Dołącz do czytelników
Brak wyników

Aktualności , Otwarty dostęp , Administrowanie

30 lipca 2021

NR 230 (Lipiec 2021)

Zadysponowanie lokalem po wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu

0 106

Przepisy prawa1 wymieniają wśród praw spółdzielczych – obok spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu – również spółdzielcze prawo lokatorskie. Prawo to jest prawem niezbywanym i nie podlega dziedziczeniu oraz egzekucji. Jednocześnie prawo to może ustać w drodze jego wygaśnięcia.

Sposoby wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu

Stosownie do art. 11 ust. 1 u.s.m. – spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa przede wszystkim z chwilą ustania członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej, co jest niejako naturalną konsekwencją zasady związania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego z członkostwem w spółdzielni.

POLECAMY

Prawo to wygasa zatem w wypadkach określonych przepisami u.s.m.:

  • z chwilą śmierci członka – stosownie do art. 25 p.s.2, członka zmarłego skreśla się z rejestru członków spółdzielni ze skutkiem od dnia, w którym nastąpiła śmierć;
  • w razie wykluczenia lub wykreślenia członka ze spółdzielni – gdy małżonek osoby wykluczonej z grona członków spółdzielni nie jest członkiem spółdzielni, lokatorskie prawo do lokalu wygasa w stosunku do obojga małżonków, gdyż posiadanie członkostwa jest warunkiem zachowania tego prawa. W takiej sytuacji jednak – na podstawie art. 15 ust. 2 u.s.m. – przysługuje małżonkowi wykluczonego członka spółdzielni roszczenie o przyjęcie do spółdzielni i ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, co wymaga jednak zachowania rocznego terminu do złożenia deklaracji członkowskiej, liczonego od daty ustania członkostwa małżonka3;
  • wypowiedzenia członkostwa w spółdzielni – przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 22 p.s., członek spółdzielni może wystąpić z niej za wypowiedzeniem;
  • w razie rozwodu małżonków, w stosunku do jednego z tych małżonków – stosownie do art. 13 u.s.m. po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu lub po unieważnieniu małżeństwa małżonkowie zawiadamiają spółdzielnię, któremu z nich przypadło spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego;
  • z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu wydanego na podstawie art. 11 ust. 11 lub 12 u.s.m. – w przypadku zaległości z zapłatą opłat należnych od członka spółdzielni uprawnionego do prawa lokatorskiego za okres co najmniej 6 miesięcy, rażącego lub uporczywego wykraczania osoby korzystającej z lokalu przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania tej osoby czyniącego korzystanie z innych lokali lub nieruchomości wspólnej uciążliwym, spółdzielnia może w trybie procesu żądać orzeczenia przez sąd o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Jeżeli podstawą żądania orzeczenia o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zaleganie z zapłatą opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.s.m., sąd nie będzie mógł jednakże orzec o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy przed sądem I instancji, a jeżeli wniesiono apelację – przed sądem II instancji – członek spółdzielni uiści wszystkie zaległe opłaty. W przypadku gdy spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje małżonkom wspólnie, sąd może orzec o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego wobec jednego tylko z małżonków albo wobec obojga małżonków. Od chwili więc wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo spółdzielcze4 wygaśnięcie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu może nastąpić w tej sytuacji jedynie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, a nie w trybie uchwały organu spółdzielni5.

Umowa o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu z innym członkiem spółdzielni

W razie wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, spółdzielnia może zawrzeć umowę o ustanowieniu tego prawa z innym (lub tym samym) członkiem spółdzielni. Stosownie do art. 11 ust. 29 u.s.m., członek spółdzielni zawierający umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, do którego wygasło prawo przysługujące innej osobie, zobowiązany jest do wniesienia wkładu mieszkaniowego w wysokości, o której mowa w art. 11 ust. 26 u.s.m., oraz zobowiązania się do spłaty długu obciążającego tę osobę z tytułu przypadającej na nią części zaciągniętego przez spółdzielnię kredytu na sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu wraz z odsetkami.
 

Uwaga

W razie wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, spółdzielnia może zawrzeć umowę o ustanowieniu tego prawa z innym (lub tym samym) członkiem spółdzielni.


Przetarg na ustanowienie odrębnej własności lokalu

Zgodnie z art. 11 ust. 2 u.s.m. w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem jednak:

  • art. 15 u.s.m., zgodnie z którym w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w następstwie śmierci uprawnionego lub w przypadkach, o których mowa w art. 11 u.s.m., roszczenia o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują jego osobom bliskim (ust. 2). W przypadku natomiast śmierci osoby, o której mowa w art. 10 u.s.m., w okresie oczekiwania na zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego osobom bliskim, które miały wspólnie z osobą, o której mowa w art. 10 u.s.m., zamieszkać w tym lokalu, przysługują roszczenia o zawarcie umowy zgodnie z postanowieniami umowy o budowę lokalu (ust. 3);
  • art. 161 u.s.m., przewidującym, iż osobie, której przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, a której prawo wygasło z powodu nieuiszczania opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem jej lokalu lub eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, przysługuje roszczenie do spółdzielni o ponowne ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, jeżeli osoba ta spłaci spółdzielni całe zadłużenie wynikające z nieuiszczania tych opłat wraz z odsetkami
    – ogłasza nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu jest wpłata wartości rynkowej lokalu.

Spółdzielnia nie przeniesie przy tym odrębnej własności lokalu, jeżeli:

  • osoba, której przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, a której prawo wygasło, zgłosi roszczenie o ponowne ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w przypadku, o którym mowa w art. 161 u.s.m.;
  • osoba, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.s.m., zgłosiła roszczenie o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu.

Przetargu nie organizuje się w stosunku do lokali mieszkalnych wybudowanych...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy