Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zagadnienia budowlane

23 listopada 2018

NR 120 (Listopad 2018)

Instalacje energetyczne na nieruchomości

0 151

Na elewacji zarządzanej przeze mnie kamienicy znajduje się konstrukcja elektrycznej linii napowietrznej. Dostawca energii w odpowiedzi na pismo wzywające do usunięcia lub przeniesienia instalacji odpowiedział, że jest ona wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a ewentualna przebudowa jest możliwa jedynie na koszt inwestora (właściciela działki). Powołał się także na przepis Rozporządzenia Ministra

Gospodarki w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu energetycznego § 42 pkt 6). W dokumentacji technicznej, którą dysponuję, nie ma żadnego śladu, że wcześniejsi właściciele kiedykolwiek wyrażali zgodę na taką instalację na budynku. Jakiego rodzaju środki prawne możemy przedsięwziąć w stosunku do operatora sieci elektrycznej?

Wiele urządzeń energetycznych, wodociągowych i gazowych wciąż znajduje się na gruntach prywatnych właścicieli bez uregulowania sytuacji prawnej. Mimo zasadności wielu żądań właściciele nieruchomości są ignorowani przez przedsiębiorstwa przesyłowe i dopiero postępowania sądowe wymuszają na tych firmach zachowania zgodne z prawem. 

Własność urządzeń przesyłowych

Zgodnie z art. 49 Kodeksu cywilnego urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne podobne urządzenia nie należą do części składowych gruntu ani budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Stają się własnością przedsiębiorstwa lub zakładu z chwilą ich trwałego połączenia z siecią. Dotyczy to nie tylko urządzeń energetycznych, ale i wodociągów, kanalizacji, urządzeń telekomunikacyjnych itp.

W minionych latach w przypadku roszczeń właściciela istotny był fakt, czy on lub jego poprzednik (były właściciel) wyrazili zgodę na przeprowadzenie danej inwestycji. Duże znaczenie w sprawach tego typu miały dwa wyroki Sądu Najwyższego. W pierwszym z nich (z 28 czerwca 2005 r.) Sąd Najwyższy stwierdził, że jeśli właściciel albo jego poprzednik prawny zgodzili się na zainstalowanie na nieruchomości urządzeń do przesyłania mediów, nie można żądać ich usunięcia, jest to bowiem zobowiązanie trwałe. Sąd wyjaśnił, że w takim wypadku właściciele nieruchomości podlegają ograniczeniom w wykonywaniu swego prawa własności. Nie oznacza to jednak, że właściciele nie mogą zażądać od przedsiębiorstwa wynagrodzenia za korzystanie z ich własności (sygn. akt: I CK 14/05). Z kolei w wyroku z 9 sierpnia 2005 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na zainstalowanie urządzeń do przesyłania mediów, może żądać ich usunięcia. Roszczenia tego nie zmienia ani fakt posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę urządzeń przesyłowych, ani to, że są one zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego (sygn. akt: IV CK 82/05). Jeżeli urządzenia przesyłowe są więcej warte niż zajęta przez nie nieruchomość bądź uniemożliwiają właścicielowi korzystanie z niej w sposób dotychczasowy albo zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, można też żądać wykupu gruntu przez przedsiębiorstwo przesyłowe.

Takie stanowisko potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 16 lipca 2004 r., sygn. akt: I CK 26/04. W przedmiotowej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że nawet właściciel nieruchomości, nad którą przechodzi linia wysokiego napięcia niemająca fizycznej styczności z samym gruntem, ale ograniczająca sposób korzystania i zmniejszająca wartość nieruchomości, może żądać od właściciela linii wykupienia gruntu. Właściciel może ubiegać się też o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu. Warto jednak pamiętać, iż roszczenie to można zgłosić tylko wtedy, gdy między stronami nie zawarto porozumienia co do korzystania z nieruchomości. Wysokość należnego właścicielowi wynagrodzenia ustala się na poziomie czynszu, który faktycznie przypadłby mu z tytułu dzierżawy tej części gruntu. Zasadę tę potwierdził Sąd Najwyż-
szy w wyroku z 15 września 2005 r., sygn. akt: II CK 61/05. Należy jednak pamiętać, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy przedawnia się z upływem 10 lat. Zatem w sytuacji gdy urządzenia na naszym gruncie pojawiły się wcześniej, nie możemy już liczyć na wynagrodzenie za cały okres bezumownego korzystania z gruntu, lecz tylko za ostatnie 10 lat.

Uwaga

Należy jednak pamiętać, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy przedawnia się z upływem 10 lat. Zatem w sytuacji gdy urządzenia na naszym gruncie pojawiły się wcześniej, nie możemy już liczyć na wynagrodzenie za cały okres bezumownego korzystania z gruntu, lecz tylko za ostatnie 10 lat.

 

Zasiedzenie służebności

Przedsiębiorstwa mają duże możliwości obrony istniejącej sytuacji, ponieważ mogą dokonać zasiedzenia służebności. Zgodnie z art. 292 Kodeksu cywilnego służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, ale tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, a ponadto konieczne jest spełnienie przesłanek standardowych występujących przy zasiedzeniu, czyli samoistnego posiadania służebności i upływu czasu 30 lat w przypadku złej wiary posiadacza samoistnego oraz 20 lat w przypadku dobrej wiary posiadacza samoistnego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 wrześ-
nia 2006 r., sygn. akt: II CSK 112/06 uznał, że właściciele gruntów, na których od lat stoją słupy wysokiego napięcia, muszą się z tą sytuacją pogodzić, ponieważ służebn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy