Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

6 września 2019

NR 211 (Wrzesień 2019)

Odliczanie VAT przez spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe

0 75

W ramach realizacji zadań przez spółdzielnie (bądź wspólnoty) mieszkaniowe mogą zaistnieć sytuacje polegające na tym, że zakupione towary i usługi wykorzystywane są zarówno w prowadzonej działalności gospodarczej, jak i poza nią (np. zakup mediów do budynku mieszkalno-usługowego). Zaistnienie takiego stanu rzeczy prowadzi do konieczności wyodrębnienia zakupów towarów i usług, które związane są z działalnością gospodarczą, od zakupów, które związane z nią nie są.
 

Jednym z podstawowych warunków umożliwiających odliczenie VAT od zakupów jest ich związek z czynnościami opodatkowanymi. W przypadku, gdy podatnik wykonuje zarówno czynności opodatkowane, jak i zwolnione z VAT, to wówczas zobowiązany jest określić podatek naliczony związany z czynnościami opodatkowanymi i zwolnionymi. Jeżeli zakupy dotyczą wyłącznie sprzedaży opodatkowanej, to podatnik ma prawo do odliczenia VAT w całości. Natomiast jeżeli podatek naliczony wynika z faktur dokumentujących zakupy, które służą tylko sprzedaży zwolnionej z VAT, to wówczas podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku.

Do 2017 r. organy podatkowe i niektóre składy orzekające sądów administracyjnych uznawały odliczenie VAT od czynności mieszanych w oparciu o kryterium powierzchni budynku za prawidłowe. Warunkiem do zaakceptowania przez organy podatkowe tego sposobu odliczenia VAT było jednak, aby taki sposób był miarodajny i faktycznie umożliwiał przyporządkowanie właściwej kwoty VAT do poszczególnych czynności.

UWAGA!

Do 2017 r. organy podatkowe i niektóre składy orzekające sądów administracyjnych uznawały odliczenie VAT od czynności mieszanych w oparciu o kryterium powierzchni budynku za prawidłowe.


Pytanie do dyrektora izby skarbowej

W jednej ze spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, spółdzielnia przedstawiła stan faktyczny, z którego wynikało, że w należącym do niej budynku usługowo-mieszkalnym wykonywane są czynności opodatkowane, tj. wynajmowane są lokale użytkowe o powierzchni 639,60 m2, stanowiące 64,33% ogólnej powierzchni tego obiektu (994,20 m2). Pozostałą część budynku – 354,60 m2 (35,67% całości) – zajmują lokale mieszkalne będące własnością członków spółdzielni. W związku z zamiarem ubiegania się o dofinansowanie z urzędu marszałkowskiego wydatków związanych z termomodernizacją wskazanego obiektu budowlanego, spółdzielnia zobowiązana była wskazać wysokość wydatków podlegających dofinansowaniu oraz koszty kwalifikowane – zwolnione od podatku. Wobec powyższego zwróciła się do dyrektora izby skarbowej (DIS) z pytaniem dotyczącym sposobu wyliczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego: „Czy spółdzielni przysługiwać będzie częściowe prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dotyczących termomodernizacji budynku usługowo-mieszkalnego w zakresie, jakim służy ona wykonywaniu czynności opodatkowanych (tj. 64,33 %), a w części służącej sprzedaży zwolnionej, dotyczącej lokali mieszkalnych (35,67%) nie będzie przysługiwało jej prawo do odliczenia?”. Zdaniem spółdzielni istnieje możliwość częściowego odliczenia podatku VAT zawartego w fakturach VAT wystawionych przy termomodernizacji budynku usługowo-mieszkalnego w wymiarze 64,33% tj., w zakresie odpowiadającym procentowej powierzchni obiektu, na której wykonywana jest działalność podlegająca opodatkowaniu.

Interpretacja indywidualna DIS

DIS w interpretacji indywidualnej stwierdził, że stanowisko strony jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji powołał się na art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wskazujący zakres prawa do obniżenia kwoty podatku o podatek należny. Analizując zaś kwestię przypadku, gdy podatnik dokonuje zakupów związanych zarówno z czynnościami, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i z czynnościami, co do których takie prawo nie przysługuje, badać należy przepis art. 90 ust. 1–6, 8–9a ustawy o VAT. W konsekwencji spółdzielnia może odliczyć tylko tę część podatku naliczonego, którą można przypisać czynnościom dającym prawo do odliczenia. W przypadku gdy niemożliwe jest jednoznaczne ustalenie konkretnego rodzaju sprzedaży, czyli rozróżnienie konkretnych wydatków związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną, zastosowanie znajduje zasada proporcjonalnego obliczania podatku wskazana w art. 90 ustawy o VAT. Jedynym dopuszczalnym przez ustawodawcę kryterium ustalania tej proporcji jest udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo (art. 90 ust. 3 ustawy o VAT). W ocenie DIS, powyższe świadczyło o niedopuszczalności zastosowania kryterium udziału powierzchniowego w przedmiotowym wyliczeniu.

Stanowisko WSA

Spółdzielnia zaskarżyła interpretację do WSA. Zarzuciła naruszenie art. 86 ust. 1 i art. 90 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu poglądu, że nie jest możliwe przyjęcie metody powierzchniowej do określenia kwoty podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego z tytułu prac termomodernizacyjnych budynku oraz art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT polegającą na ustaleniu, że spółdzielnia nie jest w stanie określić, w jakiej części podatek naliczony związany jest z czynnościami opodatkowanymi.

W wyroku z 15 marca 2017 r. (sygn. akt: I SA/Ol 54/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną wydaną przez DIS. Uznał, że przy realizacji prawa do odliczenia należy kierować się przede wszystkim zapisem art. 86 i 90 ust. 1 ustawy VAT, a więc należy ustalić rzeczywisty zakres prawa do...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy