Dołącz do czytelników
Brak wyników

Orzecznictwo , Otwarty dostęp

21 lipca 2020

NR 219 (Czerwiec 2020)

Podatnik podatku od nieruchomości – ustalenia organów

80

W sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 listopada 2018 roku (sygn. akt: I SA/Op 139/18) sąd zajmował się zagadnieniem podmiotu zobowiązanego do uiszczenia podatku od nieruchomości oraz obowiązków organów podatkowych w zakresie ustalenia osoby takiego podatnika.

Organy wydały w sprawie decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości, ustalając, że skarżący oraz drugi współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości zobowiązani są do uiszczenia podatku za rok 2016 w kwocie ponad 12 500 zł. Ustalono, że zabudowana nieruchomość wykorzystywana jest do działalności gospodarczej, a współwłaściciele obciążeni zostali podatkiem od nieruchomości ustalonym zgodnie z uchwałą rady miejskiej.

POLECAMY

Odwołanie do SKO

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, jeden ze współwłaścicieli wniósł odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Twierdził, że konieczne jest uchylenie decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia. Wskazywał, że jako współwłaściciel dwóch trzecich tej nieruchomości nigdy nie wyrażał zgody na zawarcie umów ze spółką, która nieruchomość wynajęła nieznanemu przedsiębiorcy, który z kolei na tej nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą. Nie posiadał wiedzy o wykorzystaniu w ten sposób nieruchomości. Nie zawierał żadnych umów cywilnoprawnych i nie do zaakceptowania w jego ocenie jest, żeby samowolne zajmowanie nieruchomości na cele gospodarcze przez podmiot niebędący właścicielem, wywoływało obowiązki podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości przy zastosowaniu najwyższej możliwej stawki.
 

Uwaga!

Aby uznać grunty, budynki i budowle za związane z prowadzeniem działalności wystarczy ustalić, że pozostają one w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego taką działalność.

 

SKO podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji. Skupiając się na cechach nieruchomości, podjęło analizę czy przedmiot opodatkowania był faktycznie związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem SKO, aby uznać grunty, budynki i budowle za związane z prowadzeniem działalności wystarczy ustalić, że pozostają one w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego taką działalność. Ustawa nie przewiduję natomiast wymogu, aby to podatnik był przedsiębiorcą. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z przepisami, podatnikiem może być również posiadacz samoistny nieruchomości.
 

Uwaga!

Zgodnie z przepisami, podatnikiem może być również posiadacz samoistny nieruchomości.


Sprawa prowadzona była z urzędu. Wobec niezłożenia deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości celem organu było ustalenie wysokości zobowiązania. W tym zakresie prowadzono postępowanie dowodowe. Przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, dokonano pomiarów powierzchni użytkowej, przesłuchano w charakterze świadka przedsiębiorcę korzystającego z tej nieruchomości na podstawie umowy najmu zawartej ze spółką z o.o. Powołano również biegłego celem ustalenia wartości budowli związanych z prowadzeniem tej działalności. W postępowaniu dowodowym ustalono, że przesłuchany przedsiębiorca na terenie tej nieruchomości działalność prowadzi od 2005 roku. Współwłaściciele nie prowadzili takiej działalności.

SKO przyjęło ustalenia organu pierwszej instancji za prawidłowe. Chociaż współwłaściciele nie prowadzili działalności gospodarczej, to nieruchomość faktycznie pozostawała w posiadaniu przedsiębiorcy, a jej cechy niewątpliwie wskazywały, że mogła być wykorzystywana do działalności gospodarczej. W ocenie SKO przeprowadzone dowody w całości to potwierdzały. Samorządowe kolegium odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Argumenty w skardze do WSA

Odwołujący się wniósł skargę do WSA. Ponownie wskazał w treści skargi, że ani on sam, ani drugi współwłaściciel nie prowadzą działalności gospodarczej i nigdy nie wyrażali zgody na zawarcie umów pozwalających na dysponowanie przedmiotową nieruchomością. W jego ocenie organy błędnie uznały, że wystarczające jest ustalenie, że nieruchomość pozostaje w faktycznym władztwie przedsiębiorcy. Pominięto ustalenie, w jaki sposób ów przedsiębiorca wszedł w posiadanie nieruchomości i czy wykonywanie przez niego władztwa nad nieruchomością miało charakter legalny. Dodał, że w 2016 roku nie pobierał jakichkolwiek należności tytułem czynszu najmu lub dzierżawy tej nieruchomości. Ponownie podkreślił, że nie wiedział o wykorzystaniu nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej i korzystanie przez przedsiębiorcę z tej nieruchomości nazwać można samowolą.
 

Ważne!

Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne, które są właścicielami, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub posiadacze nieruchomości, o ile stanowią one własność skarbu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.


Ustalenia WSA

Rozpoznając skargę, sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż to skarżący lub drugi współwłaścicieli jest faktycznie podatnikiem podatku od nieruchomości. Sąd przypomniał, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne, które są właścicielami, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub posiadacze nieruchomości, o ile stanowią one własność skarbu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W przepisach wskazuje się, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym – obowiązek podatkowy ciąży na samoistnym posiadaczu. Jeżeli natomiast nieruchomość stanowiłaby współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaściciela lub posiadaczach. Z przepisów wynika, że obowiązek podatkowy samoistnego posiadacza wyprzedza obowiązek podatkowy właściciela nieruchomości. To posiadacz zobowiązany będzie do uiszczenia podatku.
 

Ważne!

Obowiązek podatkowy samoistnego posiadacza wyprzedza obowiązek podatkowy właściciela nieruchomości.


Ustawy podatkowe nie definiują jednak pojęć posiadacza i posiadacza samoistnego. W tym celu należy skorzystać z przepisów prawa cywilnego, gdzie art. 336 k.c. wskazuje, że za posiadacza samoistnego uznaje się tego, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel. Posiadaczem (posiadaczem zależnym) będzie ten, kto nią faktycznie włada, jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo do tej rzeczy. Ponadto możliwa jest sytuacja, że jeden ze współwłaścicieli będzie posiadał nieruchomości z zamiarem władania nią w całości niczym właściciel. To jest z pominięciem innych współwłaścicieli. Będzie ją wówczas posiadał samoistnie ponad przysługujący udział. W takiej sytuacji opodatkowaniu podlegałby tylko ten współwłaściciel, który posiada nieruchomość bez respektowania uprawnień pozostałych.
 

Ważne!

Za posiadacza samoistnego uznaje się tego, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel.


Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie kluczowe było ustalenie, czy przedmiot opodatkowania pozostaje w posiadaniu samoistnym podmiotu innego niż właściciel lub w przypadku współwłasności – czy jeden ze współwłaścicieli ma zami...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy