Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

30 marca 2022

NR 237 (Marzec 2022)

Faktura wystawiona na nieprawidłowy podmiot – brak prawa do odliczenia podatku VAT

0 1135

Jeżeli mieszkania zostały wniesione aportem do spółki cywilnej, to faktury powinny być wystawione na spółkę, tak więc zasadne jest wystawienie przez sprzedawcę faktur korygujących celem korekty danych nabywcy*.
* Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 września 2021 r. (sygnatura: 0112-KDIL1-2.4012.129.2021.2.NF)

Stan sprawy

Wnioskodawca (dalej również jako spółka cywilna) jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

POLECAMY

Wspólnicy są małżeństwem, w którym obowiązuje ustrój ustawowej wspólności majątkowej. Małżonkowie – wspólnicy spółki cywilnej – nabyli poprzednio dwa lokale mieszkalne należące do dwóch różnych wspólnot mieszkaniowych zarządzanych przez ten sam podmiot.

Małżonkowie 18 grudnia 2019 r. zawarli umowę spółki cywilnej. 1 stycznia 2020 r. wspólnicy tej spółki cywilnej zawarli aneks do umowy spółki cywilnej, wnosząc tytułem wkładu do spółki cywilnej oba lokale mieszkalne z zamiarem prowadzenia na tym majątku działalności gospodarczej w zakresie wynajmu krótkookresowego tych lokali. Wniesienie wkładu nastąpiło poprzez zawarcie ww. aneksu do umowy spółki cywilnej i nie miało formy aktu notarialnego ze względu na podmiotową tożsamość właścicieli lokali i wspólników spółki cywilnej oraz stanowiska organów podatkowych co do formy czynności prawnej „wnoszącej” taki majątek do spółek cywilnych prowadzonych przez małżonków będących jednocześnie właścicielami takiego majątku.

Spółka cywilna rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem obu lokali. Wspólnicy spółki cywilnej poinformowali także zarządcę obu wspólnot mieszkaniowych o fakcie „przeniesienia” obu lokali do prowadzonej przez siebie spółki cywilnej, aby fakturować koszty związane z tymi lokalami mieszkalnymi na podmiot użytkujący te lokale w ramach działalności, to jest wspomnianą spółkę cywilną jako nabywcę. Pomimo przekazania tej informacji oraz wymiany korespondencji w sprawie ze wskazaniem aktualnego stanowiska organów podatkowych co do wymogów formalnych takiego „przesunięcia” majątku wspólnego małżonków do majątku spółki cywilnej prowadzonego przez tych małżonków jako wspólników, zarządca wspólnot mieszkaniowych wystawia faktury na podmiot gospodarczy nieprowadzący działalności gospodarczej z wykorzystaniem tych ­lokali mieszkalnych. Miało to także miejsce w styczniu 2021 r., gdy także wystawiono faktury, wskazując jako nabywcę nie spółkę cywilną, a jednego z małżonków.

Należy tutaj wskazać, że właściciele obu lokali wskazali początkowo jako podmiot dysponujący lokalami w ramach prowadzonej działalności jednego z małżonków. Spółka cywilna otrzymując faktury wystawione na jednego z małżonków z podaniem numeru identyfikacji podatkowej tego jednego małżonka, pomimo ponoszenia kosztów związanych z obydwoma lokalami mieszkalnymi ani nie zalicza kwoty netto tych faktur do kosztów podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych obu wspólników spółki cywilnej, ani też – jako podatnik podatku od towarów i usług – nie odlicza podatku od towarów i usług zawartego w kwocie brutto faktur. Zarządca wspólnot mieszkaniowych stoi na stanowisku, że możliwe jest wskazanie spółki cywilnej jako nabywcy w comiesięcznych fakturach obejmujących koszty utrzymania obu lokali wyłącznie wtedy, gdy wniesienie obu lokali do spółki cywilnej będzie miało formę aktu notarialnego. Stan taki trwa.

Lokal nr 1

Lokalem nr 1 zarządza wspólnota mieszkaniowa. Zakupiony lokal jest przez podatnika wykorzystywany wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Stanowi on współwłasność łączną małżonków (wspólników spółki cywilnej), pomiędzy którymi istnieje współwłasność majątkowa małżeńska.

Wspólnota mieszkaniowa wystawia faktury, wskazując błędnie jako nabywcę Pana X., ignorując informację o wniesieniu lokalu do spółki cywilnej oraz wskazanie tej spółki cywilnej jako nabywcy, zapewne z uwagi na okoliczność, że przed powstaniem spółki cywilnej wskazano Pana X. jako właściwego nabywcę.

Członkiem wspólnoty są oboje z małżonków jako współwłaściciele tej nieruchomości lokalowej. Członkiem wspólnot mieszkaniowych może być tylko właściciel (współwłaściciele) ujawniony w księdze wieczystej tej nieruchomości lokalowej.

Lokal nr 2

Wspólnota wystawia faktury, wskazując błędnie jako nabywcę Pana X., ignorując informację o wniesieniu lokalu do spółki cywilnej oraz wskazanie tej spółki cywilnej jako nabywcy.

Wątpliwości spółki cywilnej

  • Czy obie wspólnoty mieszkaniowe zobowiązane są do wystawienia faktury korygującej co do faktury wystawionej za styczeń 2021 r. wskazującej jako nabywcę jednego ze wspólników spółki cywilnej, a nie spółkę cywilną? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2)
  • Czy spółka cywilna może odliczyć podatek od towarów i usług naliczony w kwocie faktury wystawionej za styczeń 2021 r. tytułem comiesięcznych kosztów utrzymania lokali mieszkalnych, jeżeli jako nabywca określony jest w niej jeden ze wspólników spółki cywilnej oraz podany jego indywidualny NIP? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 3)

Zdaniem wnioskodawcy wspólnoty mieszkaniowe (zarządcy wspólnot) zobowiązane są do wskazywania spółki cywilnej w comiesięcznych fakturach obejmujących koszty utrzymania obu lokali jako nabywcy. Wszystkie faktury do tej pory wystawione przez obie wspólnoty mieszkaniowe (od 1 stycznia 2020 r.) powinny zostać skorygowane do wartości „0”, a wspólnoty powinny wystawić w to miejsce faktury wskazujące spółkę cywilną jako nabywcę.

Przywoływany zwrot należy rozumieć w ten sposób, że także co do faktur wystawionych przez obie wspólnoty mieszkaniowe za styczeń 2021 r. wskazanie błędnie w ich treści jako nabywcy Pana X., który nie prowadzi z wykorzystaniem tych dwóch lokali działalności gospodarczej (w styczniu 2021 r. także jej nie prowadził), powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego tych dwóch faktur, co powinno – w opinii spółki – nastąpić poprzez dokonanie korekty wystawionych faktur za styczeń 2021 r. do wartości 0,00 zł (korekta o 100% wartości tych faktur) oraz wystawienie nowych faktur za styczeń 2021 r., gdzie jako nabywca zostanie wskazana spółka cywilna (art. 106j ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług).

Ponadto spółka uważa, że podatnik, który wykorzystuje oba lokale w prowadzonej działalności gospodarczej, nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury wystawionej za styczeń 2021 r. tytułem comiesięcznych kosztów utrzymania lokali mieszkalnych. Brak prawa do odliczenia wynika z tego, że faktury dotyczące kosztów utrzymania lokali za styczeń 2021 r. wystawione są na innego podatnika, który nie prowadzi z wykorzystaniem tych lokali działalności gospodarczej.

Stanowisko organu podatkowego

Stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w zakresie:

  • korekty faktury wystawionej za styczeń 2021 r. – jest prawidłowe,
  • prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej za styczeń 2021 r. – jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy).

Działalność gospodarcza – w myśl art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Powołane wyżej przepisy art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy precyzują, jakie podmioty wpisują się w definicję podatnika podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy o VAT, przez fakturę rozumie się dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.

Przepisy dotyczące faktury/faktury korygującej zawarte są w przepisach art. 106a–106q ustawy.

Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy podatnik jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywanych przez niego na rzecz innego podatnika, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Elementy, które powinna zawierać faktura, zostały wskazane w art. 106e ust. 1 pkt 1–15 ustawy.

Z powołanych przepisów wynika, że faktura powinna zawierać dane nabywcy towaru lub usługi i tym samym dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a jako wystawca i nabywca powinni widnieć faktyczni uczestnicy transakcji. Każdorazowo należy ustalić więc nabywcę towaru lub usługi, który powinien wynikać z zawartej umowy.

Faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura odgrywa szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku VAT, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.
W myśl art. 106j ust. 1 ustawy w przypadku, gdy po wystawieniu faktury:

  • udzielono obniżki ceny w formie rabatu, o której mowa w art. 29a ust. 7 pkt 1,
  • udzielono opustów i obniżek cen, o których mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1,
  • dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,
  • dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,
  • podwyższono cenę lub stwierdzono pomyłkę w cenie, stawce, kwocie podatku lub w jakiejkolwiek innej pozycji faktury
    podatnik wystawia fakturę korygującą.

W świetle art. 106j ust. 2 ustawy, faktura korygująca powinna zawierać:

  • wyrazy „FAKTURA KORYGUJĄCA” albo wyraz „KOREKTA”;
  • numer kolejny oraz datę jej wystawienia;
  • dane zawarte w fakturze, której dotyczy faktura korygująca:
    a)    określone w art. 106e ust. 1 pkt 1–6,
    b)    nazwę (rodzaj) towaru lub usługi objętych korektą;
  • przyczynę korekty;
  • jeżeli korekta wpływa na zmianę podstawy opodatkowania lub kwoty podatku należnego – odpowiednio kwotę korekty podstawy opodatkowania lub kwotę korekty podatku należnego z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku i sprzedaży zwolnionej;
  • w przypadkach innych niż wskazane w pkt 5 – prawidłową treść korygowanych pozycji.

Faktury są dokumentem o charakterze sformalizowanym. Muszą być wystawione zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Oznacza to, że nie można uznać za prawidłową faktury, gdy sprzecznie z jej treścią wskazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało bądź zaistniało w innych rozmiarach albo między innymi podmiotami. Faktura potwierdza zaistniałe zdarzenia gospodarcze, a jej elementy formalne wymagane przez art. 106e ust. 1 ustawy mają wyłącznie znaczenie dowodowe. Jedynie braki merytoryczne faktury mogą wywołać skutek materialny w postaci zmian w przedmiocie lub podstawie opodatkowania, a także doprowadzić do niewłaściwego określenia wysokości podatku.

W świetle wskazanych przepisów skorygowanie błędu polegającego na nieprawidłowym wskazaniu danych dotyczących nabywcy następuje poprzez wystawienie faktury korygującej przez podatnika.

Jeżeli zatem mieszkania zostały w...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy