Dołącz do czytelników
Brak wyników

Administrowanie

25 lutego 2020

NR 216 (Luty 2020)

Zasady uiszczania wpisu od wspólnej skargi wniesionej przez właścicieli lokali we wspólnocie mieszkaniowej – na przykładzie postanowienia NSA

51

W postanowieniu z dnia 12 grudnia 2019 r.1 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w sytuacji, gdy skarżący są właścicielami (lub współwłaścicielami) różnych nieruchomości lokalowych we wspólnocie mieszkaniowej, to ich skarga (skargi) nie dotyczy wspólnych dla nich praw i obowiązków, co skutkuje obowiązkiem uiszczenia wpisu od wniesionej skargi z osobna, przez każdego z właścicieli.

Stan faktyczny. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym

Jednym pismem, dwóch właścicieli lokali we wspólnocie mieszkaniowej wniosło skargę do właściwego miejscowo WSA na decyzję wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na remoncie tarasów w budynku wspólnoty mieszkaniowej.

W związku z ustaleniem, iż skarga obarczona była brakami formalnymi, zarządzeniem wydanym w sprawie wezwano skarżących do usunięcia braków ujawnionych już na etapie jej wstępnego badania, poprzez złożenie jednego jej odpisu i podanie numerów PESEL wszystkich skarżących. W treści wezwania pouczono również skarżących o tym, iż usunięcie braków przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałych z tego obowiązku. Jednocześnie, odrębnymi zarządzeniami skarżący zostali także wezwani do uiszczenia wpisów sądowych od skargi w kwocie 500 zł (każdy ze skarżących). W wydanych zarządzeniach zakreślono przy tym termin na ich wykonanie wynoszący 7 dni od dnia doręczenia wezwania oraz rygor odrzucenia skargi, w razie uchybienia temu terminowi.

Jak ustalono na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru powyższych wezwań, przesyłki zostały doręczone odpowiednio w dniu 7 sierpnia (pierwszemu ze skarżących) i w dniu 8 sierpnia (drugiemu skarżącemu). 
W wykonaniu wystosowanych wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi, do akt sprawy przedłożono z kolei – z zachowaniem wyznaczonego terminu – potwierdzenie polecenia przelewu na kwotę 500 zł dotyczące wpisu sądowego od skargi, którego dokonał jeden ze skarżących oraz uzupełniono numery PESEL skarżących i nadesłano odpis wniesionej skargi.

Z uwzględnieniem powołanych wyżej okoliczności, WSA wskazał, iż termin zakreślony na uiszczenie wpisu od skargi przez drugiego ze skarżących upłynął bezskutecznie, gdyż skarżący ten wpisu ostatecznie nie wniósł. Wobec powyższego, z powołaniem się na art. 220 § 1 p.p.s.a.2, sąd administracyjny I instancji wskazał, iż sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek m. in. skargi, od której nie został uiszczony należny wpis, a niewykonanie przez skarżącego wezwania do jego uiszczenia w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, WSA postanowieniem3 odrzucił skargę tego ze skarżących, który – mimo uprzedniego wezwania – nie uiścił żądanego od niego wpisu. Jak wyjaśniono to w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, skuteczne wniesienie skargi uzależnione jest bowiem od dopełnienia wszystkich wymogów określonych przepisami p.p.s.a. Uwzględniając zatem stan faktyczny sprawy, a przede wszystkim fakt, że jeden ze skarżących, mimo zakreślonego terminu, nie uiścił należnego wpisu sądowego, złożona przez niego skarga podlegała – zdaniem WSA – jedynie odrzuceniu.

Zażalenie właściciela lokalu

Od postanowienia sądu administracyjnego I instancji, skarżący – którego skargę odrzucono – wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, iż wniesiona skarga spełniała przesłanki określone w art. 214 § 2 p.p.s.a, stanowiącym wyraźnie, iż pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. Stąd też – w ocenie skarżącego – skarga powinna była podlegać jednej opłacie, gdyż po pierwsze: dotyczyła ona jednej decyzji, a po drugie: została złożona w jednym piśmie, które zostało podpisane przez oboje skarżących. Skarżący podniósł więc, że w rozpoznawanej sprawie występowało po jego stronie oraz drugiego ze skarżących, współuczestnictwo o charakterze materialnoprawnym.

Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego

Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia NSA postanowieniem oddalił je, uznając, iż złożony środek zaskarżenia nie zasługiwał na uwzględnienie.

Uwaga!

Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.


W uzasadnieniu wydanego orzeczenia, NSA wyjaśnił, iż prawidłowo sąd administracyjny I instancji powołał się w okolicznościach rozpoznawanej sprawy na art. 220 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim zaś przypadku – z zastrzeżeniem jednakże art. 220 § 2 i 3 p.p.s.a – przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Z kolei skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

Ważne!

Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.


Jak podniósł to dalej NSA, w rozpoznawanej sprawie ponad wszelką wątpliwość ustalone zostało, że wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. WSA dopełnił więc obowiązku pouczenia skarżącego o sposobie uiszczenia wpisu oraz o konsekwencjach niezastosowania się do treści wezwania. Bezspornym było również, iż zarządzenie o wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braków fiskalnych wniesionej skargi zostało doręczone mu w dniu 7 sierpnia. Termin do jego wykonania upłynął więc w dniu 14 sierpnia. Dlatego też WSA zasadnie stwierdził, iż w zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu od skargi.
 

Uwaga!

Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie.


Odnosząc się dalej do podnoszonych w zażaleniu argumentów, NSA przypomniał, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie była decyzja wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego dotycząca robót budowlanych polegających na remoncie tarasów w budynku wspólnoty mieszkaniowej.
 

Uwaga!

Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie.


Z uwzględnieniem powyższego zastrzeżenia, w ocenie NSA brak było więc podstaw do twierdzenia, że opłata w rozpoznawanej sprawie (wpis od skargi) była wspólna dla wszystkich skarżących, zaś że do opisanej sytuacji zastosowanie znajdował przepis art. 214 § 2 p.p.s.a. Jak przypomniał to bowiem NSA, przepis art. 214 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Zgodnie z treścią § 2 powołanego przepisu, pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. O „wspólnych uprawnieniach” można mówić natomiast tylko wówczas, gdy jest to to samo uprawnienie, a nie uprawnienie takie samo. Wspólne uprawnienia i obowiązki, w rozumieniu komentowanego przepisu występują w szczególności wówczas, gdy wynikają ze wspólnego tytułu prawnego do określonej nieruchomości. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie, a więc stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Jak wyjaśnił to dalej NSA, wynikająca z komentowanego przepisu ­zasada wskazująca, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma bowiem zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas wszystkie te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe od obowiązku uiszczenia opłaty. Natomiast, w przypadku jedynie współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo zobowiązana jest do oddzielnego uiszczenia określonej opłaty stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
 

Uwaga!

Wspólne uprawnienia i obowiązki występują w szczególności wówczas, gdy wynikają ze wspólnego tytułu prawnego do określonej nieruchomości. W przeciwnym razie, każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie, a wi


Zatem wbrew twierdzeniom zawartym w złożonym zażaleniu, w rozpoznawanej sprawie nie można było uznać, że uprawnienia czy obowiązki obu skarżących właścicieli lokali związane z zaskarżoną decyzją, były im wspólne. Należałoby jednak podkreślić, iż samo wniesienie skargi jednym pismem w opisywanej sprawie nie przesądzało jeszcze o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w cytowanym przepisie art. 214 § 2 p.p.s.a. Takie stanowisko było wyrażane również wcześniej w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tak też, już w postanowieniu z dnia 13 listopada 2012 r.4, NSA wyraźnie wskazywał, że wniesienie skarg w jednym piśmie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków. Dotyczy to także podania jednego adresu do doręczeń czy też w końcu posiadania tego samego pełnomocnika w sprawie. W sytuacji, gdy skarżący są właścicielami różnych nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do swoich nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania w sprawie, to prawa i obowiązki skarżących nie są im wspólne. Nie zmienia przy tym tego faktu nawet okoliczność, że cel, który chcą osiągnąć skarżący, jest dla nich wspólny.
 

Ważne!

Wniesienie skarg w jednym piśmie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków.


W piśmiennictwie5 i orzecznictwie zgodnie wskazuje się więc w tym miejscu, że pismo wnoszone przez kilku skarżących podlega jednej opłacie zgodnie z dyspozycją komentowanego przepisu, jedynie wtedy, gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej (...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy