży jest konieczne. Przepisy regulujące tę kwestię w ustawach i aktach wykonawczych nakładają obowiązek wykonywania kontroli raz na pięć lat. Jednak w takich obszarach dokonywanie przeglądu nawet raz w roku nie jest wystarczającym działaniem ze strony osób odpowiedzialnych. Ze względu na niejednokrotnie intensywną eksploatację urządzeń, wymagają one częstych napraw i konserwacji w przedziale, który zostanie określony właśnie w czasie dodatkowych kontroli. Częstość i zakres kontroli został doprecyzowany w normie PN-EN 1176-7:2009/Ap1:2013-08 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 7: Wytyczne instalowania, sprawdzania, konserwacji i eksploatacji, dotyczącej właśnie tej tematyki. Mając na uwadze normowe wytyczne, można stworzyć spójny oraz wystarczająco szczegółowy harmonogram czynności kontrolnych i prowadzić dokumentację techniczną placu zabaw, boiska lub innego obiektu sportowego służącego rozwojowi sprawności fizycznej dzieci i młodzieży.

Obowiązki wynikające z ustawy Prawo budowlane

Nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż obecne dyspozycje ustawowe zawarte w ustawie Prawo budowlane w stosunku do placów zabaw i boisk nie przewidują kontroli tych obiektów jako samodzielnych. Oznacza to tyle, że kierując się jedynie wytycznymi ustawy, właściciel lub zarządca nie jest w stanie zapewnić bezpieczeństwa dzieciom lub młodzieży użytkującym plac zabaw czy teren sportowy. Place zabaw i boiska, których właścicielem są szkoły bądź placówki podlegające bezpośrednio pod Ministerstwo Edukacji Narodowej, powinny być kontrolowane w cyklach przewidzianych w odrębnych przepisach. Osoby za nie odpowiedzialne mają obowiązek stosowania się do zapisów normy PN-EN 1176-7:2009. Praktycznie cały zestaw norm PN-EN 1176 w grudniu 2017 roku został znowelizowany, jednak część siódma tego zestawu – dotycząca utrzymania przedmiotowych obiektów i urządzeń – nie uległa zmianom.
Pod kątem obowiązujących regulacji prawnych, zespół urządzeń oraz sprzętów stanowiący wyposażenie placu zabaw czy boisko kwalifikuje się jako obiekty małej architektury (art. 3 pkt 4 lit. c ustawy Prawo budowlane), co oznacza, iż są one zwolnione z obowiązku poddawania ich okresowej kontroli stanu technicznego przynajmniej raz w roku (art. 62 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z art. 29 ust. 1 pkt 22 i 23 ustawy Prawo budowlane) oraz prowadzenia dla nich książki obiektu budowlanego (art. 64 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z art. 29 ust. 1 pkt 22 i 23 ustawy Prawo budowlane). W konsekwencji właściciel lub zarządca jest zobligowany jedynie do przeprowadzenia okresowej kontroli użytkowania minimum raz na pięć lat, o czym była mowa wcześniej, która swoim zakresem obejmuje sprawdzenie stanu technicznego urządzeń i ich przydatności do użytkowania oraz estetyki całego obiektu i jego otoczenia (art. 62 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane).

Wymagania odnośnie do kwalifikacji osób przeprowadzających przeglądy

Niezwykle istotne jest, aby organizująca przeprowadzenie czynności kontrolnych osoba odpowiedzialna za teren rekreacyjny miała na uwadze kwalifikacje zawodowe specjalisty, który taki przegląd ma prawo przeprowadzić. Tak zwaną pięcioletnią kontrolę okresową w zakresie oceny stanu technicznego i estetycznego, a także przydatności do użytkowania placów rekreacyjno-
-zabawowych i boisk mogą przeprowadzać jedynie specjaliści posiadający uprawnienia budowlane w zakresie konstrukcyjno-budowlanym, zgodnie z art. 62 ust. 4 ustawy Prawo budowlane: Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5-6a, przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Na te kwalifikacje należy zwrócić uwagę szczególnie w sytuacji, gdy kontrolę przeprowadza pracownik firmy, która była wykonawcą placu zabaw i wykonuje tzw. przeglądy gwarancyjne. Przegląd ten wówczas nie zawsze będzie tożsamy z kontrolą okresową stanu technicznego, a osoby odpowiedzialne nie zawsze są tego świadome. Niesie to za sobą zagrożenie, że w razie wypadku okazać się może, iż właściciel lub zarządca tego rodzaju obiektu nie dysponuje wymaganą przepisami ustawowym dokumentacją eksploatacyjną, która świadczyłaby o należytym stanie technicznym placu zabaw czy boiska.

Zakres protokołu dokumentującego przeprowadzenie napraw

Co do zasady, po przeprowadzeniu kontroli przydatności do użytkowania właściciel lub zarządca ma obowiązek usunąć stwierdzone braki i uchybienia ujęte w zaleceniach pokontrolnych. Przeprowadzenie robót czy prac naprawczych mających na celu wypełnienie zaleceń pokontrolnych powinno zostać udokumentowane w formie protokołu. Niedopełnienie opisanych powyżej obowiązków, zagrożone jest sankcjami karnymi w formie grzywny na podstawie regulacji art. 93 pkt 8 ustawy Prawo budowlane: Kto (…) nie spełnia obowiązku, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1–4a (…) podlega karze grzywny. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowego stanu technicznego urządzeń w stopniu mogącym spowodować zagrożenie życia i zdrowia ich użytkowników, osoba przeprowadzająca kontrolę ma obowiązek zawiadomić o tym fakcie właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego. Pod dokonaniu kontroli obiektu placu zabaw czy boiska organ ten może wydać nakaz natychmiastowego wyłączenia takiego obiektu z użytkowania aż do czasu usunięcia nieprawidłowości. Jeżeli zaniedbania w stosunku do utrzymania obszaru placu zabaw czy boiska mają skrajny charakter, dla osób odpowiedzialnych może skończyć się wieloma nieprzyjemnościami. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego sąd może orzec o zasądzeniu pokaźnej grzywny, ewentualnie rocznej karze ograniczenia, lub pozbawienia wolności, o czym mówi art. 91a cytowanej wyżej ustawy: Kto nie spełnia, określonego w art. 61, obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, użytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami lub nie zapewnia bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, podlega grzywnie nie mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Zalecenia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego

W tym miejscu należy zaznaczyć, że przeprowadzane w ostatnich latach częstsze kontrole inspektorów Nadzoru Budowlanego są odpowiedzią na zwiększającą się częstość występowania wypadków na placach zabaw, głównie z udziałem małych dzieci, a pełniący obowiązki Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w kwietniu 2016 roku zaapelował do właścicieli lub zarządców o utrzymywanie miejsc rekreacji dzieci i młodzieży w należytym stanie technicznym, cyt.: Przypominam właścicielom oraz zarządcom obiektów budowlanych o ciążącym na nich ustawowym obowiązku zapewnienia stałego bezpieczeństwa użytkowania miejsc służących rekreacji, ze szczególnym uwzględnieniem placów zabaw. […]. Zwracam uwagę, że zgodnie z ustawą – Prawo budowlane – obiektami budowlanym są również obiekty małej architektury umieszczone na placach zabaw i w innych miejscach rekreacji, m.in. piaskownice, huśtawki, drabinki, karuzele, bramki, urządzenia wspinaczkowe, zjeżdżalnie. Właściciele i zarządcy mają zatem obowiązek utrzymywania ich w należytym stanie technicznym, co wiąże się z wykonywaniem napraw i remontów, oraz poddawania ich bieżącej kontroli pod względem bezpieczeństwa użytkowania […]. Natomiast szczegółowe wymagania stawiane urządzeniom służącym rekreacji na placach zabaw, sposoby montażu zapewniające bezpieczne ich użytkowanie znajdują się w Polskich Normach z grupy PN-EN 1176:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie […]”.
Rekomendowane rodzaje i częstość kontroli

Zarządzający mają za zadanie zapewnić odpowiedni stan techniczny urządzeń i sprzętów rekreacyjnych służących dzieciom i młodzieży. Stosowanie się do wytycznych zawartych w normach dotyczących tego zagadnienia umożliwia systematyczną i pełną kontrolę stanu technicznego tego rodzaju urządzeń oraz sprzętów, a w wyniku tego pozwala zmniejszyć koszty związane z remontami, ponieważ wszelkie naprawy wykonywane są w fazie, gdy usterka jest jeszcze niewielka i jej usunięcie jest czynnością mniej skomplikowaną oraz daje pewność zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom. Zgodnie z zasadami określonymi przez wytyczne normy PN-EN 1176, właściciel lub zarządca powinien uwzględnić w rocznym planie kontroli szeregu przeglądów także kontrole placu zabaw, co przedstawia poniższe zestawienie:

  • Kontrola codzienna
    Przeprowadzana w przypadku placów zabaw użytkowanych intensywnie i narażonych na wandalizm, w innych przypadkach minimum raz na kilka dni. Realizowana jest poprzez oględziny – ma na celu wykrywanie oczywi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy