Dołącz do czytelników
Brak wyników

Orzecznictwo

30 marca 2022

NR 237 (Marzec 2022)

Legitymacja do wniesienia skargi w sprawie wykonania okna połaciowego przez właściciela lokalu wobec bezczynności wspólnoty mieszkaniowej – na przykładzie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego

0 211

W postanowieniu z dnia 8 grudnia 2021 r.1 NSA wyjaśnił, iż błędne wskazanie w wezwaniu organu nadzoru budowlanego danej osoby jako strony postępowania nie nadaje jej tego statusu, jako że może być on wyprowadzony tylko z przepisów prawa materialnego, które stanowią podstawę ustalenia – w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu – możliwości wydania określonego aktu, czyli ustalenia jego obowiązku lub uprawnienia.

Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Właścicielka lokalu w budynku wspólnoty mieszkaniowej wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania okna połaciowego bez pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu wniesionej skargi podniesiono, iż o wydaniu zaskarżonej decyzji skarżąca dowiedziała się od swojej córki. Mimo że zwróciła się do organu o doręczenie decyzji – odmówiono jej tego. Skarżąca się z tym nie zgodziła, uważając, że była stroną prowadzonego postępowania. Stąd też wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części stwierdzającej, że to jej córka była inwestorem wykonania okna połaciowego w lokalu znajdującym się w budynku wspólnoty.

POLECAMY

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że po zapoznaniu się z treścią skargi nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia w trybie samokontroli. Merytoryczne wyjaśnienie powodów wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia zostało zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał dalej, że skarżąca nie miała przyznanego statusu strony w postępowaniu. Jak wynikało z treści księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu – skarżąca nie dysponowała już prawem jego własności. Wyłącznym właścicielem lokalu była jej córka.
 

Uwaga

Niezbędną przesłanką wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest posiadanie interesu prawnego, czyli istnienie normy prawa materialnego, na podstawie której określona osoba może domagać się konkretyzacji uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jej sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem.


Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Po rozpoznaniu wniesionej skargi WSA postanowieniem2 odrzucił ją. W uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że niezbędną przesłanką wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest posiadanie interesu prawnego, czyli istnienie normy prawa materialnego, na podstawie której określona osoba może domagać się konkretyzacji uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jej sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze, WSA podkreślił dalej, że skarga wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu.

Przenosząc powyższe rozważania na kanwę rozpoznawanej sprawy, WSA zauważył, iż z decyzji WINB wynikało, że zakończone nią postępowanie dotyczyło wykonania w lokalu stanowiącym własność córki skarżącej okna połaciowego bez pozwolenia na budowę. Jak wynikało z akt administracyjnych – organy nadzoru budowlanego ustaliły, że inwestorem prac polegających na wykonaniu przedmiotowego okna była właśnie córka skarżącej. Wobec tego WSA stwierdził, że w sprawie nie było sporne, iż skarżąca nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze – WSA stwierdził, że obie decyzje wydane w sprawie nie dotyczyły interesu prawnego skarżącej. Co za tym idzie – nie miała ona interesu prawnego we wniesieniu skargi na decyzję WINB do sądu administracyjnego. Brak interesu prawnego był w tym przypadku oczywisty, zatem istniała podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej3 na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.4 W piśmiennictwie prezentowany jest bowiem pogląd, że osoba, która nie posiada interesu prawnego, nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu5.

Uwaga

Skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu.


Skarga kasacyjna

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, wnosząc skargę kasacyjną do NSA, w której zaskarżono orzeczenie WSA w całości. Zdaniem skarżącej sąd administracyjny dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że nie posiadała ona interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji WINB, podczas gdy skarżąca posiadała zarówno interes prawny, jak i faktyczny w zaskarżeniu przedmiotowego rozstrzygnięcia. Skutkowało to naruszeniem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wniesienie skargi przez skarżącą było niedopuszczalne.

Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie nowych dowodów w sprawie, w tym dowodu z odpisu pełnego księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu na okoliczność dat, w których skarżąca była właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji posiadania statusu strony w przedmiotowym postępowaniu, jak też dowodu z zawartej między skarżącą a jej córką umowy użyczenia na okoliczność istnienia interesu prawnego skarżącej w przedmiotowym postępowaniu. Skarżąca domagała się również przeprowadzenia dowodu z pisma zarządcy nieruchomości wspólnej, informującego o tym, że wspólnota mieszkaniowa odmawia remontu połaci dachu, gdyż uważa, że córka skarżącej samowolnie wstawiła okno połaciowe, na skutek błędnego uznania, iż inwestorem wykonanego okna połaciowego była właśnie córka skarżącej.

Na tej podstawie skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy WSA do ponownego rozpoznania.

Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego

Postanowieniem wydanym w sprawie NSA oddalił wniesioną skargę kasacyjną, uznając, że nie miała ona usprawiedliwionych podstaw.

Jak wskazał sąd – zgodnie z powołanym w podstawie kasacyjnej art. 50 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).

Uwaga

Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.


Stosownie do treści art. 28 k.p.a.6, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Ważne

Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.


Mając powyższe na uwadze, NSA zauważył, że postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją WINB przeprowadzone zostało w tzw. trybie naprawczym...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy