Dołącz do czytelników
Brak wyników

Orzecznictwo

22 października 2020

NR 221 (Październik 2020)

Montaż drzwi do lokalu mieszkalnego otwieranych na zewnątrz – na przykładzie orzecznictwa

92

Istnieje względna swoboda w zakresie wyboru zarówno rodzaju, jak też sposobu montażu drzwi do lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym. Powyższe dotyczy również wyboru czy drzwi takie mają otwierać się do środka lokalu, czy też na zewnątrz. Istnieje w tym zakresie jednak jeden, zasadniczy wyjątek.

Drzwi otwierane na zewnątrz czy do środka?

Odwołując się do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie1, wskazać należy, iż ustawodawca przewidział wprost, że w lokalu mieszkalnym jedynie drzwi do łazienki, umywalni i wydzielonego ustępu powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczenia (§ 79 ust. 1 rozporządzenia).

POLECAMY

Z kolei, jak stanowi § 75 rozporządzenia, drzwi do pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi oraz do kuchni powinny mieć szerokość co najmniej 0,8 m i wysokość 2 m w świetle ościeżnicy. Drzwi, o których mowa wyżej, powinny być równocześnie pozbawione progów.

Jak zwrócił przy tym uwagę NSA w wyroku z dnia 13 lipca 2000 r.2, co do zasady – przepisy prawa budowlanego dopuszczają montaż drzwi otwierających się zarówno do środka, jak i na zewnątrz mieszkania. Ograniczenie takiej możliwości może nastąpić wówczas, gdy rozwiązanie to stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności zaś – jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi zwęża – w sposób niedopuszczalny – drogę ewakuacyjną.

Drzwi z mieszkania otwierane na klatkę schodową, stanowiącą drogę ewakuacyjną

Zgodnie z powyższym zastrzeżeniem, zgoła odmiennie przedstawia się sytuacja w razie, gdy drzwi do lokalu mieszkalnego otwierają się na klatkę schodową (korytarz prowadzący na tę klatkę), stanowiącą – stosownie do § 236 ust. 1 rozporządzenia – drogę ewakuacyjną. Przypomnieć należy zatem w tym miejscu, iż z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, czyli tzw. drogami ewakuacyjnymi. Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami.

Mając powyższe na uwadze, w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyraża się pogląd, iż nie powinno budzić wątpliwości, że drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym, prowadzące na klatkę schodową stanowią wyjście ewakuacyjne na drogę ewakua-
cyjną3.

Z uwzględnieniem powyższego, drzwi takie spełniać powinny szczegółowe normy technicznie, zawarte w przepisach rozporządzenia. Warunki montażu drzwi otwierających się na zewnątrz lokalu mieszkalnego zawierają w szczególności §§ 236, 239 i 242 rozporządzenia. Tak też:

  • określając wymaganą szerokość i liczbę przejść, wyjść oraz dróg ewakuacyjnych w budynku, w którym z przeznaczenia i sposobu zagospodarowania pomieszczeń nie wynika jednoznacznie maksymalna liczba ich użytkowników, liczbę tę należy przyjmować w odniesieniu do powierzchni tych pomieszczeń, dla: 1) sal konferencyjnych, lokali gastronomiczno-rozrywkowych, poczekalni, holi, świetlic itp. – 1 m2/osobę; 2) pomieszczeń handlowo-usługowych – 4 m2/osobę; 3) pomieszczeń administracyjno-biurowych – 5 m2/osobę; 4) archiwów, bibliotek itp. – 7 m2/osobę; 5) magazynów – 30 m2/osobę (§ 236 ust. 6 rozporządzenia);
  • łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób – 0,8 m (§ 239 ust. 1 rozporządzenia);
  • drzwi stanowiące wyjście ewakuacyjne powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczeń: 1) zagrożonych wybuchem; 2) do których jest możliwe niespodziewane przedostanie się mieszanin wybuchowych lub substancji trujących, duszących bądź innych, mogących utrudnić ewakuację; 3) przeznaczonych do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób; 4) przeznaczonych dla ponad 6 osób o ograniczonej zdolności poruszania się (§ 239 ust. 2 rozporządzenia);
  • szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się jednakże zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób (§ 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia);
  • skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Powyższego wymagania nie stosuje się jednakże do drzwi wyposażonych w urządzenia samoczynnie je zamykające (§ 242 ust. 4 rozporządzenia).

Jak wynika z powyższego, jedyne prawne ograniczenie w montażu drzwi mieszkania prowadzących na klatkę schodową, której korytarz stanowi jednocześnie drogę ewakuacyjną dla mieszkańców budynku (w tym mieszkańców lokalu, w którym drzwi takie zamontowano) związane jest z zakazem zmniejszenia – na skutek montażu drzwi do lokalu – szerokości lub przesłonienia drzwi mieszkania poniżej najmniejszej szerokości drzwi w świetle ościeżnicy wskazanej w przepisie § 239 rozporządzenia, jak też zmniejszenia wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej, mierzone po całkowitym otwarciu drzwi na zewnątrz poniżej wartości podanej z kolei w § 242 ust. 1 rozporządzenia.

Inaczej mówiąc – jak podkreśla się to w orzecznictwie sądowo-administracyjnym – nie jest dozwolony montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania, jeżeli drzwi te po całkowitym ich otwarciu przesłoniłby drzwi (tj. wyjście ewakuacyjne) innego pomieszczenia mieszkalnego, będącego wyjściem ewakuacyjnym zwężając tym samym szerokość tego wyjścia poniżej szerokości oznaczonej w § 239 ust. 1 rozporządzenia lub też, jeżeli po ich całkowitym otwarciu, zmniejszeniu uległaby szerokość klatki schodowej (tj. poziomej drogi ewakuacyjnej) opisanej w § 242 ust. 1 rozporządzenia.

Dla oceny zgodności zamontowania drzwi z warunkami technicznymi regulowanymi przepisami rozporządzenia nie ma przy tym żadnego znaczenia przykładowo szerokość drogi ewakuacyjnej przy otwarciu drzwi pod kątem 90 stopni. Jak wyjaśnił to bowiem wyraźnie NSA w wyroku z dnia 25 lutego 2014 r.4, z treści § 242 rozporządzenia wynika bowiem w sposób jasny, że prawne znaczenie ma jedynie szerokość drogi ewakuacyjnej ustalana po całkowitym otwarciu drzwi, a nie ich uchylenie pod jakimś innym kątem. Literalne brzmienie tego przepisu nie upoważnia zatem do jego interpretacji pod kątem ustalenia, czy prawidłowa wykładnia pojęcia „całkowite otwarcie drzwi” winna sprowadzać się do wskazania w każdym jednostkowym przypadku, w jakim maksymalnym stopniu dochodzi do zmniejszenia „światła drogi ewakuacyjnej” przy otwarciu drzwi do mieszkania pod różnym kątem.

Stąd też, w orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się wyraźnie, iż na obowiązek właściciela lokalu mieszkalnego w budynku wielolokalowym w zakresie montażu drzwi wejściowych mogą mieć wpływ wyłącznie obowiązujące regulacje prawne (w szczególności zaś przepisy przywoływanego rozporządzenia), nie zaś jakiekolwiek inne względy, w szczególności argumenty pozaprawne (np. „sąsiadka też ma takie drzwi”)5. Nie mają wobec tego znaczenia i inne argumenty, jak chociażby wskazanie, że w danym lokalu znajdują się określone urządzenia (np. terma czy instalacja gazowa), których instalacja sama w sobie nie przesądza o kwalifikacji takiego pomieszczenia jako lokalu, dla którego wymagany byłby montaż drzwi otwieranych na zewnątrz (tj. stosownie do § 239 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Podkreśla się bowiem, że co do zasady drzwi lokalu mieszkalnego w budy...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy