Dołącz do czytelników
Brak wyników

Orzecznictwo

12 grudnia 2019

NR 214 (Grudzień 2019)

Skutki podatkowe otrzymania środków pieniężnych w wysokości odpowiadającej posiadanym udziałom w nieruchomości

114

Do otrzymywanych środków nie znajduje zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie stanowią one dla wnioskodawczyni środków z tytułu ubezpieczeń majątkowych*.

*Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 października 2019 r. (sygn. akt: 0115-KDIT2-2.4011.319.2019.1.HD)
 

W 1994 r. wnioskodawczyni kupiła mieszkanie w kamienicy należącej do miasta.

W wyniku wybuchu gazu część budynku zawaliła się. Z tego powodu ubezpieczyciel wpłacił na konto wspólnoty mieszkaniowej odszkodowanie. Otrzymana kwota odszkodowania pierwotnie została przeznaczona przez właścicieli lokali tworzących tę wspólnotę na odbudowę kamienicy.

Od 30 lipca 2018 r. wspólnota mieszkaniowa przeszła pod zarząd K.

W dniu 11 stycznia 2019 r. nastąpiła likwidacja wspólnoty mieszkaniowej i zniesienie odrębnych własności lokali. W związku z tym właściciele odrębnych własności lokali zostali współwłaścicielami nieruchomości.

W maju 2019 r. K. wypłacił współwłaścicielom – zgodnie z ich udziałami w nieruchomości – odpowiednie kwoty odszkodowania. Zostały one wypłacone ze środków pieniężnych, które pozostały z odszkodowania wypłaconego przez ubezpieczyciela dla wspólnoty mieszkaniowej.

Budynek z gruntem ma być sprzedany w drodze przetargu.

Wątpliwości jednego z właścicieli kamienicy, który tworzył wspólnotę mieszkaniową

Czy wnioskodawczyni – jako jeden z właścicieli kamienicy, który tworzył wspólnotę mieszkaniową – zobowiązana jest do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty otrzymanego w 2019 r. „odszkodowania majątkowego” (za zawaloną kamienicę) ze środków pieniężnych zlikwidowanej już wspólnoty mieszkaniowej oraz ewentualnie na jakim formularzu PIT i w którym wierszu należy ująć te środki i w jakiej wysokości (jaki %) podatku?

W opinii wnioskodawczyni, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnione z podatku są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych, dlatego też ona jako osoba fizyczna, nie będzie musiała zapłacić podatku dochodowego od uzyskanego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia majątkowego za zawalenie się części budynku, którego jest współwłaścicielem. Kwota ta nie stanowi dla niej przychodu z innych źródeł i nie powinna być ujęta w zeznaniu rocznym.

Stanowisko organu podatkowego

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania (art. 9 ust. 1). Zgodnie z jego treścią, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14–15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów ­finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z ogólnej definicji przychodów zawartej w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przez pojęcie „otrzymane” należy rozumieć takie pieniądze i wartości pieniężne, które zostały podatnikowi dane. Mając na uwadze istnienie wielu form rozliczeń, należy uznać, że otrzymane pieniądze to nie tylko wypłacona gotówka, ale również kwota, która wpłynęła na rachunek bankowy podatnika. Natomiast „postawionymi do dyspozycji” są takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik – wykazując określoną aktywność – ma możliwość włączyć do swojego władztwa. Inaczej mówiąc, podatnik ma możliwość skorzystania z tych pieniędzy, a nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone środki do dyspozycji.

Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł przychodów zalicza się inne źródła.

Jak mówi art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12–14 i art. 17.

Użycie w przepisie prawa sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1–8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich – wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy – są zwolnione od podatku. Jednak należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Jak stanowi art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrażający zasadę powszechności opodatkowania, każdy jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia stanów określonych w ustawie podmioty objęte zakresem opodatkowania są zobowiązane do poniesienia ciężaru podatkowego.

Jak wskazał organ podatkowy, przepis art. 84 Konstytucji RP stanowi także dyrektywę interpretacyjną tekstu prawnego nakazującą traktować opodatkowanie jako zasadę, natomiast wszelkie zwolnienia, ulgi lub wyłączenia podatkowe jako wyjątek od tej zasady, a tym samym jako odstępstwo od normy konstytucyjnej. Tak rozumiana zasada powszechności opodatkowania wywodzona z przepisów Konstytucji zakazuje w szczególności domniemania istnienia przywileju podatkowego. Zastosowanie jakiegokolwiek przywileju powinno wprost wynikać z przepisów ustawy podatkowej.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
a)    odszk...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy