Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

26 maja 2020

NR 218 (Kwiecień 2020)

Warunki stosowania obniżonej stawki CIT 9% dla spółdzielni i wspólnot

104

Na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych podatnicy mają do dyspozycji stosunkowo niewielką paletę preferencji w podatku dochodowym. Zaliczyć do nich możemy m.in. możliwość jednorazowej amortyzacji czy uproszczone zaliczki na podatek. Do tego dochodzi zwolnienie z dochodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, ale na ile jest to faktyczne zwolnienie – każda spółdzielnia/wspólnota powinna odpowiedzieć sobie sama, bazując na swoich danych. Przy czym przecież, co do zasady, gospodarka ta jest bezwynikowa, tzn. przychody z opłat eksploatacyjnych mają pokryć koszty. A w tych spółdzielniach/wspólnotach, w których są dodatkowe przychody z najmu lokali użytkowych i są one przeznaczane na pokrycie części kosztów potocznego GZM-u mamy do czynienia ze stratą, której dodatkowo nie możemy rozliczyć. Niemniej jednak, oprócz ww. opcji, od 2017 r. jest możliwość skorzystania z obniżonej stawki podatku dochodowego od osób prawnych.

Wysokość stawki podatkowej

Stawka podatkowa podatku dochodowego od osób prawnych jest liniowa i wynosi, co do zasady, 19%. Podatek oblicza się, przemnażając podstawę opodatkowania przez stawkę podatkową. Podstawa opodatkowania jest ustalana w oparciu o przepisy art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: u.p.d.o.p.).

POLECAMY

Z dniem 1 stycznia 2017 r. wprowadzono obniżoną 15% stawkę dla małych podatników oraz podatników rozpoczynających działalność – w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność. Na mocy ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2159) od 1 stycznia 2019 r. obniżono stawkę podatku z 15% do 9%.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., stawka podatku wynosi 9% podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych – w przypadku podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł. Zgodnie z art. 19 ust. 1d u.p.d.o.p., podatnicy posiadający status małego podatnika mogą stosować stawkę podatku w wysokości 9%. Z kolei warunek, o którym mowa w powołanym ust. 1d, nie dotyczy podatników rozpoczynających prowadzenie działalności, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1c, w roku rozpoczęcia tej działalności, co wynika z art. 19 ust. 1e u.p.d.o.p.

Definicja małego podatnika

Definicja małego podatnika została zawarta w art. 4a pkt 10 u.p.d.o.p. Ilekroć w ustawie jest mowa o małym podatniku – oznacza to podatnika, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro (do 31 grudnia 2019 r. była to kwota 1 200 000 euro); przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.    

ważne!

Ilekroć w ustawie jest mowa o małym podatniku – oznacza to podatnika, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro.

 

Jak określać limity przychodów?

Dla określania limitu 1 200 000 euro, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., bierze się pod uwagę wszystkie przychody podatnika w tym przychody z zysków kapitałowych (a ewentualne dochody z zysków kapitałowych pozostają opodatkowane stawką 19%; odsetki od lokat bankowych nie są zyskami kapitałowymi!). W tym przepisie chodzi o przychody netto, tj. bez kwoty należnego podatku od towarów i usług. Natomiast wskazane w art. 4a pkt 10 u.p.d.o.p. sformułowanie „wartość przychodu ze sprzedaży” nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Jednak nie należy tego pojęcia utożsamiać z pojęciem przychodu podatkowego. W związku z tym należy dokonać jego literalnej wykładni. Przy obliczaniu limitu należy uwzględnić wszelkie przychody ze sprzedaży danego podatnika, w tym także zwolnione od podatku dochodowego, z wyłączeniem przychodów osiąganych z innego tytułu niż sprzedaż, np. uzyskane odszkodowania, odsetki od środków finansowych na rachunku bankowym, dotacje, dopłaty lub refundacje kosztów. W tym przepisie jest natomiast mowa o przychodach brutto, tj. z kwotą należnego podatku od towarów i usług.

uwaga!

Przy obliczaniu limitu należy uwzględnić wszelkie przychody ze sprzedaży danego podatnika, w tym także zwolnione od podatku dochodowego, z wyłączeniem przychodów osiąganych z innego tytułu niż sprzedaż.

 

Również kursy euro są ustalane odrębnie. Dla celów ustalenia statusu małego podatnika – wg średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego w zaokrągleniu do 1 tys. zł (art. 4a pkt 10 u.p.d.o.p.), a dla celów stawki 9% (z art. 19 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.) – wg średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1 tys. zł.

Uwzględniając te ponad miarę skomplikowane przepisy, stawkę preferencyjną w wysokości 9% mogą stosować w 2020 roku spółdzielnie/wspólnoty, które:

  •     w 2019 roku osiągnęły przychody brutto ze sprzedaży nie wyższe niż 8 747 000 zł,
  •     w 2020 roku osiągną przychody netto nie wyższe niż 5 109 000 zł.

Kiedy w przychodach podatkowych uwzględniać kwoty uzyskane tytułem wnoszonych wkładów budowlanych?

Spółdzielnie w ramach prowadzonej działalności budują i w związku z tą działalnością „fakturują” zaliczki na wkłady budowlane, wnoszone na podstawie zawartych umów z poszczególnymi osobami, na budowę danego lokalu mieszkalnego, usługowego lub miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym, a następnie ustanowienie prawa odrębnej własności. Inwestycje realizowane są ze środków członków i rozliczane wg poniesionych nakładów. Na podstawie art. 18 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, z osobą ubiegającą się o ustanowienie odrębnej własności spółdzielnia zawiera umowę o budowę lokalu. Umowy te zawierane są w formie pisemnej, w których spółdzielnia zobowiązuje się do wybudowania danego lokalu, natomiast po jego wybudowaniu i po spełnieniu wszelkich postanowień umowy i przepisów prawa w tym zakresie, zostaje w formie aktu notarialnego przeniesione prawo własności dla członka. Natomiast członek zobowiązuje się do pokrycia kosztów zadania inwestycyjnego, w części przypadającej na jego lokal, poprzez wniesienie wkładu budowlanego. Na gruncie u.p.d.o.p. status małego podatnika jest określany przez wartość przychodu ze sprzedaży łącznie z kwotą należnego podatku od towarów i usług. Jak wspomniano wyżej, u.p.d.o.p. nie definiuje jednak pojęcia „przychodu ze sprzedaży”. Niemniej jednak, pojęcie „przychodu ze sprzedaży” winno być zdefiniowane z uwzględnieniem przepisów art. 12 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Artykuł 12 ust. 3 ww. ustawy wskazuje, że za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. W myśl art. 12 ust. 3a u.p.d.o.p., za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c–3g oraz 3j–3m, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania ­usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności. Na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, a także otrzymanych lub zwróconych pożyczek (kredytów), w tym również uregulowanych w naturze, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów). W art. 12 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. sformułowanie „pobrane wpłaty lub zarachowane należności” odnosi się do pobranych przez podatnika przedpłat i zaliczek na poczet dostaw towarów i usług, których wykonanie jest odroczone w czasie (tj. nastąpi w innym okresie rozliczeniowym – w innym miesiącu) i dopiero po realizacji łączącej strony umowy występuje u podatnika podatku dochodowego od osób prawnych przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem CIT. Oznacza to, że nie każde otrzymane przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych pieniądze są przychodami w podatku dochodowym od osób prawnych w momencie ich otrzymania. Zatem pobrane przez podatnika przedpłaty i zaliczki są neutralne na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych, jeżeli dotyczą dostaw towarów, które zostaną wykonane w przyszłych okresach rozliczeniowych. Oznacza to, że obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych nie powstaje, mimo wystawienia faktury VAT stosownie do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Stosownie do art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Dyspozycja tego przepisu wskazuje, że umowa sprzedaży jest umową dwustronnie zobowiązującą. Moment przeniesienia własności nieruchomości został określony w art. 155 § 1 ww. ustawy. Zgodnie z art. 158 tejże ustawy, umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Zatem, za datę powstania przychodu należnego z tytułu budowy i sprzedaży lokali należy uznać datę przeniesienia własności wynikającą z aktu notarialnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że umowa sprzedaży przenosi własność na nabywcę, a transakcję uznaje się za zrealizowaną z datą podpisania umowy notarialnej, na mocy której dochodzi do przeniesienia prawa własności. Tym samym „przychód ze sprzedaży” nie obejmuje swym zakresem wartości otrzymanych przedpłat i zaliczek na poczet dostaw, które nie zostały zrealizowane w danym roku podatkowym, ponieważ takie przedpłaty i zaliczki nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w momencie ich otrzymania, na podstawie art. 12 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. Tak uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji sygn. 0111-KDIB2-1.4010.155.2018.2.ZK.

ważne!

Za datę powstania przychodu należnego z tytułu budowy i sprzedaży lokali należy uznać datę przeniesienia własności wynikającą z aktu notarialnego.

 

Jak opłacać zaliczki w przypadku przekroczenia pułapu 1 200 000 euro przychodów?

Zgodnie z art. 25 ust. 1g u.p.d.o.p., podatnicy rozpoczynający działalność (z zastrzeżeniem art. 19 ust. 1a, w pierwszym roku podatkowym) oraz mali podatnicy (z zastrzeżeniem art. 19 ust. 1c) mogą obliczać zaliczki przy zastosowaniu 9% stawki podatku określonej w art. 19 ust. 1 pkt 2 za miesiące lub kwartały, w których ich przychody osiągnięte od początku roku podatkowego nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł. Począwszy od następnego miesiąca lub kwartału, podatnicy są obowiązani do stosowania 19% stawki podatku, o której mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Należy zauważyć, że w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy