Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

14 grudnia 2020

NR 223 (Grudzień 2020)

Estoński CIT a spółdzielnie

30

W kwestiach podatku dochodowego spółdzielnia mieszkaniowa – jako podmiot posiadający osobowość prawną – podlega ogólnym regułom przewidzianym w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Jednocześnie nie została ona wymieniona przez ustawodawcę w treści art. 6 ust. 1 jako podmiot, który jest zwolniony od podatku.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. Dochodem ze źródła przychodów (z zastrzeżeniami tu nieistotnymi) jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów (art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p.). Jak wskazuje art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze i wartości pieniężne, jak również inne, niewymienione szczegółowo w ustawie zdarzenia, których skutkiem jest przyrost majątku podatnika. Bez znaczenia jest źródło pochodzenia tych środków, tzn. czy zostały one wypracowane wskutek prowadzenia działalności gospodarczej, uzyskane jako pożytki zrealizowane przez spółdzielnię z nieruchomości wspólnej, czy też otrzymane w inny przewidziany tą ustawą sposób.

POLECAMY

Ważne!

Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów.


Natomiast – zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. – wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Jak wynika z treści tego przepisu, aby dochód spółdzielni korzystał ze zwolnienia przedmiotowego, muszą być spełnione dwa warunki, a mianowicie: dochody muszą być uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i dochody te muszą być przeznaczone na utrzymanie tych zasobów mieszkaniowych. Podkreślenia wymaga fakt, że oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Powyższe oznacza, że nie podlegają zwolnieniu dochody inne niż uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, niezależnie od ich przeznaczenia oraz dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części nieprzeznaczonej na utrzymanie tych zasobów.

Ważne!

Aby dochód spółdzielni korzystał ze zwolnienia przedmiotowego, muszą być łącznie spełnione dwa warunki, a mianowicie: dochody muszą być uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i dochody te muszą być przeznaczone na utrzymanie tych zasobów mieszkaniowych.

Zakres zwolnienia od podatku

W kontekście bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczących zakresu i charakteru zwolnienia spółdzielni z podatku CIT nasuwa się pytanie natury ogólnej: jaki jest sens dalszego funkcjonowania tego zwolnienia dla spółdzielni? Co naprawdę jest objęte zakresem tego zwolnienia – w dużym uproszeniu dochód z lokali mieszkalnych. Czy taki dochód jednak występuje i w związku z tym, czy przepis ma zastosowanie w praktyce spółdzielni?

Uwaga!

Wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.


Należy zauważyć, iż w przypadku spółdzielni, które uzyskują dochody z pożytków z nieruchomości wspólnej i własnej działalności gospodarczej (art. 5 u.s.m.), stawki opłat nie pokrywają 100% wartości kosztów. Różnica jest bowiem finansowana z działalności gospodarczej spółdzielni, która jest z kolei objęta podatkiem CIT. W konsekwencji, gdy spółdzielnia uwzględnia w wysokości stawki opłaty eksploatacyjnej wspomniane dodatkowe dochody, dochód nie powinien wystąpić. Przychody z opłat eksploatacyjnych będą niższe niż koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Można stwierdzić, iż funkcjonujące zwolnienie nie spełnia swej funkcji, gdyż zwolnienie dotyczy sytuacji praktycznie niewystępującej w spółdzielniach osiągających dodatkowe dochody z własnej działalności gospodarczej. Ponadto przyjęte rozwiązanie nie pozwala na obniżenie dochodu podlegającego opodatkowaniu CIT o stratę osiągniętą na działalności zwolnionej.

Na ogół strata jest stanem powstałym z zestawienia przychodów z danego źródła z kosztami ich uzyskania, gdy wielkość tych ostatnich przewyższa wielkość przychodu. Nie jest ona podatkowo obojętna, ponieważ o wysokość straty ze źródła przychodów poniesionej w roku podatkowym można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych, kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty (art. 7 ust. 5 ustawy CIT). W konsekwencji od uzyskanego w kolejnych latach dochodu podatnik zapłaci mniejszy podatek. Jednak należy wskazać, że przy ustalaniu straty podatnik nie może uwzględniać przychodów zwolnionych od podatku dochodowego ani nie może traktować wydatków związanych z tymi przychodami jako koszty podatkowe (art. 7 ust. 4 CIT). Strata poniesiona z działalności, której dochody są zwolnione z podatku, nie podlega rozliczeniu. Nie jest ona więc stratą w sensie podatkowym, a jedynie w sensie ekonomicznym.

Uwaga!

Strata jest stanem powstałym z zestawienia przychodów z danego źródła z kosztami ich uzyskania, gdy wielkość tych ostatnich przewyższa wielkość przychodu.


Jak wspomniałem wyżej – działalność gospodarcza spółdzielni (np. dochody z wynajmu lokali użytkowych) podlegają opodatkowaniu CIT. Spółdzielnie z tego źródła finansują w główn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy