Dołącz do czytelników
Brak wyników

Orzecznictwo

16 lipca 2019

NR 210 (Lipiec 2019)

Rada gminy nie może zmieniać zasad partycypacji w budowie infrastruktury

0 62

W sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 25 kwietnia 2019 roku (sygn. akt: II SA/Ke 131/19) analizie poddane zostały przepisy z zakresu partycypacji mieszkańców w rozbudowie infrastruktury technicznej, konkretnie dotyczące wodociągów i kanalizacji.

Sprawa dotyczyła uchwały z 2008 roku, której przedmiotem było ustalenie zasad udziału mieszkańców gminy w budowie infrastruktury, z ograniczeniem do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W treści uchwały zdecydowano, że budowa infrastruktury technicznej może być realizowana przy współudziale mieszkańców. Partycypacja polegać miała na wnoszeniu przez mieszkańców sum pieniężnych na konto gminy, z przeznaczeniem na realizację inwestycji polegającej na budowie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Następnie, wartość dokonywanych wpłat miała być zaliczona na poczet opłaty adiacenckiej związanej ze wzrostem wartości nieruchomości wywołanym budową wspomnianych urządzeń. Jednocześnie w uchwale ustalono stawkę procentową opłaty adiacenckiej na poziomie 30% różnicy wartości nieruchomości. Opłata ta miała wynosić jednak 0% w odniesieniu do właścicieli i użytkowników wieczystych, którzy uczestniczyli w kosztach budowy poprzez wspomniane wnoszenie sum pieniężnych na konto wskazane przez gminę.

Interwencja prokuratora

Skargę na uchwałę wniósł prokurator w ramach swoich uprawnień do sprawowania kontroli nad przestrzeganiem porządku prawnego, w odniesieniu do działań administracji i uchwalanych przepisów prawa miejscowego. W skardze wskazywał, że uchwała jest nieważna, ponieważ dopuszcza się obrazy przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naruszenie polegać miało na błędnym przyjęciu, że wskazane w treści uchwały przepisy stanowią podstawę prawną do wydania tego typu aktu. Tymczasem przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami upoważniają organ wykonawczy samorządu terytorialnego do ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej, ale nie pozwalają na uregulowanie zasad jej ponoszenia.

ważne!

Kwestie przyłączenia nieruchomości do sieci reguluje ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, wskazując, że osoba ubiegająca się o przyłączenie zapewnia realizację budowy przyłączy.

Uchwała stanowi akt prawa miejscowego, jednak jak akcentowano w skardze, przypadki możliwości kreowania tego typu prawa wynikają z przepisów powszechnie obowiązujących. Prokurator wskazywał, że przywołana przez gminę podstawa prawna, to jest art. 18 ust. 2 punkt 15 ustawy o samorządzie gminnym stwarza jedynie możliwość poszerzenia katalogu właściwości rady gminy poprzez ustawy szczególne, nie jest to jednak samodzielna podstawa do przyjęcia uchwały. Podobnie art. 144 i 146 ust. 2 oraz art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mogą stanowić podstawy przyjęcia uchwały podobnej do zaskarżonej. Prokurator w skardze argumentował, że jedyną poprawną formą uczestniczenia właścicieli w kosztach budowy urządzeń infrastruktury jest opłata adiacencka ustalana w drodze decyzji. Kwestie przyłączenia nieruchomości do sieci reguluje ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, wskazując, że osoba ubiegająca się o przyłączenie zapewnia realizację budowy przyłączy. Przyłączenie nie jest więc uzależnione od konieczności poniesienia innych dodatkowych kosztów. Na zakończenie prokurator wskazał również, że paragraf 7 zaskarżonej uchwały, odnoszący się do ustalenia decyzją burmistrza opłaty adiacenckiej, także narusza prawo, ponieważ stanowi powtórzenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

uwaga!

Ustalenie decyzją burmistrza opłaty adiacenckie, narusza prawo, ponieważ stanowi powtórzenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Stanowisko rady miejskiej

Rada miejska wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że wojewoda nie kwestionował jej zapisów, a sama treść uchwały nie wymaga uczestnictwa w budowie infrastruktury a jedynie wskazuje, że istnieje taka możliwość. Opłaty na rzecz budowy infrastruktury miałyby być wnoszone na drodze dobrowolnej umowy z gminą. Gmina przywołała również argument, że sprawa analizowana była przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który uznał, że gmina faktycznie nie stosuje obowiązku partycypacji mieszkańców w budowie sieci.

Przedmiot postępowania sądowego

Nie ulegało żadnym wątpliwościom, że przedmiotowa uchwała stanowiła akt prawa miejscowego, ponieważ adresowana była do wszystkich mieszkańców gminy oraz określała zasady udziału tych mieszkańców w budowie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W związku z tym kontrola sądowa tego typu aktu prawnego skupiała się na stwierdzeniu, czy zachodzą przesłanki nieważności tej regulacji, a w przypadku podjęcia stwierdzenia podstaw nieważności – czy jej skutki zostają uchylone wstecz, to jest od chwili jej podjęcia, tzw. skutek ex tunc.

Orzeczenie sądu

Kontrola przeprowadzona przez sąd doprowadziła do wniosku, że faktycznie brak było podstaw prawnych do podjęcia tego typu uchwały. Słusznie wskazał prokurator, że podany przepis ustawy o samorządzie gminnym wskazuje na właściwość rady gminy do stanowienia uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji tej rady. Powyższe daje możliwość poszerzenia katalogu właściwości rady gminy, ale jedynie przez ustawy szczególne. Przepis ten nie może zatem samodzielnie stanowić uprawnienia rady gminy do stanowienia prawa miejscowego.

ważne!

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nakłada na osobę ubiegającą się o przyłączenie obowiązek poniesienia jedynie kosztów przyłączy.

Wskazany w skardze art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nakłada na osobę ubiegającą się o przyłączenie obowiązek poniesienia...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy