Dotychczas większość robót budowlanych prowadzonych przy zabytkach wpisanych do rejestru wymagała uzyskania decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków. Nowelizacja wprowadziła nowy instrument prawny – zgłoszenie prowadzenia określonych inwestycji wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków. Rozwiązanie to stanowi odpowiednik funkcjonującego od lat w Prawie budowlanym zgłoszenia robót budowlanych organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Jednak zgłoszenie konserwatorskie ma odrębną procedurę, własne terminy oraz konkretne skutki prawne.
Zmiany nie ograniczają się wyłącznie do ustawy o ochronie zabytków. Konsekwencją wprowadzenia nowego modelu ochrony konserwatorskiej było dostosowanie przepisów Prawa budowlanego, szczególnie dotyczących dokumentów dołączanych do zgłoszenia lub wniosku o pozwolenie na budowę oraz zasad kwalifikowania zmian jako istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Dwa tryby uzyskania zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków
W nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ustawodawca przewidział dwa odrębne tryby uzyskania zgody budowlanej organu ochrony zabytków. Pierwszy z nich stanowi klasyczna decyzja o pozwoleniu wojewódzkiego konserwatora zabytków, wydawana na podstawie art. 36 przedmiotowej ustawy. Nadal obejmuje ona roboty budowlane mogące istotnie oddziaływać na substancję zabytku lub jego wartości historyczne. Drugim rozwiązaniem jest całkowicie nowa procedura zgłoszenia prowadzenia określonych działań wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków, uregulowana w art. 36aa powyższej ustawy. W tym wypadku inwestor nie oczekuje na wydanie decyzji administracyjnej. Organ ochrony zabytków otrzymuje zgłoszenie planowanych robót budowlanych i może w terminie 60 dni wnieść sprzeciw, wydając w tej sprawie decyzję ad...