Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

17 stycznia 2019

NR 203 (Styczeń 2019)

Zmiany w przepisach podatkowych obowiązujących w 2019 roku

0 213

W 2018 roku rząd przygotował nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, która przewiduje wprowadzenie na stałe stawek na poziomie 8 i 23% w 2019 roku i latach kolejnych. Ministerstwo Finansów ogłosiło również projekt ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa. Obie nowelizacje wprowadzają szereg istotnych zmian.

Zmiany w VAT – stawki 8 i 23% na dłużej

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami (art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług – tzw. ustawy o VAT), podwyższone o 1 punkt procentowy, z dniem 1 stycznia 2011 r., stawki podatku VAT, w wysokości 23% i 8%, miały powrócić do poziomu sprzed ww. daty, tj. odpowiednio do wysokości 22% i 7%. Z dniem 1 stycznia 2019 r. rząd przygotował jednak nowelizację ustawy o VAT, która wprowadziła na stałe stawki na poziomie 8 i 23% w 2019 roku i latach kolejnych. Jak wynika z założeń ustawy, obniżka o 1 punkt procentowy będzie możliwa, pod warunkiem że pozwoli na to stan finansów publicznych. Pod uwagę mają być brane wskaźniki: spadek długu publicznego poniżej 43% PKB oraz spadek poziom tzw. sumy kontrolnej poniżej 6 punktów procentowych. Projekt ustawy wpłynął do sejmu 7 listopada 2018 r. (druk sejmowy 2995), a ustawa uchwalona została 22 listopada 2018 roku.

uwaga!

Z dniem 1 stycznia 2019 r. rząd przygotował jednak nowelizację ustawy o VAT, która wprowadziła na stałe stawki na poziomie 8 i 23% w 2019 roku i latach kolejnych.

Zmiany w PKWiU

Ministerstwo Finansów ogłosiło projekt ustawy z 8 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy Ordynacja podatkowa. Projekt znajduje się na etapie opiniowana przez Radę Ministrów i zakłada zmianę sposobu identyfikowania towarów i usług na potrzeby podatku VAT poprzez odejście od stosowania Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług PKWiU 2008 na rzecz Nomenklatury scalonej (CN) w zakresie towarów, oraz aktualnej Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług PKWiU 2015 w zakresie usług (CN dotyczy wyłącznie towarów). Jak wskazano w uzasadnieniu do ustawy, zasadniczym celem wprowadzenia ustawy nowelizującej obydwa powyższe akty prawne jest intencja Ministra Finansów, by uprościć bazujący na Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług – PKWiU 2008, system stawek podatku VAT, który jego zdaniem jest w istocie rozbudowany i skomplikowany. Zmiany dotyczyć będą ustanowienia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej organem odwoławczym od instytucji Wiążącej Informacji Stawkowej. Zdaniem Ministra Finansów stosowanie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług – PKWiU 2008, powoduje – co wskazano wprost w ocenie skutków regulacji: „znaczne utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej, w tym problemy z koniecznością dokonania przez podatnika prawidłowego przyporządkowania towaru lub usługi do odpowiedniego grupowania PKWiU, co jest związane ze stosowaniem właściwych stawek podatku”. Przypomnieć należy jednocześnie, że stosowanie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług – PKWiU 2008 do celów klasyfikacji VAT, ma charakter czasowy – do końca 2018 roku. Ministerstwo uznało obowiązujący obecnie system za przestarzały oraz niechroniący podatników w zakresie stosowania przez nich przepisów VAT opartych na wspomnianej klasyfikacji. Projekt zakłada wprowadzenie nowej matrycy stawek VAT, przy założeniu radykalnego uproszczenia systemu stawek. Mają one bazować na trzech zasadach, tj.: „prostocie, przejrzystości i przyjazności stosowania”, co wyczytać można z uzasadnienia do projektu ustawy. Załącznikami do ustawy będą nowe wykazy towarów i usług opodatkowanych obniżonymi stawkami 8% i 5% (nowe załączniki nr 3 i 10 do ustawy), bazującymi na CN oraz PKWiU 2015. Zasadniczo, projekt bazować ma na zasadzie stosowania jednej stawki dla kompletnych działów CN. Projekt zakłada wprowadzenie instytucji tzw. WIS Wiążącej Informacji Stawkowej, mającej być narzędziem umożliwiającym podatnikom „większą pewność co do prawidłowości opodatkowania podatkiem VAT realizowanych transakcji”. Ustawa zawiera przepisy proceduralne w zakresie wydawania Wiążącej Informacji Stawkowej. Planuje się również unormowanie kwestii ochrony dla podatników z niej korzystających. WIS ma być wydawana w formie decyzji przez dyrektora izby administracji skarbowej. Wiążąca Informacja Stawkowa ma być instrumentem zapewniającym ochronę dla przedsiębiorców zainteresowanych potwierdzeniem prawidłowości stosowanej stawki VAT. Opłata skarbowa za wydanie wniosku o wydanie wspomnianej informacji ma wynosić 40 zł, a czas oczekiwania na jej wydanie wynosić ma maksymalnie 3 miesiące.

Projekt został skierowany do konsultacji publicznych oraz do uzgodnień międzyresortowych. Termin składania uwag i opinii do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy Ordynacja podatkowa upłynął w dniu 9 grudnia 2018 roku.

Nowelizacja ustawy VAT – zmiany w pierwszym zasiedleniu

Definicja pierwszego zasiedlenia, którą posługują się przepisy o VAT, zawarta została w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT. Wynika z niej, że przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

  • wybudowaniu lub
  • ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

W wyroku z 16 listopada 2017 r., w sprawie o syg. akt: C-308/16, TSUE orzekł, że przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE sprzeciwiają się przepisom krajowym, które uzależniają zwolnienie z podatku od wartości dodanej w związku z dostawą budynków od spełnienia warunku, zgodnie z którym pierwsze zasiedlenie tych budynków następuje w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu. Przepisy dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one, aby przepisy krajowe uzależniały to zwolnienie od warunku, zgodnie z którym w wypadku „ulepszenia” istniejącego budynku poniesione wydatki nie mogą przekroczyć 30% początkowej wartości tego budynku, o ile rzeczone pojęcie „ulepszenia” jest interpretowane w taki sam sposób, jak pojęcie „przebudowy” zawarte w art. 12 ust. 2 dyrektywy 2006/112/WE – to znaczy, że budynek powinien być przedmiotem istotnych zmian przeprowadzonych w celu zmiany jego wykorzystania lub znaczącej zmiany warunków jego zasiedlenia.

Ministerstwo Finansów proponuje dostosować przepisy ustawy o VAT do tego orzeczenia TSUE. Zmiana ma polegać na odstąpieniu od warunku, zgodnie z którym pierwsze zasiedlenie budynków, budowli lub ich części następuje w wykonaniu czynności podlegającej opodatkowaniu. Ponadto chce doprecyzować, że pierwsze zasiedlenie poza oddaniem do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, obejmie również rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne tych budynków, budowli lub ich części, po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, które spełnia warunki określone w art. 2 pkt 14 lit. b) ustawy o VAT.

uwaga!

Pierwsze zasiedlenie poza oddaniem do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, obejmie również rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne tych budynków, budowli lub ich części, po ich wybudowaniu lub ulepszeniu.

Wykreślenia z rejestru VAT

Z art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT wynika, że wykreśleniu z urzędu z rejestru podatników VAT podlega podatnik, który składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje VAT, w których nie wykazywał sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia. Powyższe nie ma zastosowania w przypadku, gdy niewykazanie sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia wynikało, zgodnie z wyjaśnieniami podatnika, ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej (art. 96 ust. 9e ustawy o VAT).
Z kolei z art. 97 ust. 15 ustawy o VAT wynika, że w przypadku, gdy podatnik złoży za 3 kolejne miesiące lub kwartał deklaracje VAT, w których nie wykazał sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia, naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu ten podmiot z rejestru jako podatnika VAT-UE, po czym powiadamia go o wykreśleniu.

uwaga!

Projekt ustawy przewiduje, że naczelnik urzędu skarbowego będzie mógł wykreślić z rejestru VAT podatnika, który: 
ma obowiązek składania deklaracji, ale nie złożył ich za trzy kolejne miesiące lub kwartał; składał, co prawda, przez sześć kolejnych miesięcy lub dwa kolejne kwartały deklaracje, ale nie wykazał w nich sprzedaży ani nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia. 

Przepisy te, jak zapowiadano, miały na celu wprowadzenie możliwości usuwania z rejestru VAT i rejestru VAT-UE „pustych” rejestracji. Niestety, z ich literalnego brzmienia tak nie wynika. W przepisach tych posłużono się bowiem spójnikiem „lub” (alternatywą), co oznacza, że wystarczy spełnienie jednego z jej członów, aby można było uznać warunek wskazany w przepisie za spełniony. Z przepisów wynika zatem, że podatnik może być wykreślony z rejestru VAT (lub rejestru VAT-UE), gdy w ustawowym okresie nie wykazywał sprzedaży (pomimo że wykazywał zakupy) lub nie wykazywał zakupów (pomimo że wykazywał sprzedaż).

uwaga!

Podatnik, aby uzyskać zwrot nadwyżki VAT w terminie 25-dniowym, musi złożyć w urzędzie skarbowym, w odniesieniu do faktur ujętych w deklaracji podatkowej, potwierdzenie zapłaty wynikających z tych faktur należności w całości za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika.

Projekt ustawy przewiduje, że naczelnik urzędu skarbowego będzie mógł wykreślić z rejestru VAT podatnika, który: ma obowiązek składania deklaracji, ale nie złożył ich za trzy kolejne miesiące lub kwartał; składał, co prawda, przez sześć kolejnych miesięcy lub dwa kolejne kwartały deklaracje, ale nie wykazał w nich sprzedaży ani nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia. Naczelnik urzędu skarbowego będzie jednak mógł przywrócić do rejestru podatnika, który nie złożył deklaracji przez trzy miesiące lub kwartał, pod warunkiem że złoży on wniosek do naczelnika w terminie dwóch miesięcy od dnia wykreślenia z rejestru jako podatnika VAT oraz złoży wszystkie brakujące deklaracje, które były podstawą do wykreślenia z rejestru. Ponadto, podatnicy będą mogli również złożyć wyjaśnienia, z których będzie wynikało, że nie składali deklaracji przez trzy miesiące lub nie wykazywali sprzedaży ani nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia, bo taka jest specyfika prowadzonej przez nich działalności.

Zwrot nadwyżki VAT

Projekt doprecyzowuje również zasady dokonywania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w przyspieszonym (25 dni) terminie. W projekcie noweli przewidziano modyfikacje w art. 87 ust. 6 pkt 3 ustawy o VAT. Zmiany mają doprecyzować jeden z warunków uzyskania zwrotu różnicy w przyspieszonym terminie (25 dni). Zmiana polega na wskazaniu, że podatnik, aby uzyskać zwrot w terminie 25-dniowym, musi złożyć w urzędzie skarbowym, w odniesieniu do faktur ujętych w deklaracji podatkowej, potwierdzenie zapłaty wynikających z tych faktur należności w całości za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika. Chodzi o rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium Polski lub też rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej (SKOK), której jest członkiem. Rachunek musi też być wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym. Zgodnie z projektem nowelizacji, podatnik musi składać potwierdzenie zapłaty tego typu należności nie później niż w dniu złożenia deklaracji.

Zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych

W Dzienniku Ustaw z 19 listopada 2018 r., pod poz. 2159, opublikowano ustawę z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta wejdzie w życie 1 stycznia 2019 roku. Do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (zwanej również ustawą o CIT, dalej: UPDOP,) zostanie wprowadzona stawka CIT w wysokości 9%, która zastąpi dotychczasową 15% stawkę CIT. Podatek w wysokości 9% podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych będą mogli stosować podatnicy, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro, przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1 000 zł (znowelizowany art. 19 ust. 1 pkt 2 UPDOP). Podatnicy rozpoczynający działalność w pierwszym roku podatkowym oraz mali podatnicy zasadniczo będą mogli obliczać zaliczki przy zastosowaniu 9% stawki CIT za miesiące lub kwartały, w których ich przychody osiągnięte od początku roku podatkowego nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro. Począwszy od następnego miesiąca lub kwartału, podatnicy będą natomiast obowiązani do stosowania stawki podatku w wysokości 19%. Tak wynika ze znowelizowanego art. 25 ust. 1f-1g UPDOP.

Podatek dochodowy od przychodów z budynków

1 stycznia 2018 r. wszedł w życie przepis art. 24b UPDOP, który wprowadził minimalny podatek dochodowy od posiadanych nieruchomości o wartości pocz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy