Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

8 czerwca 2022

NR 239 (Maj 2022)

Oświetlenie terenów spółdzielni mieszkaniowych w świetle obowiązków gminy

0 544

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej jako: u.s.g.) do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną. W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż wszystkie zadania samorządu terytorialnego mają charakter zadań publicznych służących zaspokajaniu zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej.

Z kolei w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (dalej jako: p.e.) w art. 18 ust. 1 pkt 3, wskazane zostało, że do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną należy finansowanie oświetlenia znajdujących się na terenie gminy: ulic, placów, dróg gminnych, dróg powiatowych i dróg wojewódzkich, dróg krajowych innych niż autostrady i drogi ekspresowe w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, przebiegających w granicach terenu zabudowy oraz części dróg krajowych innych niż autostrady i drogi ekspresowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, wymagających odrębnego oświetlenia.

POLECAMY

Pojęcie „finansowanie oświetlenia” zgodnie z treścią art. 3 pkt 22 p.e. należy rozumieć jako finansowanie kosztów energii elektrycznej pobranej przez punkty świetlne oraz koszty ich budowy i utrzymania. Natomiast usługa dostarczenia energii elektrycznej zawiera w sobie dwa komponenty: sprzedaż energii elektrycznej oraz jej przesył i dystrybucję.
 

Ważne!
Punkt świetlny należy rozumieć jako kompletną oprawę oświetleniową, a oprawą oświetleniową jest urządzenie służące do rozsyłania, filtrowania lub przekształcania światła wysyłanego przez źródło światła, zawierające elementy niezbędne do mocowania i ochrony źródła światła oraz do przyłączenia go do obwodu zasilającego.


Definicja „punktu świetlnego” nie została wyrażona w przepisach prawa w sposób bezpośredni. W celu interpretacji pojęcia punktu świetlnego Prezes Urzędu Ochrony Konsumentów i Konkurencji zwrócił się do Urzędu Regulacji Energetyki, który wskazał, że przy braku legalnej definicji punktu świetlnego należy kierować się istniejącą definicją techniczną, która została określona przez Polski Komitet Oświetleniowy Stowarzyszenia Elektryków Polskich w stanowisku z dnia 3 stycznia 2001 r. Definicja ta uzyskała pozytywną opinię Departamentu Energetyki w Ministerstwie Gospodarki. W ocenie ww. komitetu, opartej na opiniach ekspertów, punkt świetlny należy rozumieć jako kompletną oprawę oświetleniową, a oprawą oświetleniową jest urządzenie służące do rozsyłania, filtrowania lub przekształcania światła wysyłanego przez źródło światła, zawierające elementy niezbędne do mocowania i ochrony źródła światła oraz do przyłączenia go do obwodu zasilającego. Definicja punktu świetlnego nie obejmuje zatem m.in. słupów oświetleniowych czy kabli sterowniczych. Również zdaniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 30 października 2009 r. (sygn. akt: VI ACa 464/09) punktu świetlnego w rozumieniu ustawy Prawo energetyczne nie można utożsamiać ani z urządzeniami oświetleniowymi, ani z instalacjami oświetleniowymi.
 

Uwaga!
Punktu świetlnego w rozumieniu ustawy Prawo energetyczne nie można utożsamiać ani z urządzeniami oświetleniowymi, ani z instalacjami oświetleniowymi.


Jak wspomniano powyżej, „finansowanie oświetlenia” zgodnie z treścią p.e. to finansowanie kosztów energii elektrycznej pobranej przez punkty świetlne oraz koszty ich budowy i utrzymania. Gminy mogą wypełnić swoje obowiązki w zakresie oświetlenia dróg i ulic na dwa sposoby: gminy budują urządzenia oświetlenia, stając się ich właścicielem – w tym przypadku gminy, będąc zobowiązane do ich utrzymania, mają możliwość wykonania tego obowiązku samodzielnie albo zlecenia tych prac wybranemu wykonawcy; możliwość taka istnieje od około 30 lat, czyli od momentu, gdy gminy mają możliwość samodzielnego budowania oświetlenia i nie mają obowiązku jego przekazywania energetyce; drugi – gminy zlecają usługę oświetlenia podmiotowi, który posiada już urządzenia oświetleniowe – w takim wypadku gminy płacą za usługę oświetleniową, w której cenie zawiera się również koszt utrzymania urządzeń oświetleniowych oraz koszt energii elektrycznej; świadczenie usługi oświetleniowej odbywa się zatem na warunkach określonych w umowie o świadczenie usług oświetleniowych zawartej z właścicielem urządzeń (przedsiębiorstwem energetycznym). Na mocy tej umowy właściciel urządzeń oświetleniowych w ramach świadczonej przez siebie usługi oświetleniowej zajmuje się konserwacją, eksploatacją i utrzymaniem urządzeń oświetlenia ulic oraz zakupem energii elektrycznej w zamian za wynagrodzenie określone w umowie. Na możliwość wykonania przez gminę zadań własnych w zakresie oświetlenia nie ma zatem wpływu, kto jest właścicielem urządzeń oświetleniowych.

Bezsprzecznie tereny spółdzielni mieszkaniowych są w zdecydowanej większości miejscami publicznymi, tj. są one dostępne dla nieograniczonej i nieoznaczonej liczby osób. Na terenach graniczących z terenami spółdzielni niejednokrotnie znajdują się również obiekty stanowiące własność gmin, a do których dostać się można, przechodząc przez tereny spółdzielcze, np. szkoły czy miejskie domy kultury zlokalizowane w centrach osiedli mieszkaniowych.

Na tle takiego stanu prawnego pojawia się pytanie, czy gmina ma obowiązek finansować oświetlenie nieruchomości (m.in. dróg wewnętrznych) należących do podmiotów prywatnych, takich jak wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe.

Skarga spółdzielni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy

Jedna ze spółdzielni mieszkaniowych z Bydgoszczy w 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność polegającą na zaprzestaniu finansowania i oświetlania terenów zewnętrznych (miejsc publicznych) położonych w zasobach spółdzielni, a znajdujących się na terenie gminy, które nastąpiło wbrew ustawowemu obowiązkowi. Spółdzielnia wniosła o nakazanie gminie finansowania i oświetlania terenów zewnętrznych (miejsc publicznych) położonych w zasobach spółdzielni, a znajdujących się na terenie gminy oraz nakazanie zaniechania naruszania praw mieszkańców gminy, poprzez niedokonywanie dalszych wyłączeń oświetlenia miejsc publicznych, ewentualnie nakazanie organowi nadzoru wykonanie wyżej wymienionych obowiązkowych zadań własnych gminy, na koszt i ryzyko gminy.

W uzasadnieniu skargi spółdzielnia podniosła, że wyłączenia oświetlenia terenów zewnętrznych (miejsc publicznych) położonych w zasobach spółdzielni rozpoczęły się w lutym 2021 r. i postępują. W związku z powyższym spółdzielnia wezwała gminę do przywrócenia oświetlenia terenów zewnętrznych (miejsc publicznych) oraz zaniechania naruszania praw mieszkańców gminy, w szczególności w zakresie ich bezpieczeństwa, poprzez niedokonywanie dalszych wyłączeń oświetlenia miejsc publicznych. Spółdzielnia podkreśliła, że wszyscy mieszkańcy gminy, bez względu na to, w jakich zasobach mieszkają, płacą podatki, z których pokrywany jest m.in. koszt oświetlenia miejsc publicznych, a więc również terenów zewnętrznych spółdzielni mieszkaniowych. Ponadto wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych i osób fizycznych są w części przekazywane gminom wyłącznie na finansowanie utrzymania oświetlenia ulicznego wszystkich dróg znajdujących się na terenie gminy, z wyłączeniem autostrad i dróg ekspresowych.

Odnosząc się do interesu prawnego, spółdzielnia podniosła, że istnieje związek pomiędzy jej prawnie gwarantowaną sytuacją a bezczynnością organu, polegający na tym, że bezczynność ta narusza jej interes prawny i uprawnienia. Do naruszenia prawem chronionego interesu i uprawnienia skarżącej doszło w wyniku zaniechania działań wymaganych bezwzględnie obowiązującymi przepisami. Oświetlenie miejsc publicznych nie jest wyrazem dobrej woli włodarzy gminy, lecz ustawowym obowiązkiem. Zarówno spółdzielnia jako podmiot skupiający swoich członków, jak i poszczególni jej członkowie mają uprawnienie wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. i art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 p.e. do oświetlonych miejsc publicznych, dróg i placów znajdujących się na terenie gminy.

W odpowiedzi na skargę gmina wniosła o jej oddalenie. Organ, odnosząc się do żądania skarżącej nakazania gminie finansowania i oświetlania terenów zewnętrznych (miejsc publicznych), podniósł, że art. 18 ust. 1 pkt 2 p.e. stanowi o planowaniu oświetlenia, a nie o finansowaniu oświetlenia, o którym mowa pkt 3 ww. ustępu. Tym samym brak jest podstawy prawnej, aby uwzględnić skargę zawierającą tak określone żądanie. Dodatkowo organ wskazał, że żądanie spółdzielni określone jest nieprecyzyjnie, nie wskazuje bowiem, oświetlenie jakich konkretnie miejsc organ miałby finansować, wobec czego wykonanie ewentualnego wyroku uwzględniającego skargę byłoby wręcz niemożliwe. Skarżąca nie wykazała, aby oświetlenie miejsc, których finansowania żąda, dotyczyło miejsc, których koszty oświetlenia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa gmina ma obowiązek ponosić. Odnosząc się do żądania „nakazania niedokonywania dalszych wyłączeń oświetlenia miejsc publicznych”, organ podniósł, że sugeruje ono, jakoby podejmował czynności polegające na wyłączaniu oświetlenia miejsc publicznych, czemu z całą stanowczością organ zaprzeczył i wskazał, iż nie leży to w jego kompetencjach. Żądanie w tym zakresie jest zatem bezprzedmiotowe. Organ, odwołując się do treści art. 18 ust. 1 pkt 3 p.e. i nowelizacji tego przepisu na przestrzeni lat, stwierdził, że intencją ustawodawcy nigdy nie było nałożenie na gminy obowiązku finansowania oświetlenia terenów w postaci placów czy ulic (np. dróg wewnętrznych) należących do spółdzielni czy osób tworzących wspólnoty mieszkaniowe, lecz rozgraniczenie obowiązków ponoszenia kosztów oświetlenia dróg pomiędzy środki pochodzące z budżetów jednostek samorządu terytorialnego a pochodzące z budżetu państwa. Zdaniem organu obowiązek w zakresie ulic i placów jest ograniczony tylko to tych z nich, do których prawo dysponowania posiada gmina.

W wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 r. (sygn. akt: I SAB/Bd 5/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. WSA wskazał, że z treści skargi wynika, że spółdzielnia, zarzucając bezczynność, ogranicza się w zasadzie do wykładni językowej art. 18 ust. 1 pkt 3 p.e. Twierdzi bowiem, że skoro przepis ten stanowi, że do zadań własnych gminy należy finansowanie oświetlenia znajdującego się na jej terenie, to gmina ma także obowiązek finansowania oświetlenia ulic i placów należących do jej zasobów. Rozumowanie to oparte jest na założeniu, że na podstawie tego przepisu gmina jest zobowiązania do finansowania oświetlenia każdej ulicy i każdego placu położonego na jej obszarze. Oznaczałoby to jednak, że gmina miałaby obowiązek ­finansowania oświetlenia nie tylko terenów należących do spółdzielni mieszkaniowych, lecz także do np. wspólnot mieszkaniowych czy właścicieli prywatnych. Także podmioty gospodarcze, na których terenach znajdują się np. place, mogłyby żądać od gminy finansowania oświetlenia. Zatem przyjmując stanowisko skarżącej, gmina miałaby obowiązek finansować wskazanym podmiotom nie tylko koszty pobranej przez punkty świetlne energii elektrycznej, ale również koszty ich budowy i utrzymania. Taka wykładnia w opinii WSA budzi zastrzeżenia. Sąd wskazał, że aczkolwiek wykładnia językowa stanowi punkt wyjścia interpretacji tekstu prawnego, to jednak interpretatorowi nie wolno całkowicie pomijać wykładni systemowej i funkcjonalnej, w szczególności, gdy wyniki wykładni językowej prowadzą do niejednoznacznych, wątpliwych rezultatów.

WSA wskazał, że regulacja zawarta w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 p.e została wprowadzona do tej ustawy na mocy ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne (Dz. U. z 2015 r., poz. 942). Z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 27 maja 2015 r. (Sejm VII kadencji, druk nr 3232) wynika, że „zasadniczym celem projektowanej zmiany ustawy jest nie tylko ograniczenie obowiązku finansowania oświetlenia dróg przez gminy, ale przede wszystkim dokonanie racjonalnego podziału tego finansowania pomiędzy gminy a zarządcę dróg krajowych, którym jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Projekt przewiduje taki podział finansowania, który uwzględnia kryterium, jakim są potrzeby mieszkańców gminy. Projekt precyzyjnie identyfikuje miejsca, dla których powinno być zapewnione oświetlenie. Tymi miejscami właściwymi są: ulice, place, miejsca publiczne i wszystkie kategorie dróg publicznych. W przypadku dróg publicznych projekt wyodrębnia autostrady, drogi ekspresowe (wszystkie) oraz drogi krajowe (odcinki poza terenem zabudowy), które ze względu na ich przeznaczenie i warunki techniczne służą zaspokajaniu potrzeb ponadlokalnych. Planowanie i finansowanie oświetlenia na autostradach, drogach ekspresowych (wszystkich) oraz innych drogach krajowych (odcinki poza terenem zabudowy) zostaje wyodrębnione i pozostawione jako zadanie zarządcy tych dróg, czyli Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Projekt w tym zakresie stanowi odzwierciedlenie postulatów gmin podnoszących tranzytowy charakter dróg ekspresowych i obwodnic w ciągu dróg krajowych oraz brak odpowiednich środków finansowych na pokrycie finansowania oświetlenia dróg, które w niewielkiej części służą potrzebom lokalnej społeczności”. Zatem celem regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 p.e. było dokonanie racjonalnego podziału finansowania oświetlenia dróg krajowych pomiędzy gminy a zarządcę dróg – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Natomiast z uzasadnienia tego nie wynika, aby intencją ustawodawcy było nałożenie na gminy obowiązku finansowania oświetlenia terenów (placów, ulic) należących np. do spółdzielni mieszkaniowych czy innych podmiotów.

Dokonując interpretacji art. 18 ust. 1 pkt 3 p.e., WSA wskazał, że trzeba też mieć na uwadze treść art. 7 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Użycie sformułowania „zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty” wskazuje, że chodzi o potrzeby całej społeczności lokalnej. W literaturze przedmiotu przez zaspokajanie zbiorowych potrzeb rozumie się potrzeby o charakterze powszechnym lub dominującym, służące realizacji ogólnych, wspólnych kategorii interesów prawnych społeczności. Przyjmuje się, że cechą charakterystyczną zadań publicznych jest to, że są one realizowane w interesie publicznym, nie zaś prywatnym. Ich wykonaniem zainteresowany jest ogół ludności. Nie powinny zatem obciążać samorządu zadania niemające takiego charakteru, np. wykraczające poza interes społeczności lokalnej. Skoro zatem do obowiązków gminy należy zaspakajanie potrzeb wspólnoty (jako całej wspólnoty samorządowej), to nie można przyjąć, że obowiązek ten wypełnia wydatkowanie środków publicznych na potrzeby pojedynczych osób (np. właścicieli nieruchomości) czy określonej grupy mieszkańców (np. wspólnoty mieszkaniowej czy spółdzielni mieszkaniowej). Nie można powiedzieć, że w takich sytuacjach mielibyśmy do czynienia z realizacją zadań publicznych.
 

Uwaga!
Przyjmuje się, że cechą charakterystyczną zadań publicznych jest to, że są one realizowane w interesie publicznym, nie zaś prywatnym. Ich wykonaniem zainteresowany jest ogół ludności.  


W świetle powyższego z art. 18 ust. 1 pkt 3 lit. a i b p.e. zdaniem sądu nie można wywodzić – tak jak to czyni skarżąca – że na gminie spoczywa obowiązek finansowania oświetlenia wszystkich ulic i placów znajdujących się na jej terenie. Obowiązek finansowania przez gminę oświetlenia dotyczy wyłącznie ulic i placów, które wchodzą w skład mienia komunalnego. Taki też pogląd jest prezentowany w literaturze przedmiotu. Za taką interpretacją przemawia też treść art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g., zgodnie z którym zadania własne gminy obejmują sprawy gminnych ulic i placów. Brak jest więc podstaw prawnych do obciążania gminy obowiązkiem finansowania oświetlenia placów i ulic będących w zasobach skarżącej.
 

Uwaga!
Obowiązek finansowania przez gminę oświetlenia dotyczy wyłącznie ulic i placów, które wchodzą w skład mienia komunalnego.  


W konsekwencji WSA uznał żądania zawarte w skardze jako nieuzasadnione. W konsekwencji nie można też zarzucić bezczynności polegającej na niewykonywaniu czynności nakazanych prawem. Obowiązek finansowania oświetlenia znajdujących się na terenie gminy ulic i placów wynika z art. 18 ust. 1 pkt 3 lit. a i b p.e., nie mogło zatem odnieść skutku powoływanie się w tym zakresie przez skarżącą na regulację zawartą w art. 18 ust. 1 pkt 2 p.e. dotyczącą zupełnie innego zagadnienia, tj. planowania oświetlenia.

Ponadto WSA zauważył, że w skardze w ogóle nie wskazano, jakie konkretnie tereny są nieoświetlone i które punkty świetlne zostały wyłączone. Spółdzielnia nie wykazała, aby finansowanie oświetlenia dotyczyło miejsc (placów i ulic), których koszty oświetlenia obciążają gminę. W skardze ogólnie wskazano, że chodzi o finansowanie oświetlenia terenów zewnętrznych położonych w zasobach spółdzielni. Także z tych względów wydanie wyroku uwzględniającego skargę nie było możliwe.

Skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego

Spółdzielnia od powyższego wyroku wniosła do NSA skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 3 lit. a i b p.e. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że termin prawny „ulica” i termin prawny „plac” ujęte w tym przepisie obejmuje ulicę lub/i plac, którego właścicielem jest gmina, a w konsekwencji przyjęcie, że do zadań własnych gminy należy oświetlanie ulic i placów usytuowanych wyłącznie na nieruchomościach stanowiących własność gminy. Gmina w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2021 r. (sygn. akt: I GSK 834/21) oddalił skargę kasacyjną.

Sąd II instancji wskazał, że bezczynność organu gminy może polegać po pierwsze – na niewykonywaniu przez organ gminy czynności nakazanych przez prawo, co może przejawiać się albo w niepodjęciu czynności w ogóle, albo też w zaniechaniu jej wykonywania, w całości lub części, i po drugie – na podejmowaniu przez organ gminy czynności prawnych lub faktycznych naruszających prawa osób trzecich. W obu przypadkach dla wykazania bezczynności gminy niezbędne jest ujawnienie powszechnie obowiązującego prawa (w tym prawa miejskiego), z którego wynika obowiązek oraz termin (albo okoliczności/przesłanki) dla gminy do wykonania żądanej czynności, określenie przez podmiot domagający się wykonania czynności w sposób szczegółowy zakresu tej czynności (tu: podania nazwy ulic, placów), a ponadto – wykazanie związku przyczynowego między bezczynnością gminy w wykonywaniu tej czynności a naruszeniem interesu prawnego, uprawnień skarżącego.

W stanie sprawy spółdzielnia prawidłowo wskazała podstawę prawną obowiązku, jaki ciąży z mocy prawa na gminie (art. 18 ust. 1 pkt 3 lit. a i b p.e. i art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g.), natomiast nie dokonała konkretyzacji tego obowiązku, co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozbawiło sąd I instancji możliwości stwierdzenia bezczynności organu. Spółdzielnia mieszkaniowa, domagając się oświetlenia terenów oraz zaprzestania dalszego wyłączania oświetlenia terenów zajętych pod ulice i place, powinna była podać nazwę tych ulic i placów. Dzięki tym informacjom sąd mógłby rozważyć i ocenić wywiązywanie się przez organ z ustawowego obowiązku i ewentualnie nakazać wykonanie określonych czynności na rzecz społeczności lokalnej. Z powyższych względów, niezależnie od tego, w jaki sposób obowiązek ten jest rozumiany, skarga kasacyjna nie podlegała uwzględnieniu.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, NSA stwierdził, że nie znajdują one oparcia w stanie prawnym i faktycznym sprawy. Co do kwestii błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 3 lit. a i b p.e. NSA wskazał, że przepis ten w zw. z art. 7 ust. 2 u.s.g. stanowi lex specialis w stosunku do art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g.

Tak więc zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym sprawy zaopatrzenia w energię elektryczną, należą do zadań własnych gminy, przy czym do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną należy m.in. finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy. Formuła, w jakiej ustawodawca wypowiedział się o obowiązku finansowania oświetlenia, wskazuje, że mamy do czynienia z zadaniem obowiązkowym gminy, od którego wykonania gmina nie może odstąpić. Finansowanie oświetlenia obejmuje, zgodnie z art. 3 pkt 22 u.p.e., finansowanie kosztów energii elektrycznej pobranej przez punkty świetlne oraz koszty ich budowy i utrzymania. Ustawowy obowiązek finansowania oświetlenia nie dotyczy wszystkich ulic i placów położonych na terenie gminy, a jedynie tych, które należą do dróg publicznych.
 

Uwaga!
Ulica to droga na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ciągu może być zlokalizowane torowisko tramwajowe.

 

Poszukując znaczenia pojęcia ulicy, NSA uznał, że trzeba w pierwszej kolejności wskazać, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej „charakter źródłowy” przy definiowaniu ulicy ma ustawa o drogach publicznych, a nie – jak wskazała wnosząca skargę kasacyjną – rozporządzenie. Akty podustawowe – czyli rozporządzenia – nie powinny definiować terminów zawartych w ustawach, a tym samym w przypadku zbiegu definicji pierwszeństwo należy przyznać definicji ustawowej.
 

 

Uwaga!
Ulice leżące w ciągu dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych należą do tej samej kategorii co te drogi.


Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 ­marca 1985 r. o drogach publicznych – ulica to droga na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ciągu może być zlokalizowane torowisko tramwajowe (art. 4 pkt 3). Przez drogę publiczną należy z kolei rozumieć drogę zaliczoną na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1). Ulice leżące w ciągu dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych należą do tej samej kategorii co te drogi (art. 2 ust. 2).
 

Uwaga!
Drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi.


Natomiast drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1). Zatem ustawodawca różnicuje drogi na drogi publiczne i drogi wewnętrzne. Definicja drogi wewnętrznej ma charakter negatywny i stanowi kategorię drogi przeciwstawną do drogi publicznej. Z orzecznictwa sądowego wynika natomiast, że do dróg wewnętrznych zalicza się w szczególności drogi na osiedlach mieszkaniowych, drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych oraz do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcam...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy