Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo , Otwarty dostęp

28 czerwca 2018

NR 194 (Kwiecień 2018)

Służebność przesyłu

0 23

Służebności są ograniczonym prawem rzeczowym uregulowanym w przepisach Kodeksu cywilnego. Katalog służebności jest katalogiem zamkniętym, jednak szczegółowa ich treść posiada dosyć szeroki zakres. W Kodeksie cywilnym znajdujemy następujące służebności: gruntowe, osobiste i służebność przesyłu.

W ramach służebności gruntowej nieruchomość obciążona jest na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomość władnąca) prawem, którego treść przewiduje, że właściciel nieruchomości władnącej w określonym zakresie może korzystać z nieruchomości obciążonej, a jej właściciel zostaje ograniczony w wykonywaniu swoich uprawnień w stosunku do tej nieruchomości.
Służebność osobista obciąża nieruchomość na rzecz konkretnej osoby fizycznej.

Służebność przesyłu natomiast jest obciążeniem nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego, który na nieruchomości posiada lub zamierza posadowić urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej lub podobne. 
Uprawnienie przedsiębiorcy przesyłowego w ramach służebności przesyłu polega na możliwości korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie zgodnym z przeznaczeniem urządzeń.

Uwaga!

Przedsiębiorca przesyłowy nie musi być właścicielem innej nieruchomości, służebność przesyłu jest bowiem instytucją odrębną od służebności gruntowej i odrywa się od pojęcia „nieruchomości władnącej”.

 

Służebność przesyłu jest, w porównaniu z pozostałymi, stosunkowo nowym ograniczonym prawem rzeczowym i pojawiła się w Kodeksie cywilnym w 2008 roku. Była jednak znana już wcześniej. Sądy wypracowały instytucję, która pozwalała przyjąć, że odpowiednie służebności powstawały już wcześniej. Przed 2008 rokiem przyjmowano, że funkcjonowała i można było nabyć służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu.

Uwaga!

Przedsiębiorca, na rzecz którego możliwe jest ustanowienie służebności przesyłu, musi być pewną wyodrębnioną podmiotowością, prowadzić działalność gospodarczą związaną z urządzeniami przesyłowymi – ich obsługa nie musi jednak stanowić głównego przedmiotu jego działalności.


Przedsiębiorca przesyłowy nie musi być właścicielem innej nieruchomości, służebność przesyłu jest bowiem instytucją odrębną od służebności gruntowej i odrywa się od pojęcia „nieruchomości władnącej”. Sama służebność jest ściśle powiązana z prowadzonym przedsiębiorstwem i zbywalna wraz z przedsiębiorstwem lub urządzeniami, których dotyczy. Niemniej w zakresie nieuregulowanym do służebności przesyłu odpowiednio stosuje się przepisy o służebnościach gruntowych.

Wyłączona rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych

Istotnym odstępstwem w zakresie obrotu nieruchomościami jest wyłączenie służebności przesyłu z domniemania wiary publicznej ksiąg wieczystych. Nieujawnienie służebności przesyłu w księdze wieczystej nie przesądza o tym, że taka służebność nie obciąża nieruchomości, a przez to będzie ona skuteczna wobec każdego właściciela nieruchomości, nawet jeżeli nabywając nieruchomość i sugerując się treścią księgi wieczystej, nie miał świadomości jej obciążania takim ograniczonym prawem rzeczowym.

Przedsiębiorca przesyłowy

Przedsiębiorca, na rzecz którego możliwe jest ustanowienie służebności przesyłu, musi być pewną wyodrębnioną podmiotowością, prowadzić działalność gospodarczą związaną z urządzeniami przesyłowymi, ich obsługa nie musi jednak stanowić głównego przedmiotu jego działalności. Musi posiadać przedsiębiorstwo, w skład którego wchodzą urządzenia przesyłowe. Na przykład takim przedsiębiorcą może być gmina, która we własnym zakresie, a nie przez spółkę komunalną, realizuje zadania w zakresie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.

Urządzenia

Z kolei urządzenia, z którymi związana jest możliwość ustanowienia służebności przesyłu należy rozumieć szeroko. Będą to urządzenia do przesyłu wody, ścieków, energii czy paliw. Urządzeniem takim będzie również budynek służący wyłącznie celom „przesyłu”, na przykład transformator kubaturowy. Urządzenie służące przesyłowi, choć trwale związane z gruntem, nie będzie jednak jego częścią składową. Stanowi przedmiot odrębnej własności, a koszt utrzymania urządzeń w całości obciąża przedsiębiorcę przesyłowego.

Uwaga!

Sformalizowania w formie aktu notarialnego wymaga jedynie oświadczenie właściciela nieruchomości, jednak nic nie stoi na przeszkodzie w zawarciu kompleksowej umowy regulującej w sposób bardziej szczegółowy zasady dostępu do nieruchomości obciążonej i obowiązki przedsiębiorcy związane z korzystaniem z niej.

Ustanowienie służebności

Umowa

Służebność przesyłu można ustanowić na różne sposoby. Najbardziej podstawowym jest zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Sama umowa może mieć zwykłą formę pisemną, ale oświadczenie właściciela nieruchomości ustanawiającego służebność przesyłu musi mieć formę aktu notarialnego. Niektórzy gestorzy mediów zawierają umowy o przyłączenie z ustanowieniem służebności przesyłu w zwykłej formie pisemnej, a dopiero zabezpieczeniem takiej „służebności” jest zobowiązanie do jej ustanowienia w formie aktu notarialnego na wezwanie gestora mediów.

Sformalizowania w formie aktu notarialnego wymaga jedynie oświadczenie właściciela nieruchomości, jednak nic nie stoi na przeszkodzie w zawarciu kompleksowej umowy regulującej w sposób bardziej szczegółowy zasady dostępu do nieruchomości obciążonej i obowiązki przedsiębiorcy związane z korzystaniem z niej. Skrótowe opisanie służebności może być niekorzystne, bowiem jej zakres będzie wówczas uzupełniany wedle zasad współżycia społecznego i zwyczajów. W toku prowadzonych rozmów należy mieć jednak na uwadze ograniczone pole negocjacyjne, bowiem w przypadku braku porozumienia – co do umowy ustanawiającej służebność przesyłu – zarówno właściciel, jak i przedsiębiorca mogą skierować do sądu rejonowego wniosek o ustanowienie służebności przesyłu.

Uwaga!

Obciążenie nieruchomości służebno...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy