Dołącz do czytelników
Brak wyników

regulacje prawne

6 września 2019

NR 211 (Wrzesień 2019)

Kooperatywa mieszkaniowa – nowy pomysł na niedobór mieszkań

0 41

W ramach Narodowego Programu Mieszkaniowego prowadzone są poszukiwania nowych rozwiązań w zakresie budownictwa mieszkaniowego, które pomogłyby rozwiązać palący problem niedoboru mieszkań dostępnych na rynku. Jednym z obszarów działań w ramach rządowego programu są poszukiwania metod i tworzenia uwarunkowań prawnych, które pozwoliłby większej liczbie podmiotów prowadzić działalność w zakresie budownictwa mieszkaniowego. W ramach tych poszukiwań program zakłada podjęcie działań związanych z rozwojem oddolnej spółdzielczości mieszkaniowej.
 

Nowy podmiot na rynku nieruchomości

Prowadzone na przestrzeni 2018 roku prace koncepcyjne zaowocowały propozycją stworzenia otoczenia prawnego dla umożliwienia rozwoju kooperatywy mieszkaniowej, która stanowić miałaby nowy rodzaj podmiotu związanego z prawem nieruchomości. Planowane jest stworzenie odrębnej ustawy w tym zakresie – ustawy o kooperatywach mieszkaniowych, przyjmując, że niecelowym będzie wprowadzanie tej nowej instytucji do ustawy prawo spółdzielcze lub ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zastanawiające, że prawodawca jako argument przemawiający za takim rozwiązaniem wskazuje znaczne skomplikowanie i nieczytelność przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Kooperatywa mieszkaniowa – założenia projektowe

Jak wskazano w opublikowanych założeniach do projektu – kooperatywa mieszkaniowa to zrzeszenie grupy osób, która współdziała ze sobą w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez nabycie działki i wybudowanie na niej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zespołu budynków jednorodzinnych lub przeprowadzenia robót budowlanych w budynku już istniejącym. Istotnym założeniem jest, że działania kooperatywy mieszkaniowej, z uwagi na jej charakter, nie będą nastawione na wypracowanie jakiegokolwiek zysku.

Powołanie instytucji kooperatywy mieszkaniowej ma stanowić uzupełnienie działań mających na celu zwiększenie liczby mieszkań dostępnych na rynku oraz umożliwić pewnej grupie osób samodzielne zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych, co stanowić ma alternatywę dla zakupu mieszkania na rynku wtórnym lub w ramach rynku deweloperskiego. Zakłada się, że będą to osoby o wiedzy i/lub umiejętnościach, które pozwolą im na samodzielną realizację zamierzenia. Wydaje się jednak, że odpowiednio atrakcyjny model kooperatywy mógłby zachęcić również inne zrzeszenia osób, które zlecałyby tego typu roboty i usługi podmiotom wyspecjalizowanym, co nadal może okazać się tańsze niż zakup mieszkania na rynku deweloperskim. Rozstrzygać w tym zakresie będą już jednak zapewne uwarunkowania rynkowe. Nie jest w tym momencie jasne, jakie rozwiązania zaproponuje ustawa w zakresie uzyskania finansowania zewnętrznego projektów kooperatywy mieszkaniowej, a ten element wydaje się kluczowy.

Plusy i minusy powołania kooperatywy

W analizach przeprowadzonych przed rozpoczęciem prac w zakresie nowej ustawy wskazano na potencjalne korzyści rozwiązania, jakim jest kooperatywa:

  • dostosowanie budynku i mieszkań do własnych potrzeb przyszłych mieszkańców,
  • możliwość „doboru” sąsiadów i budowa kapitału społecznego,
  • lepsze zagospodarowanie trenów miejskich, które nie cieszyły się dotychczas zainteresowaniem firm deweloperskich.
     

Ponadto wskazano, że przy odpowiedniej współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego kooperatywa mieszkaniowa stanowić może narzędzie służące poprawie jakości przestrzeni miejskiej, które mogłoby zostać wykorzystane w procesach rewitalizacji tkanki miejskiej. Wyrażono nadzieję, że wraz z poprawą jakości przestrzeni i rewitalizacją obszarów miejskich kooperatywa przysłuży się przeciwdziałaniu negatywnemu zjawisku jakim jest rozlewanie się miast (suburbanizacja). Wydaje się jednak, że przeciwdziałanie temu negatywnemu zjawisku, generującemu znaczne koszty w zakresie infrastruktury i świadczenia usług komunalnych, wymaga wielowymiarowych działań, a upatrywanie możliwości jego poprawy w oddolnej inicjatywie obywateli – budownictwie mieszkaniowym na własne potrzeby – nie jest do końca uzasadnione.

Największym zagrożeniem, które wyziera z przedstawionych założeń nowej ustawy i które jest związane z działaniem w ramach kooperatywy mieszkaniowej – jest z pewnością fakt, że za zobowiązania zaciągnięte w ramach kooperatywy jej członkowie odpowiadać mają całym swoim majątkiem osobistym, podobnie jak ma to miejsce w przypadku wspólników spółek cywilnych. W tym kontekście należy zdawać sobie sprawę z ryzyka i często spotykanych w branży budowlanej sytuacji, przekroczenia zakładanego budżetu inwestycji i w rezultacie problemy z jej dokończeniem.

Ko

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy