Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

31 maja 2021

NR 228 (Maj 2021)

Zwolnienie z podatku CIT dla wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych – nowe korzystne rozstrzygnięcia

0 141

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Zasoby mieszkaniowe

Jak wynika z treści tego przepisu, aby dochód spółdzielni korzystał ze zwolnienia przedmiotowego, muszą być spełnione dwa warunki, a mianowicie: dochody muszą być uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i dochody te muszą być przeznaczone na utrzymanie tych zasobów mieszkaniowych. Podkreślenia wymaga fakt, że oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Powyższe oznacza, że nie podlegają zwolnieniu dochody inne niż uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, niezależnie od ich przeznaczenia oraz dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części nieprzeznaczonej na utrzymanie tych zasobów. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawierają definicji „gospodarki” i „zasobów mieszkaniowych”. Organy podatkowe uznają, że w tym zakresie należy zastosować wykładnię językową. 
 

POLECAMY

Uwaga

Przez gospodarkę zasobami mieszkaniowymi należy rozumieć całość działań mających na celu prawidłowe gospodarowanie substancją mieszkaniową znajdującą się w budynku mieszkalnym.


Z definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN) wynika, że pojęcie „gospodarki” nie ogranicza się tylko do zarządzania i dysponowania, ale obejmuje także całość mechanizmów i warunków działania podmiotów gospodarczych związanych z wytwarzaniem i podziałem dóbr i usług. „Zasób” to m.in. pewna nagromadzona ilość czegoś. Natomiast, pojęcie „mieszkanie” jest równoznaczne w swojej treści z pomieszczeniem, w którym się mieszka (vide: Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN). Tak więc przymiotnik „mieszkaniowy”, określa rzeczy związane z mieszkaniem. Uwzględniając zakres tak rozumianego pojęcia „gospodarka” oraz pojęcia „zasoby mieszkaniowe”, w interpretacjach przyjęło się twierdzenie, że przez gospodarkę zasobami mieszkaniowymi należy rozumieć całość działań mających na celu prawidłowe gospodarowanie substancją mieszkaniową znajdującą się w budynku mieszkalnym. Reasumując, przez pojęcie „zasoby mieszkaniowe” należy rozumieć:

  • znajdujące się w budynku mieszkalnym lokale mieszkalne wraz z przynależnymi do nich pomieszczeniami, wyposażenie techniczne, takie jak np. dźwigi osobowe i towarowe, aparaty do wymiany ciepła, kotłownie i hydrofornie wbudowane, klatki schodowe, strychy, piwnice, komórki, garaże,
  • pomieszczenia znajdujące się w budynku mieszkalnym lub poza nim, związane z administrowaniem i zapewnieniem bezawaryjnego funkcjonowania osiedlowych budynków mieszkalnych, tj.: budynki (pomieszczenia) administracji osiedlowej, kotłownie i hydrofornie wolnostojące, osiedlowe warsztaty (zakłady) konserwacyjno-remontowe,
  • urządzenia i uzbrojenie terenów, na których znajdują się ww. budynki: zbiorniki – doły gnilne, szamba, rurociągi i przewody sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, gazowej i ciepłowniczej, sieci elektroenergetyczne i telefoniczne, budowle inżynieryjne (studnie itp.), budowle komunikacyjne (np. drogi osiedlowe, ulice, chodniki), inne budowle i urządzenia związane z ukształtowaniem i zagospodarowaniem terenu, mające wpływ na prawidłowe funkcjonowanie osiedlowych budynków mieszkalnych (np. latarnie oświetleniowe, ogrodzenia),
  • grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, na których posadowione są budynki mieszkalne (lub inne urządzenia zapewniające ich funkcjonowanie).

Należy w tym miejscu podnieść, że powyższe zdefiniowanie zasobów mieszkaniowych przedstawione zostało w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 5 marca 2008 r. nr DD6/8213/11/KWW/07/MB7/82.

Wyliczone wyżej obiekty służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych i utrzymaniu zasobów mieszkaniowych. Związane z wyżej wymienionymi budowlami (pomieszczeniami), obiektami i urządzeniami opłaty (zaliczki) oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Stanowią one jednocześnie przychody i koszty podatkowe w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Dochód powstały z tego tytułu, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., wolny będzie od podatku dochodowego, o ile zostanie przeznaczony i wydatkowany na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych.

Ostatnio ukazały się dwa korzystne dla spółdzielni rozstrzygnięcia w zakresie opodatkowania podatkiem CIT. Pierwsze to interpretacja indywidualna Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, a drugie jest zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Poniżej przedstawiamy ich treść.

Zwolnienie z opodatkowania dochodów spółdzielni mieszkaniowej uzyskanych od osób posiadających lokale mieszkalne w zasobach spółdzielni, nieposiadających członkostwa w spółdzielni

Zwolnienie dla spółdzielni w niezmienionym brzmieniu obowiązuje od 2007 r. Zapoznając się z interpretacjami podatkowymi, szczególnie zaskakiwało podejście Ministra Finansów (MF) do zwolnienia z podatku CIT tych przychodów, które pochodzą od osób niebędących członkami spółdzielni. Przez lata kwestia ta nie budziła wątpliwości i powszechnie przyjmowało się, że przychody od nie-członków mieszczą się w kategorii gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Jednakże począwszy od 2015–2016 roku można było zauważyć zmianę podejścia MF do tej kwestii. Jak wynikało z interpretacji – takie przychody nie mogły być zaliczane do gospodarki zasobami mieszkaniowymi.
Takie stanowisko – moim zdaniem – od początku nie miało podstaw. W numerze 4/2019 pisałem m.in., że podział mieszkańców na członków spółdzielni i osoby niebędące członkami jest sztuczny i nie znajduje żadnego umocowania w przepisach prawa podatkowego. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. nie rozróżnia osób, które są członkami spółdzielni od tych, którzy członkami nie są, ponieważ jest to zwolnienie przedmiotowe, a nie podmiotowe. Pojęcie „gospodarka zasobami mieszkaniowymi spółdzielni” oznacza jednolity zasób mienia spółdzielni, z którego na jednolitych zasadach mogą korzystać zarówno członkowie spółdzielni, jak i inne osoby, które nie są jej członkami. Gdyby ustawodawca chciał wprowadzić tego rodzaju podział, umieściłby go wprost w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Jest oczywiste, również po zmianie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z 9 września 2017r., że w spółdzielniach oprócz członków funkcjonować mogą osoby mające prawo własności lokali mieszkalnych, które nie są jej członkami. Ale to nie oznacza, że spółdzielnia nie realizuje swoich zadań w przypadku takich osób. Spółdzielnia w istocie – tak samo jak wspólnota mieszkaniowa – co do zasady zarządza swoim mieniem i nieruchomościami wspólnymi, które mogą przecież należeć (w udziałach) zarówno do członków jak i osób niebędących członkami spółdzielni.
 

Uwaga

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie rozróżnia osób, które są członkami spółdzielni od tych, którzy członkami nie są, ponieważ jest to zwolnienie przedmiotowe, a nie podmiotowe.


Na szczęście na oczy przejrzał również Szef Krajowej Administracji Skarbowej, który w interpretacji indywidualnej z dnia 7 stycznia 2021 r. (nr DOP4.8221.1.2020.GEFH z dnia 7 stycznia 2021 r.) w związku ze 
stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 4 marca 2020 r. nr 0111-KDIB1-1.4010.599.2019.2.AB, wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, zmienił ją z urzędu. Stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z grudnia 2019 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania dochodów spółdzielni mieszkaniowej między innymi z tytułu: opłat za lokale mieszkalne pobieranych od członków i osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali oraz prawa odrębnej własności do lokali jest prawidłowe. W przedmiotowej sprawie spółdzielnia zwróciła się o wydanie interpretacji indywidulanej z zakresu podatku dochodowego od osób prawnych w przedmiocie zwolnienia z opodatkowania dochodów spółdzielni mieszkaniowej uzyskanych od osób posiadających lokale mieszkalne w zasobach spółdzielni, będących członkami spółdzielni oraz osób nieposiadających członkostwa w spółdzielni.

Początek formularza

We wniosku spółdzielnia wskazała, że posiada w swych zasobach m.in.:

  • lokale mieszkalne o statusie spółdzielczego prawa do lokalu oraz prawa odrębnej własności, które to przysługują zarówno członkom, jak i nie-członkom;
  • dwa lokale mieszkalne, zajmowane przez osoby, które zostały z powodu zaległości w opłatach pozbawione praw do lokali mieszkalnych; wobec tych osób spółdzielnia posiada tytuły eksmisyjne z prawem do lokalu socjalnego; z uwagi na brak lokali socjalnych osoby te nadal zamieszkują w tych lokalach; wobec tych osób nadal naliczane są opłaty za mieszkanie, na takich samych zasadach, jak dla osób, które posiadają prawa do lokalu; jeżeli osoby te nie regulują opłat za mieszkanie – wówczas miasto płaci spółdzielni odszkodowanie za niedostarczone lokale socjalne w wysokości należnych opłat;
  • trzy lokale mieszkalne, zajmowane przez osoby, które zostały z powodu zaległości w opłatach pozbawione praw do lokali mieszkalnych – wobec tych osób spółdzielnia nie posiada wyroków eksmisyjnych lub posiada, ale bez konieczności zapewnienia lokalu socjalnego
     

Ważne

Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni.


Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat, zgodnie z postanowieniami statutu. Na podstawie art. 4 ust. 11 tej ustawy osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.

Według art. 4 ust. 2 tej ustawy, członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat, zgodnie z postanowieniami statutu. W oparciu o art. 4 ust. 4 właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu. Obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.

Na podstawie art. 4 ust. 5 tej ustawy, członkowie spółdzielni uczestniczą w kosztach związanych z działalnością społeczną, oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię, jeżeli uchwała walnego zgromadzenia tak stanowi i jeżeli spółdzielnia prowadzi działalność społeczną, oświatową i kulturalną.

W uzupełnieniu do swojego wniosku spółdzielnia wyjaśniła, że dochodu z tytułu:

  • opłat za lokale mieszkalne pobierane (na podstawie art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych) od członków i nie-członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali oraz prawa odrębnej własności do lokali,
  • odsetek pobieranych od członków i nie-członków spółdzielni posiadających prawa do lokali mieszkalnych oraz osób zamieszkujących bez prawa do lokali – od zaległości w opłatach pobieranych (na podstawie art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych), a także kosztów egzekucyjnych i sądowych związanych z dochodzeniem zaległych należności z tytułu opłat za mieszkania,
  • odszkodowań otrzymanych z Urzędu Miasta za niedostarczone lokale socjalne,
  • opłat za lokale mieszkalne pobierane od osób, które zajmują lokale bez tytułu prawnego, niebędących członkami, wobec których spółdzielnia posiada wyroki eksmisyjne bez lokalu socjalnego albo wyroków jeszcze nie posiada,
    – są przeznaczane na utrzymanie zasobów mieszkaniowych.

Spółdzielnia zadała m.in. następujące pytania:

  1. Czy opłaty za lokale mieszkalne pobierane (na podstawie art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych) od członków i nie-członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali oraz prawa odrębnej własności do lokali oraz sfinansowane z nich koszty stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa CIT)?
  2. Czy odsetki pobierane od członków i nie-członków spółdzielni posiadających prawa do lokali mieszkalnych oraz osób zamieszkujących bez prawa do lokali – od zaległości w opłatach pobieranych na podstawie art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a także otrzymane koszty egzekucyjne i sądowe związane z dochodzeniem zaległych należności na pokrycie kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem lokali mieszkalnych stanowią przychody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy CIT, pod warunkiem przeznaczenia ich na utrzymanie zasobów mieszkaniowych?
  3. Czy dochody spółdzielni z tytułu opłat za lokale mieszkalne pobierane od osób, które zajmują lokale bez tytułu prawnego, niebędących członkami, wobec których spółdzielnia posiada wyroki eksmisyjne bez lokalu socjalnego albo wyroków jeszcze nie posiada, korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. l pkt 44 ustawy CIT, pod warunkiem przeznaczenia ich na utrzymanie zasobów mieszkaniowych?

Zdaniem spółdzielni, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy CIT, zwolnione z podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Odnosząc się do pytania nr 1 – zdaniem spółdzielni – przychody uzyskane z opłat za lokale mieszkalne, pobierane na podstawie art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych od członków i nie-członków, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali oraz prawa odrębnej własności – są uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i pod warunkiem ich przeznaczenia na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych – stanowią przychody zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych – na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy CIT. Zwolnieniu nie podlegają opłaty pobierane od członków na działalność społeczną, oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię.

W zakresie pytania nr 2 – w ocenie spółdzielni – przychody z tytułu pobranych odsetek oraz kosztów sądowych i egzekucyjnych za zaległości w opłatach za lokale mieszkalne pobierane od członków i nie-członków, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali oraz prawo odrębnej własności oraz od osób, które zajmują lokale mieszkalne bez tytułu prawnego, pod warunkiem ich przeznaczenia na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych – stanowią przychody zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych – na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy CIT.

W przypadku pytania nr 3 – zdaniem spółdzielni – przychody z tytułu opłat za lokale mieszkalne pobierane od osób, które zajmują lokale bez tytułu prawnego i niebędące członkami (wobec których spółdzielnia posiada wyroki eksmisyjne bez lokalu socjalnego albo wyroków jeszcze nie posiada) są również przychodami z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i pod warunkiem przeznaczenia ich na utrzymanie tych zasobów – korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, na podstawie art. 17 ust. l pkt 44 ustawy CIT. Nie ma w tym przypadku znaczenia fakt posiadania prawomocnego wyroku eksmisyjnego. Sfinansowane tymi opłatami koszty utrzymania stanowią koszty zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych.
 

Uwaga

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy CIT, zwolnione z podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.


Interpretacja indywidualna DKIS

W interpretacji indywidualnej z dnia 4 marca 2020 r. nr 0111-KDIB1-1.4010.599.2019.2.AB Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej określił stanowisko spółdzielni w zakresie zwolnienia od podatku przychodów uzyskanych:

  1. Z opłat za lokale mieszkalne pobieranych:
  • od członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali oraz prawa odrębnej własności do lokali – za prawidłowe,
  • od osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują ww. prawa do lokali – za nieprawidłowe;
  1. Odsetek od zaległości w opłatach pobieranych za lokale mieszkalne, a także otrzymane koszty egzekucyjne i sądowe związane z dochodzeniem zaległych należności na pokrycie kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem lokali mieszkalnych pobieranych:
  • od członków spółdzielni – za prawidłowe,
  • od osób niebędących członkami spółdzielni – za nieprawidłowe;
  1. Opłat za lokale mieszkalne pobieranych od osób, które zajmują lokale bez tytułu prawnego, niebędących członkami, wobec których spółdzielnia posiada wyroki eksmisyjne bez lokalu socjalnego albo wyroków jeszcze nie posiada – za nieprawidłowe.
     

Uwaga

Przedmiotem opodatkowania jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów.


Interpretacja Szefa KAS

Po zapoznaniu się z aktami sprawy Szef Krajowej Administracji Skarbowej stwierdził, że interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jest nieprawidłowa. W uzasadnieniu szef KAS wskazał, że spółdzielnia mieszkaniowa podlega ogólnym regułom opodatkowania zawartym w ustawie o CIT. W przypadku spółdzielni mieszkaniowych, wolne od podatku są ich dochody uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi (art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT). Następnie Szef KAS zdefiniował pojęcia „gospodarka zasobów mieszkaniowych” i „zasoby mieszkaniowe” i wskazał, że opłaty (np. mieszkaniowe) związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych stanowią przychody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, zaś dokonane wydatki – koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. W konsekwencji stanowią one odpowiednio przychody podatkowe (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT) i koszty podatkowe (art. 15 ust. 1 z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 ustawy o CIT). Przedmiotem opodatkowania jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów (art. 7 ust. 1 ustawy o CIT). Dochodem ze źródła przychodów, z ustawowymi zastrzeżeniami, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów (art. 7 ust. 2 ustawy o CIT). Dochód spółdzielni mieszkaniowej, uzyskany przez nią z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, będzie korzystał ze zwolnienia podatkowego – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi (art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT). Tym samym ze zwolnienia nie będą korzystały dochody osiągnięte z innych źródeł niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi, nawet jeśli zostaną przeznaczone na utrzymanie tych zasobów, gdyż nie będzie spełniony jeden z kumulatywnych warunków wskazanych w cytowanym przepisie.
 

Ważne

Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni.


Końcowo Szef KAS wyjaśnił, że z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika m.in., że w zasobach wnioskodawcy znajdują się lokale mieszkalne zajmowane na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu oraz lokale mieszkalne stanowiące odrębną własność, które przysługują członkom spółdzielni oraz osobom niebędącym jej członkami. W ocenie wnioskodawcy, brak jest podstaw do różnicowania zakresu zwolnienia podatkowego jedynie na podstawie kryterium członkostwa w spółdzielni podmiotu, od którego pobierane są opłaty (odsetki). Zwolnieniem przedmiotowym w tym zakresie powinny być objęte dochody (opłaty, odsetki) niezależnie od statusu podmiotu, który je uiszcza. W ocenie Szefa KAS, brak jest podstaw do różnicowania zakresu zwolnienia podatkowego jedynie na podstawie kryterium członkostwa w spółdzielni podmiotu, od którego pobierane są opłaty eksploatacyjne. Z regulacji zawartej w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT wynika, że przepis ten statuuje zwolnienie podatkowe w obszarze dotyczącym lokali mieszkalnych, nie odnosząc się do statusu osób, które te lokale zajmują. Przyjęcie odmiennej oceny prowadzi do zawężenia literalnego znaczenie pojęcia „przeznaczenia dochodów” i skutkuje nieuprawnionym wprowadzeniem dodatkowego warunku dla stosowania przedmiotowego zwolnienia. Ze wskazanych powodów, Szef KAS podzielił stanowisko spółdzielni.

Uwaga

Brak jest podstaw do różnicowania zakresu zwolnienia podatkowego jedynie na podstawie kryterium członkostwa w spółdzielni podmiotu, od którego pobierane są opłaty.


Myślę, że to stanowisko ucieszy wszystkich księgowych w spółdzielniach i pozwoli uprościć rozliczanie podatku dochodowego.

Zwolnienie z opodatkowania dochodów spółdzielni mieszkaniowej uzyskanych z wynajmu części dachu budynku mieszkalnego pod maszt telekomunikacyjny

W przedmiotowej sprawie wspólnota w 2000 r. zawarła ze spółką umowę najmu części nieruchomości. Przedmiotem umowy był najem części powierzchni dachu budynku mieszkalnego pozostającego w zarządzie wspólnoty. Najemca – zgodnie z zawartą umową – na wynajętej powierzchni zamontował maszt telefonii cyfrowej, wykorzystywany w ramach działalności gospodarczej najemcy świadczącego usługi telekomunikacyjne. Przychód roczny wspólnoty z tytułu umowy najmu wyniósł w latach 2012–2016 około 60 tys. zł rocznie. Pożytki uzyskane z najmu powierzchni dachu były przeznaczane w całości na pokrycie utrzymania nieruchomości wspólnej.

Wspólnota wystąpiła o interpretację podatkową, pytając, czy przychody wspólnoty mieszkaniowej z tytułu zawartej umowy najmu i uzyskiwany z tego tytułu dochód podlegają zwolnieniu przedmiotowemu zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT. Jej zdaniem dochód jest przeznaczony na pokrycie wydatków związanych z budynkiem mieszkalnym, którego część jest wynajmowana. Budynek ten stanowi zasób mieszkaniowy wspólnoty. W tej sytuacji dochód uzyskany z najmu części wspólnej budynku objęty jest zwolnieniem z podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT.

Interpretacja DKIS

Interpretacją indywidualną z dnia 4 grudnia 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wspólnoty w zakresie ww. pytania za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że przychód uzyskany przez wspólnotę z najmu części powierzchni dachu pod maszt telefonii cyfrowej nie może być zaliczony do dochodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, ponieważ stanowi inną działalność gospodarczą niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Umieszczenie masztu telefonii cyfrowej na dachu budynku przez firmę świadczącą usługi telekomunikacyjne na podstawie zawartej umowy najmu jako takie nie stanowi realizacji zadań mieszkaniowych ciążących na wspólnocie. Do jej zadań mieszkaniowych nie należy bowiem wynajmowanie elementów budynku pod realizację potrzeb firm komercyjnych. Wykorzystywanie zasobu mieszkaniowego dla innych celów niż realizacja zadań mieszkaniowych jest inną działalnością gospodarczą niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. W konsekwencji dochody uzyskane w przedstawionym stanie faktycznym przez wnioskodawczynię z tytułu najmu części wspólnych nieruchomości w postaci części dachu pod maszt telefonii cyfrowej jest dochodem z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Pomimo więc przeznaczenia tego dochodu na utrzymanie zasobów mieszkaniowych nie podlega on zwolnieniu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT.

Na interpretację indywidualną wspólnota wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zaskarżając ją w całości. W skardze zarzucono naruszenie następujących między innymi art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT przez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu przez organ, że zawarcie umowy w przedmiocie najmu części powierzchni dachu budynku pod maszt telefonii cyfrowej nie stanowiło także realizacji zadań mieszkaniowych skarżącej w postaci umożliwienia korzystania mieszkańcom z usług telekomunikacyjnych oraz sieci internet, co skutkowało niesłusznym uznaniem stanowiska przedstawionego przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej za nieprawidłowe.

Stanowisko WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 29 marca 2018 r. (sygn. akt: I SA/Ke 51/18) oddalił skargę wspólnoty mieszkaniowej. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że konieczne jest dokonywanie ścisłej wykładni pojęcia „gospodarka zasobami mieszkaniowymi”, stąd też dochody z tej gospodarki to dochody związane z zarządzaniem lokalami mieszkaniowymi i tymi częściami i urządzeniami budynku, które są niezbędne do prawidłowego korzystania z tych części budynku, jakie służą prawidłowemu korzystaniu z lokali mieszkalnych. Ponadto, w wyroku sądu pierwszej instancji stwierdzono, że takie elementy budynku, jak dach czy ściana zewnętrzna nie należą do zasobu mieszkaniowego (wyrok NSA z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt: II FSK 26/09). Ściana (podobnie jak dach) jest niezbędnym elementem konstrukcyjnym budynku, w którym znajdują się lokale mieszkalne i użytkowe oraz inne pomieszczenia służące do normalnego eksploatowania tych lokali, jak klatki schodowe, szyby wind, kotłownie, hydrofornie, strychy, piwnice, garaże, pomieszczenia recepcyjne i ochrony itp. Jednakże – ponieważ za zasób mieszkaniowy należy uznać – jak trafnie wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku w wyroku z dnia 19 marca 2009 r. (sygn. akt: I SA/Gd 23/09) – zespół lokali mieszkalnych oraz innych pomieszczeń i urządzeń, które są niezbędne do prawidłowego korzystania z mieszkań w budynku mieszkalnym, ściany budynku nie mogą być zaliczone ani do lokali lub pomieszczeń, ani do urządzeń służących korzystaniu z mieszkań. Mówiąc inaczej, ściany i dach budynku tworzą wprawdzie konstrukcję budynku, w którym znajdują się lokale mieszkalne, pomieszczenia i urządzenia stanowiące zasób mieszkaniowy, ale same do zasobu mieszkaniowego zaliczone być nie mogą. Jeżeli do zakresu pojęcia „zasób mieszkaniowy” nie można zaliczyć tego elementu budynku, którego wynajęcie wygenerowało określony dochód, to nie można twierdzić, że dochód ten uzyskany został z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Zdaniem sądu pierwszej instancji, prawidłowo organ przyjął, iż przychód uzyskany przez wspólno...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy