Dołącz do czytelników
Brak wyników

Administrowanie

31 stycznia 2020

NR 215 (Styczeń 2020)

Lokowanie ogródków gastronomicznych a stanowisko gminy w tej sprawie

16

Ogródki gastronomiczne lokowane w strefach zamieszkania i w centrum, w obliczu coraz popularniejszych idei związanych z rewitalizacją części miast, często budzą emocje. Jedna z tego typu spraw znalazła swój finał w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W sprawie zakończonej wyrokiem NSA z dnia 23 maja 2019 roku (sygn. II GSK 1481/17) sąd zajmował się skargą na zarządzenie prezydenta miasta, który ustalił warunki usytuowania ogródków gastronomicznych w pasie drogowym ulicy, a na określonym fragmencie ulicy w ogóle zakazał ich lokalizowania.

Przedmiotowym zarządzeniem na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o drogach publicznych, w oparciu od odpowiednie przepisy wykonawcze prezydent określił warunki umieszczenia ogródków gastronomicznych oraz stoisk handlu okrężnego w pasie drogowym dwóch ulic w centrum miasta. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że wydano je z uwzględnieniem wymogu zachowania funkcji jednej z ulic służącej głównie komunikacji pieszej (deptak), w miejscu o szczególnych walorach estetycznych i historycznych, ze szczególnym uwzględnieniem dominanty tego obszaru jaką stanowi pobliski kościół. Z tych względów gmina zdecydowała się na wprowadzenie zakazu lokalizowania ogródków gastronomicznych na fragmencie ulicy w pobliżu wspomnianego kościoła. Skarżący wezwawszy prezydenta do usunięcia naruszenia prawa zaskarżył zarządzenie do sądu administracyjnego.

Orzeczenie sądu administracyjnego

Orzekający w sprawie w pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd wskazał, że gmina jako właściciel i zarządca przedmiotowych ulic decyduje o sposobie ich zarządzania i gospodarowania swoimi nieruchomościami. Miasto ma obowiązek zapewnienia funkcjonalności korzystania z tej przestrzeni poprzez zapewnienie jej sprawnej obsługi i bezpieczeństwa ruchu – dodatkowo mając na uwadze zachowanie walorów estetycznych tego terenu. Miasto posiada uprawnienia do ograniczenia innych podmiotów w sposobie korzystania z tego terenu, w tym podmiotów prowadzących lokale gastronomiczne w pasie drogowym. WSA nie zgodził się z zarzutami zawartymi w skardze, jakoby zaskarżone zarządzenie naruszało zasady równości, ponieważ wprowadzony zakaz dotyczył bez wyjątku wszystkich osób prowadzących działalność na danym obszarze. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu zarządzenia, że podyktowane jest ono przyjętą polityką zmian objętej zakazem ulicy i koniecznością zachowania jej funkcjonalności jako deptaku, z jednoczesną dbałością o jej walory estetyczne. Sąd wskazał, że wynikająca z przepisów wolność gospodarcza nie ma charakteru nieograniczonego i już art. 22 Konstytucji dopuszcza możliwość jej ograniczenia, w drodze ustawy, ze względu na interes publiczny. Stąd też w ocenie sądu I instancji regulacje zarządzenia mieszczą się w wynikających z prawa własności uprawnieniach prezydenta i nie naruszają prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Zarządzenie w ocenie sądu nie sprzeciwiało się też zasadzie demokratycznego państwa prawnego, pomimo tego, że na podstawie wcześniej obowiązującego zarządzenia skarżący był uprawniony do postawienia ogródka w pasie drogowym. Gmina jako właściciel może decydować bowiem o sposobie zarządzania i gospodarowania swoim terenem. Sąd I instancji stwierdził też, że zarządzenie nie narusza ustawy o drogach publicznych. Ogólną zasadą, wynikającą z przepisów tej ustawy, jest zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności niesłużących drodze i urządzeniom z nią związanym, a mogących powodować ich zniszczenie lub zmniejszenie trwałości albo zagrozić bezpieczeństwu ruchu drogowego. Ogródek gastronomiczny również dotknięty jest wspomnianym zakazem, a więc jedyną możliwością jego lokalizacji jest zastosowanie wyjątku od wspomnianej zasady, tj. konieczności uzyskania w tym zakresie indywidualnej zgody. Zezwolenie w takiej sprawie wydaje zarządca drogi w formie decyzji administracyjnej, a więc aktu o charakterze indywidualnym, a nie generalnym jakim jest uchwała. Wydaje się, że powyższe pominął w swoich rozważaniach Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zezwolenie zarządcy drogi jest w znacznej mierze uznaniowe.

Stanowisko NSA

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. NSA nie podzielił znacznej części zarzutów zawartych w treści złożonej skargi, ale i tak okazała się ona skuteczna. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego. W takiej sytuacji sąd w pierwszej kolejności analizuje zarzuty natury formalnej, ponieważ oceny stosowania prawa można dokonać dopiero po weryfikacji ustaleń sądu I instancji w zakresie stanu faktycznego. Pod względem formalnym sąd II instancji nie dopatrzył się naruszeń w orzeczeniu WSA, jednakże za trafny uznał zarzut naruszenia prawa materialnego. Zaskarżone zarządzenie w ocenie Naczelnego Sądu Adminis...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy