Dołącz do czytelników
Brak wyników

Finanse

25 lutego 2020

NR 216 (Luty 2020)

Wliczanie kwoty zaliczek członków wspólnoty na poczet kosztów dostawy mediów do hali basenowej do limitu obrotu na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o VAT

26

Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie*.

Wspólnota mieszkaniowa o której mowa, powstała z mocy prawa, z chwilą ustanowienia odrębnej własności pierwszego lokalu tj. 18 kwietnia 2006 r. Wspólnota składa się z 2 budynków wielomieszkaniowych. W budynku znajduje się 31 lokali. Wspólnota posiada garaż podziemny wielostanowiskowy, w którym znajduje się jedna hala garażowa z 22 miejscami postojowymi. Podziemny garaż wielostanowiskowy jest wyodrębnionym lokalem użytkowym, ma odrębną księgę wieczystą. Właściciel miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym w ramach swojego udziału we własności uprawniony jest do korzystania na zasadzie wyłączności z jednego miejsca postojowego – oznaczonego odpowiednim numerem. Pozostali członkowie wspólnoty mieszkaniowej uprawnieni są do odpłatnego korzystania na zasadzie wyłączności z miejsc postojowych znajdujących się na zewnątrz nieruchomości. Właściciele wspólnoty posiadający miejsca postojowe w garażu wielostanowiskowym partycypują w kosztach zarzadzania/administrowania, bieżącej konserwacji i naprawy, utrzymania czystości, ubezpieczenia, przeglądów, kosztów bankowych i innych, energii elektrycznej, funduszu remontowego.

Jak rozliczane są koszty hali basenowej?

W części wspólnej nieruchomości znajduje się strefa rekreacyjna (hala basenowa) przeznaczona jedynie dla właścicieli lokali. Stanowi ona część wspólną nieruchomości, do której wchodzi się przez halę garażową.
Członkowie wspólnoty mogą korzystać z części rekreacyjnej bez ograniczeń. W zaliczkach uiszczanych przez właścicieli w formie bieżących opłat wliczone są koszty dotyczące części rekreacyjnej, takie jak: nadzór nad basenem, sprzątanie, energia elektryczna, woda i kanalizacja oraz inne koszty. Wspólnota mieszkaniowa pobiera od członków wspólnoty zaliczki na poczet opłat o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali (dalej: u.o.w.l.).

Na pokrycie kosztów zarządu właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do 10 dnia każdego miesiąca (art. 15 ust. 1 u.o.w.l.)

Z tych zaliczek wspólnota uzyskała przychód za 2018 r. w wysokości łącznej 222 983,75 zł, z czego wysokość zaliczki – na poczet pokrycia kosztów dostawy mediów w części wspólnej (dot. wody i energii elektrycznej) – wynosi 85 149,75 zł.

Jakie były wątpliwości wspólnoty?

Czy osiągnięty przychód z tytułu zaliczek wnoszonych przez właścicieli lokali wspólnoty mieszkaniowej na poczet pokrycia kosztów dostawy mediów (dot. wody i energii elektrycznej) w części wspólnej (dot. hali basenowej) powinien być wliczany do limitu obrotu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT?

Jakie było stanowisko wspólnoty?

Wspólnota nie przekroczyła obrotu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym nadal może korzystać ze zwolnienia. Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciele zobowiązani są do uczestniczenia w kosztach zarządu związanych z nieruchomością wspólną oraz do ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem własnych lokali. W związku z powyższym właściciele uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat. W przypadku nabycia towarów i usług w ramach zarządu nieruchomością wspólną, wspólnota będąc jednostką odrębną od właścicieli lokali, nabywając towary i usługi dla celów nieruchomości wspólnej nie wykonuje żadnych czynności na rzecz właścicieli, ponieważ w takim wypadku działa w imieniu własnym i na własny rachunek. Wspólnota mieszkaniowa działa wtedy jako podmiot stosunków zobowiązaniowych wynikających z zarządu nieruchomością wspólną, którego działanie jest jedynie finansowane przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych mających udziały w nieruchomości wspólnej – między innymi w formie zaliczek, o których mowa w art. 15 ustawy o własności lokali. Tak więc osiągnięty przychód z tytułu zaliczek wnoszonych na poczet pokrycia kosztów dostawy mediów w części wspólnej nie powinien być wliczany do limitu obrotu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.
 

Uwaga!

Wspólnota nie przekroczyła obrotu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym nadal może korzystać ze zwolnienia.


Stanowisko organu podatkowego

W opinii organu podatkowego stanowisko wspólnoty jest prawidłowe. Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Przez towary – na podstawie ustawy o VAT – rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  • przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
  • zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
  • świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W sytuacji gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Podsumowując, przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, na które może składać się zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na uwadze, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie. Jednakże usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Odbiorcą świadczenia musi być inny podmiot niż wykonujący usługę.

Zatem czynność podlega opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 5 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Dostawa towarów lub świadczenie usług podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wtedy, gdy dokonywane będą przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.

Jedną z generalnych zasad na gruncie podatku od towarów i usług jest bowiem to, że czynności wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdy wykonane są przez podatnika.

Kto jest podatnikiem VAT?

Podatnikami VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
 

Ważne!

Podatnikami VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.


Działalność gospodarcza natomiast obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy wskazać, że definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie o VAT, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Na podstawę opodatkowania składają się kwoty należne z tytułu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, które są wykonywane przez podatnika.

Wnioskodawca jest wspólnotą mieszkaniową. Wspólnota ta składa się z 2 budynków wielomieszkaniowych. W budynku znajduje się 31 lokali. W części wspólnej nieruchomości znajduje się strefa rekreacyjna (hala basenowa) przeznaczona wyłącznie dla właścicieli lokali. Stanowi ona część wspólną nieruchomości, do której wchodzi się przez halę garażową. Członkowie wspólnoty mogą korzystać z części rekreacyjnej bez ograniczeń. W zaliczkach uiszczanych przez właścicieli w formie bieżących opłat wkalkulowane są koszty dotyczące części rekreacyjnej, takie jak: nadzór nad basenem, sprzątanie, energia elektryczna, woda i kanalizacja oraz pozostałe koszty. Wspólnota mieszkaniowa pobiera od członków wspólnoty zaliczki na poczet opłat, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali.

Wątpliwości wnioskodawcy – wspólnoty mieszkaniowej – dotyczyły tego, czy osiągnięty przychód z tytułu zaliczek wnoszonych przez właścicieli lokali wspólnoty na poczet kosztów dostawy mediów (wody i energii elektrycznej) w części wspólnej (dot. hali basenowej) powinien być wliczany do limitu obrotu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.

W celu wyjaśnienia wątpliwości wspólnoty należy przede wszystkim przypomnieć, że z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść (choćby potencjalną).

Podatek od towarów i usług obciąża konsumpcję, czyli dopóki nie ma kogoś, kto odnosiłby lub powinien odnosić konkretne (wymierne) korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą, ponieważ nie ma wówczas żadnej konsumpcji. Odbiorcą świadczenia musi być inny podmiot niż wykonujący usługę.

W przypadku gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż (z marżą czy bez) powinny być zawsze traktowane jako dwie odrębne transakcje usługowe.

W przypadku gdy kilka podmiotów dokonuje dostawy tego samego towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności nabywcy, uznaje się, że dostawy towarów dokonał każdy z podmiotów biorących udział w tych czynnościach.

Zgodnie z ustawą o VAT, towarami są m.in. wszelkie postacie energii, w tym energii elektrycznej, gazu i energii cieplnej oraz chłodniczej. Oznacza to, że w przypadku wykonywania świadczeń dotyczących tych mediów na gruncie podatku od towarów i usług będziemy mieć do czynienia z dostawą towarów. Jeśli chodzi o inne media (objęte zakresem opodatkowania), będzie to świadczenie usług.

Ostatecznym nabywcą towarów i konsumentem usług w ramach udostępniania mediów w nieruchomości wchodzącej w skład wspólnoty mieszkaniowej jest: właściciel lokalu w odniesieniu do lokalu mieszkalnego i wspólnota w zakresie części wspólnych nieruchomości.

Prawa i obowiązki członków wspólnoty oraz zakres zarządu nieruchomością wspólną określa ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Postanowienia tej ustawy odnoszą się zarówno do lokali mieszkalnych, jak też do lokali użytkowych.

Wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

Wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym od członków wspólnoty podmiotem praw i obowiązków, a tym samym działając w ramach przyznanej zdolności prawnej może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku.

Właściciel ponosi w...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy