Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

14 grudnia 2020

NR 223 (Grudzień 2020)

Ulga na złe długi – wyrok TSUE

98

Gdy kontrahent spółdzielni (np. najemca lokalu użytkowego) nie uiszcza należności za czynsz najmu, przysługuje jej możliwość zmniejszenia podstawy opodatkowania i podatku należnego w ramach tzw. ulgi na złe długi.

Zgodnie z art. 89a ustawy o VAT, podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Korekta dotyczy również podstawy opodatkowania i kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności, której nieściągalność została uprawdopodobniona. Aby skorzystać z ulgi, należy spełniać następujące warunki:

POLECAMY

  • nieściągalność została uprawdopodobniona, tj. nie została uregulowana lub zbyta w terminie 90 dni od terminu płatności,
  • dłużnik musi być zarejestrowany jako podatnik VAT w dniu dostawy towarów lub świadczenia usług,
  • dłużnik musi być zarejestrowany jako podatnik VAT w dniu poprzedzającym złożenie korekty deklaracji podatkowej przez wierzyciela,
  • wierzyciel musi być zarejestrowany jako podatnik VAT w dniu poprzedzającym złożenie korekty deklaracji podatkowej,
  • dłużnik nie może być w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji w dniu dostawy towarów lub świadczenia usług ani w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej,
  • od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność, nie upłynęło więcej niż 2 lata podatkowe, licząc od końca roku, w którym faktura ta została wystawiona.

Wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej

W jednej ze spraw podatkowych wierzyciel wystąpił z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w celu ustalenia, czy może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu świadczenia usług na terytorium kraju, w przypadku gdy zobowiązanie nie zostało w całości uregulowane, a w okresie rozliczeniowym, w którym upływa 150 dni od daty upływu terminu płatności, dłużnik jest nadal zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, ale jest w trakcie likwidacji.

Interpretacja indywidualna

Organ podatkowy uznał, że w sytuacji wskazanej przez podatnika nie został spełniony jeden z warunków wymienionych w art. 89a ust. 2 pkt 3 lit. b) ustawy o VAT kwalifikujący do dokonania korekty podatku należnego, gdyż kontrahent (dłużnik) jest w trakcie likwidacji.

Stanowisko WSA

WSA rozstrzygający skargę podatnika zgodził się z organem podatkowym i uznał, że podatnik nie ma możliwości skorygowania podatku należnego w związku z faktem, że dłużnik jest obecnie w trakcie likwidacji. Zdaniem sądu, przyjęta przez polskiego ustawodawcę regulacja art. 89a ustawy o VAT nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celu zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa i nie jest sprzeczna z zasadą neutralności VAT.

Wątpliwości NSA

Końcowo sprawa trafiła do NSA, który z uwagi na powzięte wątpliwości w tej kwestii, postanowieniem z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt: I FSK 2261/15, skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytania prejudycjalne:
„(...) 1) Czy przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE (...) – w szczególności art. 90 ust. 2 tej dyrektywy – przy uwzględnieniu zasad neutralności podatkowej i proporcjonalności, zezwalają na wprowadzenie w prawie krajowym ograniczenia możliwości obniżenia podstawy opodatkowania w razie częściowego lub zupełnego niewywiązania się z płatności ze względu na określony status podatkowy dłużnika i wierzyciela?
2)    (...) czy prawo unijne nie stoi na przeszkodzie ustanowieniu w prawie krajowym regulacji dopuszczającej możliwość skorzystania z „ulgi na złe długi” pod warunkiem, że w dacie wykonania usługi/dostawy towarów oraz w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej w celu skorzystania z tej ulgi:

  • dłużnik nie jest w trakcie postępowania upadłościowego albo w likwidacji?
  • wierzyciel i dłużnik są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni? (...)”.

Opinia TSUE

4 czerwca 2020 r. rzecznik TSUE wydał opinię w sprawie C-335/19. Rzecznik podkreślił, że fakt, iż odbiorca świadczenia znajduje się w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji jest okolicznością, która może potwierdzać, że niewywiązanie się z płatności ma charakter ostateczny. Ograniczenie dopuszczalności dokonania korekty podstawy opodatkowania VAT w przypadkach, gdy jest niemal pewne, że brak zapłaty uzgodnionego świadczenia wzajemnego ma charakter ostateczny, nie jest zatem ani możliwe, ani proporcjonalne. Ponadto uznał, że: „Artykuł 90 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej nie zezwala państwom członkowskim na wyłączenie możliwości dokonania korekty zobowiązania podatkowego podatnika wykonującego świadczenie na tej podstawie, że w chwili wykonania świadczenia lub w chwili dokonania korekty odbiorca świadczenia jest już w trakcie postępowania upadłościowego lub w likwidacji. Artykuł 185 ust. 2 tej dyrektywy zezwala jednak państwom członkowskim na wprowadzenie – w przypadku niepełnej płatności – wymogu dokonania korekty odliczenia podatku naliczonego już w kolejnym okresie podatkowym. (...).”

15 października 2020 r. Trybunał Sprawiedliwoś...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy