Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

4 października 2022

NR 242 (Wrzesień 2022)

Różne stawki podatku od garaży

0 225

W obecnym stanie prawnym garaże są opodatkowane różnymi stawkami podatku od nieruchomości w zależności od tego, czy garaż stanowi odrębną nieruchomość, czy pomieszczenie przynależne do mieszkania. Stanowisko w sprawie zajęło Ministerstwo Finansów.

Jeżeli garaż znajduje się w oddzielnym budynku, dla którego została założona odrębna księga wieczysta, wówczas obowiązuje wyższa stawka podatku od nieruchomości, właściwa dla budynków pozostałych. Z kolei podatnicy, których miejsce postojowe/garaż znajduje się w tym samym budynku co mieszkanie, płacą niższą stawkę podatku od nieruchomości, właściwą dla budynków mieszkalnych.

POLECAMY

uwaga!
Jeżeli garaż znajduje się w oddzielnym budynku, dla którego została założona odrębna księga wieczysta, wówczas obowiązuje wyższa stawka podatku od nieruchomości, właściwa dla budynków pozostałych. Z kolei podatnicy, których miejsce postojowe/garaż znajduje się w tym samym budynku co mieszkanie, płacą niższą stawkę podatku od nieruchomości, właściwą dla budynków mieszkalnych. 

W sprawie garaży, które są częścią budynku mieszkalnego, w orzecznictwie sądów administracyjnych występowały dwa rozbieżne stanowiska. Według pierwszego – skoro garaż jest w bryle budynku, jest powiązany z funkcją mieszkalną, dlatego powinien być opodatkowany według stawki dla budynków mieszkalnych lub ich części. Orzekł tak np. Naczelny Sąd Administracyjny z wyroku z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt: FSK 733/10 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z 28 lipca 2009 r., sygn. akt: I SA/Bd 346/09. Według drugiego stanowiska – mimo że garaż znajduje się w tym samym budynku, nie pełni funkcji mieszkalnej, dlatego powinien być opodatkowany stawką wyższą, przewidzianą dla budynków i ich części. Orzekł tak między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt: I SA/Sz 508/10 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 28 września 2011, sygn. akt: I SA/Bd 456/11.

Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego

Z uwagi na wskazane wyżej rozbieżne stanowiska sądów administracyjnych Naczelny Sąd Administracyjny wydał 27 lutego 2012 r. (sygn. akt: II FPS 4/11) uchwałę w składzie siedmiu sędziów, w której orzekł, że garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki wyższej, przewidzianej dla budynków i ich części pozostałych. W uzasadnieniu uchwały NSA stwierdził, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są m.in. budynki lub ich części. Z ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1452 z późn. zm., dalej: u.p.o.l.) wynika, że częścią budynku podlegającą opodatkowaniu jako odrębny przedmiot opodatkowania jest lokal – takiego pojęcia ustawodawca używa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Z przepisów tych wynika, że częścią budynku, mogącą być samodzielnym przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jest wyodrębniony w tym budynku lokal. Wyodrębnione lokale stają się odrębną nieruchomością również w rozumieniu przepisów u.p.o.l, a tym samym przedmiotem opodatkowania jest posiadanie odrębnej nieruchomości będącej częścią budynku. Nieruchomość lokalowa jest na gruncie u.p.o.l. odrębnym przedmiotem opodatkowania. Odrębność ta (od innych części budynku) pozwala na różne opodatkowanie, w zależności od charakteru lokalu, który może być mieszkalny, pozostały bądź przeznaczony na działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.p.o.l.

uwaga!
Częścią budynku, mogącą być samodzielnym przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jest wyodrębniony w tym budynku lokal.

NSA powołał się na art. 2 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1048 z późn. zm.), zgodnie z którym samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W ust. 4 art. 2 wskazano także, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, czyli pomieszczenia przynależne. Z powyższego wynika, że garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego albo może stanowić odrębną własność lokalową. W pierwszej z tych sytuacji nie będzie stanowił odrębnego od samodzielnego lokalu mieszkalnego przedmiotu opodatkowania. Będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej, np. miejsca postojowego w hali garażowej. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalne przeznaczeniu, stanowiący odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego).

ważne!
Garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego albo może stanowić odrębną własność lokalową.

Garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny. NSA podkreślił, że w praktyce zdarza się, że właścicielami lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w postaci garażu są osoby fizyczne, które nie są właścicielami samodzielnych lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W takiej sytuacji brak jest uzasadnienia, aby podatek od nieruchomości w stawce przewidzianej dla budynków mieszkalnych był uiszczany przez osoby będące wyłącznie właścicielami samego garażu, który nie pełni funkcji mieszkalnej. W przypadku opodatkowania budynków lub ich części ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależnia wysokość podatku od ich wartości, a od wykorzystywania go na określone cele (mieszkalne, do działalności gospodarczej, pozostałe). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zróżnicowanie stawek podatku od garaży w zależności od tego, czy są one lokalem stanowiącym odrębną własność, a w konsekwencji odrębny przedmiot opodatkowania, czy stanowią jedynie przynależność lokalu mieszkalnego, stanowiło naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP.

ważne!
Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zróżnicowanie stawek podatku od garaży w zależności od tego, czy są one lokalem stanowiącym odrębną własność, a w konsekwencji odrębny przedmiot opodatkowania, czy stanowią jedynie przynależność lokalu mieszkalnego, stanowiło naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP.

Skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich

Podatnicy w skargach kierowanych do Rzecznika Praw Obywatelskich wskazują, że obecny stan prawny jest sprzeczny z zasadą sprawiedliwości podatkowej. Niezależnie od tego, czy garaż jest nieruchomością odrębną, czy nie, pełni tę samą funkcję. Zdaniem podatników obecny stan prawny jest krzywdzący, ponie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy